I SA/Rz 536/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-08-19

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i zajęcie kont bankowych w postępowaniu egzekucyjnym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej kapitał zakładowy i wartość środków trwałych wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu od skargi?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej kapitał zakładowy i wartość środków trwałych wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu od skargi, mimo wykazania straty i zajęcia kont bankowych. Brak środków finansowych nie ogranicza się do braku gotówki, ale obejmuje ogólną sytuację majątkową, a posiadanie aktywów w postaci środków trwałych i kapitału zakładowego może być wystarczające do pokrycia kosztów postępowania. Udziałowcy spółki powinni uzupełnić niedobory środków.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości. Spółka wykazała w oświadczeniu majątkowym kapitał zakładowy 50 000 zł, środki trwałe o wartości 269 963,94 zł oraz stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 782 376,31 zł. Podkreślono, że konta bankowe spółki zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, a zła kondycja finansowa jest wynikiem powodzi z 2010 r. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 89 170 zł, a wpis od skargi 1784 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce "A" sp. z o.o.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w K., o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) kwietnia 2012 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, podając w oświadczeniu o stanie majątkowym, że jej kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł, wartość środków trwałych 269 963,94 zł, a za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 782 376,31 zł. W przedmiotowym oświadczeniu podkreślono również, że spółka nie posiada środków finansowych w banku, gdyż konta bankowe spółki zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. W załączniku, do złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia dodano, że zła kondycja finansowa spółki jest wynikiem powodzi z 2010 r., w związku z wystąpieniem której poniosła ona znaczne straty materialne. Wraz z oświadczeniem o stanie majątkowym spółka przedłożyła między innymi bilans i informację dodatkową do przedmiotowego bilansu, które to dokumenty potwierdzają, że 2012 r. spółka zamknęła stratą w wysokości 782 376,31 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 89 170 zł, a wpis od skargi 1784 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z powołanego wyżej przepisu, przyznanie prawa pomocy tej kategorii podmiotom uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę braku możliwości wyłożenie środków niezbędnych na pokrycie kosztów postępowania, gdyż tylko wówczas sąd, czy też rozpoznający wniosek referendarz, będzie mógł, działając w ramach przyznanego z mocy ustawy uznania, wniosek ten uwzględnić. Tak więc wykazanie braku środków jest warunkiem niezbędnym do uzyskania ulgi w postaci prawa pomocy, nie kreuje jednakże po stronie wnioskodawcy swoistego rodzaju roszczenia o jego przyznanie. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że "brak środków" na pokrycie niezbędnych kosztów nie ogranicza się tylko do braku środków finansowych, ale odnosi się do ogólnej sytuacji majątkowej podmiotu ubiegającego się o przyznanie ulgi w postaci prawa pomocy. Z tego też względu posiadanie majątku, w postaci jakichkolwiek aktywów będzie rzutowało na ocenę spełnienia tej przesłanki. W niniejszej sprawie, na podstawie złożonego przez skarżącą spółkę oświadczenia i dokumentów źródłowych nie sposób stwierdzić, że nie ma ona możliwości wyłożenia środków niezbędnych na pokrycie kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą, gdyż wartość pozostających w jej dyspozycji środków trwałych, jak również wartość kapitału zakładowego wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu od skargi. Zgodzić się należy ze skarżącą, że jej aktualna kondycja finansowa nie jest najlepsza, jednakże jest ona osobą prawną – spółką prawa handlowego, powołaną celem prowadzenia działalności gospodarczej, a więc w celu zarobkowym, nastawionym na przynoszenie zysków swoim udziałowcom, w tej więc sytuacji, w której wolą tychże udziałowców jest dalsze podtrzymywanie bytu prawnego spółki oraz jej funkcjonowania w obrocie gospodarczym, winni oni uzupełnić ewentualne niedobory środków niezbędnych na pokrycie jej uzasadnionych wydatków, do których należy zaliczyć także wydatki związane z toczącymi się postępowaniami sądowymi. Brak jest bowiem racjonalnego uzasadnienia dla przerzucania tych kosztów na podatników, poprzez ich pokrycie ze środków publicznych. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności związanych z powodzią z 2010 r. należy stwierdzić, że badając aktualną sytuację spółki nie sposób odwoływać się w sposób bezpośredni do okoliczności sprzed kilku lat, gdyż przyznanie prawa pomocy uzależnione jest jedynie od aktualnej kondycji finansowej spółki, a wyżej wymienione zdarzenie stanowią jedynie jeden z czynników na nią wpływających. Samoistnym argumentem przemawiającym za przyznaniem spółce prawa pomocy nie może być także konieczność regulowania przez nią zobowiązań cywilnoprawnych, gdyż nie korzystają one z pierwszeństwa zaspokojenia przez należnościami publicznoprawnymi. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło