I SA/Rz 533/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-09-08
Skład orzekający: Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej, która posiada środki pieniężne na rachunku bankowym i w kasie, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, mimo wykazania straty w ostatnim okresie rozliczeniowym i planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy osobie prawnej, ponieważ posiadała ona znaczące środki pieniężne na rachunku bankowym i w kasie, które w ocenie sądu były wystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej, a nie ochronę majątku podmiotu gospodarczego czy finansowanie bieżącej działalności.Stan faktyczny
Wnioskodawca, osoba prawna, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. Wnioskodawca wykazał stratę w ostatnim okresie, brak sprzedaży i planowaną inwestycję, jednak posiadał środki na rachunku bankowym i w kasie w łącznej kwocie blisko 42 000 zł. Sąd uznał, że posiadane środki są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, które wynoszą 400 zł wpisu od skargi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] czerwca 2017 r. nr [.] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na opisaną w sentencji decyzję w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r., P. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu podano, że obecnie Spółka "nie posiada" sprzedaży, a na koniec lipca strata wyniosła 14 871,84 zł, zaś pod koniec sierpnia może wzrosnąć do około 23 000 zł z powodu dalszego braku sprzedaży. Środki pieniężne w kasie pokrywają stratę oraz przeznaczone są na zakup środka transportowego, bez którego nie można prowadzić działalności. Dlatego nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku finansowego. Ze złożonego oświadczenia wynika ponadto, że kapitał zakładowy ma wartość 50 002 zł (w odpisie z KRS widnieje suma 50 000 zł), środki trwałe 3 812,51 zł, zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 3 788,84 zł, stan na rachunku bankowym to 6 366,81 zł, a w kasie 35 620,30 zł.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna wnioskodawcy nie dość, że nie wiąże się z brakiem posiadania jakichkolwiek środków, aby możliwe było rozważenie przyznania Spółce prawa pomocy w żądanym zakresie, to nie polega również na braku dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, co wyłącza także możliwość przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym.
Spółka posiada środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym oraz w kasie w łącznej kwocie wynoszącej w dacie składania oświadczenia niemal 42 000 zł. Biorąc zaś pod uwagę wartość ewentualnych kosztów postępowania sądowego, w którym wpis od skargi wynosić będzie 400 zł, a inne możliwe opłaty to 100 zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, przy czym w przypadku uwzględnienia skargi opłata nie jest pobierana, 200 zł od skargi kasacyjnej i 100 zł od zażalenia, oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ustalonego w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804), Spółka ma możliwość pokrycia ich w całości. Wniosek nie może być uwzględniony, jak to określono w formularzu PPPr, dla ochrony przed uszczerbkiem finansowym w prowadzonej działalności Spółki. Prawo pomocy jest bowiem instytucją mającą służyć podmiotom, które nie dysponują majątkiem i znajdują się w złej sytuacji materialnej bez swej winy, aby zapewnić im dostęp do Sądu. Nie może być wykorzystywana do ochrony prywatnego majątku, jeżeli nie jest to usprawiedliwione podstawową potrzebą bytową, co w przypadku osoby prawnej i zarazem podmiotu gospodarczego prowadzącego działalność zarobkową należy wykluczyć. Ocenie referendarza podlega tylko sytuacja materialna wnioskodawcy, a podmiot gospodarczy winien przewidywać konieczność zabezpieczenia pewnych środków na pokrycie kosztów postępowań sądowych, które są częstym elementem prowadzonej działalności. Takie zaś środki Spółka niewątpliwie posiada. Wskazywana natomiast strata w minionym półroczu nie musi oznaczać deficytowego rachunku ekonomicznego prowadzonej działalności, ponieważ jej przyczyny mogą być różne, w tym wynikać z realizowanych inwestycji. Zresztą taką też, w postaci zakupu środka transportowego, Spółka ma w swoim zamiarze i na ten cel ma określone środki w kasie. Może natomiast, w razie rzeczywistego przejściowego braku środków, zwrócić się do wspólników o stosowne dopłaty, jako że przedmiot niniejszej sprawy sądowej niewątpliwie ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, z której czerpią oni korzyści. Sytuacja materialna Spółki pozwala jej jednak samodzielnie sprostać wynikającemu z art. 199 Ppsa obowiązkowi pokrycia kosztów postępowania sądowego związanego z jej udziałem w nim. Miniony natomiast rok zakończył się zyskiem, nieznacznym ale jednak dodatnim rachunkiem ekonomicznym.
Skoro zatem Spółka posiada środki pieniężne w kwocie zdecydowanie przekraczającej koszty postępowania sądowego, to brak było podstaw do uwzględnienia wniosku, o czym orzeczono na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło