I SA/Rz 533/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości Skarżąca D. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i synem. Podstawą utrzymania skarżącej jest renta strukturalna w wysokości 950zł (brutto) kwartalnie, zaś jej mąż otrzymuje rentę w wysokości 700zł (brutto) miesięcznie, syn skarżącej nie uzyskuje żadnych dochodów. W skład majątku skarżącej wchodzi niewykończony dom o powierzchni 90m2, mieszkanie o powierzchni 44m2 oraz 0,47ha nieruchomość rolnej. Skarżąca wskazała ponadto, iż jej mąż jest inwalidą. Dodała także, iż gospodarstwo rolne którego była właścicielką przekazała synowi w zamian za możliwość uzyskania renty strukturalnej. Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącej. Oceniając przedstawione przez nią okoliczności Sąd uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych będzie adekwatne do jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów. Skarżąca osiąga niewielkie dochody (950zł kwartalnie). Zestawienie wysokości uzyskiwanych przez skarżącą dochodów z przeciętnymi kosztami utrzymania prowadzi do wniosku, iż uiszczenie kosztów sądowych mogłoby spowodować, że skarżąca zostałaby pozbawiona środków do właściwej egzystencji. Z kolei ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.