I SA/Rz 535/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-08-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna, która wykazuje stratę netto i wnioskuje o ogłoszenie upadłości, ale jednocześnie dokonuje innych wydatków (np. leasingowych, wynagrodzeń, prywatnych kredytów) i otrzymuje zwroty podatków, może zostać uznana za podmiot nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Osoba prawna nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mimo straty i wniosku o upadłość, spółka dokonywała innych wydatków i otrzymywała zwroty podatków, co świadczy o możliwości wygospodarowania środków na koszty sądowe, takie jak wpis od skargi. Brak wykazania tej przesłanki uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka L. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Spółka wykazała stratę netto za miniony rok, wygasza działalność gospodarczą i złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 7608 zł, a wpis od skargi 305 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie tych kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] kwietnia 2018 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy
L. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wartość przedmiotu zaskarżenia Przewodniczący Wydziału I w zarządzeniu z dnia 19 lipca 2018 r. określił na 7608 zł. Wpis od skargi wynieść powinien 305 zł.
W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu podano, że aktualnie Spółka wygasza prowadzoną działalność gospodarczą, wobec czego nie osiąga regularnych dochodów. Wystąpiła również z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, ale termin posiedzenia nie został jeszcze wyznaczony. Miniony rok zakończyła stratą netto w wysokości 543.236,45 zł. Nie posiada środków w kasie, na koniec lipca 2018 r. w zasadzie nie posiada już żadnych środków na rachunkach bankowych (w pierwszym formularzu dołączonym do skargi podano, że na rachunkach znajduje się: 4375,85 zł, 3,79 USD, 1389,94 EUR). Wartość środków trwałych wynosi 14.412,09 zł, wartość kapitału zakładowego 5.000 zł. Nie posiada środków transportu. Lokal podnajmuje od BL sp. z o.o. z/s w [...]; właścicielem lokalu jest FB sp. z o.o.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej: "Ppsa", prawo pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego przesłanek tych Spółka nie spełnia. Koszty, z jakimi wiązać się może postępowanie, będą obejmować relatywnie niskie opłaty przewidziane w przepisach, a tym wpis od skargi wyniesienie 305 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej 153 zł. Środki takie Spółka jest w stanie wygospodarować we własnym zakresie, choćby kosztem opłat leasingowych na rzecz Mercedes-Benz [.] (przelewy na kwoty po 2034,90 z 18 i 28 maja oraz 22 czerwca) albo kosztem wynagrodzenia członka zarządu – LB, który jednocześnie jest jednym ze wspólników, a który powinien być zainteresowany utrzymaniem dobrej kondycji finansowej i bytu tego podmiotu (jego wynagrodzenie za kwiecień i maj wynosiło po 4050,99 zł; w 2018 r. według oświadczenia dotychczas wypłacono mu łącznie 33936,98 zł; z wyciągów bankowych wynika też, że 11 czerwca otrzymał przelew na 2267,49 zł). Podkreślić również należy, że prywatne zobowiązania, jak chociażby kredytowe (np. przelew z 1 czerwca na 4375,85 zł, z 5 czerwca na 595,18 zł, z 6 czerwca na 3070,74 zł, z 30 czerwca na 2475,38 zł, z 3 lipca na 2048,25 zł, z 11 lipca na 1921,24 zł), czy inne wydatki związane z bieżącą działalnością Spółki, jak koszty najmu lokalu (z akt wynika, że członkowie zarządów i wspólnicy wymienionych wyżej spółek są to te same osoby lub ze sobą powiązane; LB, prezes zarządu L., jest jej wspólnikiem, ale też członkiem zarządu BL sp. z o.o. (nr KRS [.]), w której większościowym udziałowcem jest z kolei MB, będąca jednym z pracowników L. sp. z o.o.), nie korzystają z pierwszeństwa zaspokajania przed kosztami sądowymi, ale są wydatkami równorzędnymi, które należy przewidywać, zwłaszcza z działalności gospodarczej. Z natury rzeczy łączy się ona bowiem z procesami sądowymi, także jeżeli chodzi o spory z administracją publiczną. Jest to w szczególności istotne w tych przypadkach, w których strona powinna i mogła liczyć się z koniecznością skorzystania z drogi sądowej, co niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie, skoro postępowanie przed organami celnymi toczyło się dłuższy czas, w stosunku do Spółki od maja 2017 r. Skargę nadano 18 czerwca 2018 r., a np. 21 czerwca na rachunek Spółki tytułem zwrotu VAT wpłynęło 10.000 zł, zaś 3 lipca tytułem zwrotu podatku dochodowego 2130 zł. Spółka miała więc realną możliwość zabezpieczenia nieznacznych środków, w szczególności kwoty 100 zł, na przyszłe koszty sądowe, a pomimo tego nie postąpiła w ten sposób, czyniąc w tym czasie szereg innych wydatków. Ponadto z przedłożonych deklaracji VAT-7 wynika, że obroty (dostawy i usługi) wynosiły odpowiednio 78470 zł (I.2018 r.), 60.455 zł (II.2018 r.), 55335 zł (III.2018 r.), 23097 zł (IV.2018 r.), 31882 zł (V.2018 r.), 7314 zł (VI.2018 r., w której to deklaracji zawnioskowano o zwrot 7086 zł). Ponadto LB jeszcze w maju wpłacał na rachunek Spółki znaczne kwoty (łącznie w dniu 18 maja 66100 zł).
Powyższe w ocenie referendarza świadczy o tym, że pomimo straty i powoływania się na trudną sytuację Spółka nie znajduje się w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów tego postępowania, a tylko to pozwalałoby na uwzględnienie wniosku. Mając to na uwadze na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa odmówiłem uwzględnienia wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło