I SA/Rz 534/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2008r. [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym - p o s t a n a w i a - 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący P. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i trójką dzieci. Podstawą utrzymania rodziny jest wynagrodzenie otrzymywane przez żonę skrzącego w wysokości 1.300zł (netto) miesięcznie. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 110m2. W dodatkowym oświadczeniu skarżący podkreślił, iż nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada rachunku bankowego oraz jakichkolwiek wartościowych przedmiotów. Na poparcie przytoczonych przez siebie okoliczności przedłożył zaświadczenie Urzędu Skarbowego nr 07430 o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz decyzje Prezydenta Miasta z dnia 10 marca 2008r. Z treści wymienionych dokumentów wynika, iż w 2007r. skarżący nie osiągnął żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu a dzieciom skarżącego z uwagi na sytuację finansową rodziny zostało przyznane stypendium szkolne. Istota instytucji prawa pomocy, uregulowanej w przepisach art. 243 - 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a.) wyraża się w tym, że obejmuje ona zwolnienie strony postępowania od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika - adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie jednego z wymienionych pełnomocników (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym zaś, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Owo częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ich ułamkowej części albo ich określonej kwoty pieniężnej. Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącego. Oceniając przedstawione przez niego okoliczności a w szczególności brak dochodów znano, iż przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie będzie adekwatne do sytuacji w jakiej się znajduje. Odnośnie ustanowienia zawodowego pełnomocnika - adwokata należy zwrócić uwagę, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują obowiązku reprezentowania strony przez zawodowego pełnomocnika. Jedynie przepis art. 175 § 1 p.p.s.a. zawiera wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego. Oznacza to, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym strona może występować sama. Takie rozwiązanie skutkuje minimalizacją ponoszonych przez nią kosztów, ograniczając je do kosztów ewentualnego sporządzenia skargi kasacyjnej przez osobę uprawnioną. Wskazać również trzeba, że gwarancję nienaruszalności praw strony stanowi art. 6 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.