I SA/Rz 537/08
WyrokWSA w Rzeszowie2008-10-23
Skład orzekający: Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska, Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne miały podstawy do zakwestionowania wartości celnej samochodu i zastosowania metody ustalenia wartości celnej "ostatniej szansy" zamiast wartości transakcyjnej, w sytuacji gdy weryfikacja świadectwa pochodzenia nie powiodła się, a przedłożona przez importera opinia rzeczoznawcy dotycząca stanu technicznego pojazdu była sprzeczna z dokumentami urzędowymi?Ratio decidendi
Organy celne miały uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności przedstawionych dokumentów, w tym świadectwa pochodzenia, co uzasadniało zakwestionowanie wartości transakcyjnej i zastosowanie metody ustalenia wartości celnej "ostatniej szansy". Przedłożona przez stronę opinię rzeczoznawcy, która uwzględniała uszkodzenia pojazdu, była sprzeczna z dokumentami urzędowymi, w tym z zaświadczeniem o pozytywnym badaniu technicznym, dlatego organy celne nie miały obowiązku jej uwzględniać.Stan faktyczny
H.R. sprowadził samochód ze Szwajcarii, deklarując niską wartość celną i preferencyjną stawkę celną. Weryfikacja świadectwa pochodzenia przez szwajcarskie władze celne nie powiodła się, co skłoniło polskie organy celne do zakwestionowania wartości transakcyjnej i zastosowania metody ustalenia wartości celnej "ostatniej szansy". Strona przedłożyła opinię rzeczoznawcy oceniającą samochód jako uszkodzony, jednak opinia ta była sprzeczna z dokumentami urzędowymi, w tym z zaświadczeniem o pozytywnym badaniu technicznym. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Celnej, H.R. złożył skargę do WSA w Rzeszowie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska ( spr.) NSA Jacek Surmacz Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi H.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego - oddala skargę-
Decyzją z dnia (...) kwietnia 2008r. nr (...) Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania H. R. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) grudnia 2007r. nr (...), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 12 lipca 2006r. H. R. złożył zgłoszenie celne, zaewidencjonowane przez Oddział Celny w S. W. pod poz. ew. OGL/402050/005525, wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu samochodu marki Alfa Romeo rok prod.2002, sprowadzonego ze Szwajcarii. Strona przedłożyła stosowne dokumenty w tym między innymi umowę kupna z dnia 8 lipca 2006r. Organ celny przyjął złożone zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art.62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92
z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r. ze zm.), określanego dalej jako WKC, co
z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną.
Następnie świadectwo pochodzenia zawarte w umowie sprzedaży z dnia 8 lipca 2006r. zostało przesłane do władz celnych Szwajcarii w celu weryfikacji. W odpowiedzi z dnia 29 listopada 2006r. szwajcarskie władze celne poinformowały, że przesłane świadectwo pochodzenia, sporządzone przez firmę "A":; (...) R.: (...), nie mogło zostać zweryfikowane, gdyż firma nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, co oznacza, iż dokument pochodzenia wystawiony
w formie deklaracji na umowie z dnia 8 lipca 2006r. nie może być uznany za ważny.
Decyzją z dnia (...) maja 2007r. (...) Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, iż kwota wynikająca z długu celnego zaksięgowana według zgłoszenia celnego JDA SAD poz.ewid. OGL/402050/005525 z dnia 12 lipca 2006r. jest niższa od kwoty prawnie należnej i na mocy art.220 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego dokonał retrospektywnego zaksięgowania kwoty 1.532,00zł stanowiącej różnicę między kwotą wynikającą z długu celnego prawnie należną, a kwotą zaksięgowaną według zgłoszenia celnego. Ponadto organ stwierdził powstanie obowiązku uiszczenia odsetek, o których mowa w art.65 ust.5 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz.662 ze zm.), określanej dalej jako Prawo celne, od kwoty 1.532,00zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą pobraną, a należną – za okres od dnia 12 lipca 2006r. do dnia całkowitej zapłaty należności. Ponieważ organ zakwestionował podaną
w zgłoszeniu wartość transakcyjną, obliczenia należności celnej dokonał
w oparciu o wartość celną przedmiotowego samochodu ustaloną na podstawie przepisu art.31 WKC, przyjmując jako wartość bazową cenę określoną
w opinii rzeczoznawcy z dnia 15 marca 2007r.
W wyniku odwołania H. R. sprawa była rozpatrywana przez Dyrektora Izby Celnej, który decyzją z dnia (...) lipca 2007r. nr (...) uchylił w/w decyzję organu
I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję nr (...) z dnia (...) grudnia 2007r., w której określił niezaksięgowaną kwotę wynikającą z długu celnego w zgłoszeniu celnym z dnia 12 lipca 2006r. w wysokości 1.532,00zł, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w trybie przewidzianym
w art.220 ust.1 WKC, a ponadto stwierdził powstanie od dnia 12 lipca 2006r. obowiązku uiszczenia od w/w kwoty odsetek, o których mowa w art.65 ust.5 Prawa celnego.
Od powyższej decyzji H. R. wniósł odwołanie, podnosząc, iż wycena wartości samochodu dokonana przez Polskie Stowarzyszenie Rzeczoznawców i Tłumaczy "C" na zlecenie organu celnego w toku prowadzonego postępowania dowodowego jest nierzetelna i wadliwa, a prawidłową wartość samochodu określa wycena nr 03/2008 z dnia 3 stycznia 2008r. dokonana na jego zlecenie przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich D. Przekładając przedmiotową wycenę wniósł o uwzględnienie realnej wartości samochodu.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia (...) kwietnia 2008r. nr (...), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na przepis art.181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. L. 253 z 11.10.1993r. ze zm.), zwanego dalej Rozporządzeniem Wykonawczym, organ stwierdził, że wartość transakcyjna nie musi być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny ma uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę określoną w art.29 WKC. Przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku braku dokumentów bądź braku wiarygodności przedłożonych dokumentów.
W ocenie organu ustalenia szwajcarskiej administracji celnej, z których wynika, że firma A, występująca w umowie z dnia 8 lipca 2006r, jako sprzedawca samochodu marki Alfa Romeo 166, była niedostępna pod wskazanym adresem, pozwalały zakwestionować wiarygodność dokumentów dołączonych przez H. R. do zgłoszenia celnego, stanowiących podstawę do określenia wartości celnej i do zastosowania obniżonej, preferencyjnej stawki celnej. Konsekwencją zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art.181a Rozporządzenia Wykonawczego była konieczność ustalenia wartości celnej samochodu, jedną z metod określonych
w przepisach WKC. Organ odwoławczy uzasadnił, że odrzucił przyjęcie zarówno metody wartości transakcyjnej towarów identycznych bądź podobnych (art.30 ust.2 pkt a i b WKC), gdyż niemożliwe jest znalezienie samochodów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, jak i metody ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art.30 ust.2 pkt c WKC), bowiem dotyczy ona towarów masowych importowanych dla celów handlowych. Przeciwko ustaleniu wartości celnej w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art.30 ust.2 pkt c WKC ) przemawia fakt, że używane pojazdy nie są produkowane jako takie. Wobec powyższego organy przyjęły jako właściwą w niniejszej sprawie metodę ustalenia wartości celnej tzw. metodą ostatniej szansy określoną w art.31 WKC, zgodnie z którą wartość celną ustala się na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami ogólnymi artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Porozumienia
w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. Weryfikacji dokonuje się w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynkach Wspólnoty. Zgodnie z przepisami w/w Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych samochodów ustalana jest w oparciu o art.31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty (z wyjątkiem pojazdów wyprodukowanych na obszarze Wspólnoty) bądź z opinii biegłych.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji powołał biegłego, który ustalając na dzień 12 lipca 2006r. wartość rynkową przedmiotowego samochodu Alfa Romeo 166, rok prod. 2002 na kwotę 33.837,00zł, posłużył się notowaniami rynkowymi zawartymi w katalogu wydawnictwa INFO-EKSPERT "Pojazdy samochodowe-wartości rynkowe" część A sierpień 2006r. i porównaniem do wybranego pojazdu tej samej klasy wyprodukowanego poza Wspólnotą, najbardziej zbliżonego do samochodu będącego przedmiotem wyceny. Ponadto biegły dokonał korekty tej wartości z tytułu pierwszej rejestracji, braku aktualnych badań technicznych, braku dokumentacji serwisowej
i z tytułu importu prywatnego.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej organ I instancji prawidłowo przyjął za podstawę ustalenia wartości celnej samochodu wartość ustaloną przez biegłego w opinii 906/M/2007 z dnia 31 października 2007r.
na kwotę 33.837,00zł, odliczając zgodnie z obowiązującymi przepisami należności występujące w związku z importem towaru tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 49,6 % podatku akcyzowego oraz 10 % cła.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, że przedłożona przez odwołującego się opinia rzeczoznawcy nr 03/2008 została oparta na oświadczeniu podpisanym przez M. K. i P. K. i danych o pojeździe przedstawionych przez H. R.. Rzeczoznawca nie dokonał oględzin pojazdu, a cenę bazową przyjął z wyceny nr 906/M/2007 biegłego powołanego przez organ celny w toku postępowania, dokonując następnie odliczeń z tytułu uszkodzenia pojazdu. Jednakże ani
w zgłoszeniu celnym, ani w dotychczasowym postępowaniu H. R. nie wskazał, że przedmiotem importu jest samochód uszkodzony, nie przedstawił żadnych dokumentów związanych ze stanem technicznym pojazdu i z jego uszkodzeniami. Natomiast do zgłoszenia celnego dołączył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, które wskazuje, że w dniu zgłoszenia samochód spełniał warunki techniczne, a więc był sprawny technicznie. Tym samym stan samochodu przyjęty w opinii nr 03/08 z dnia 3 stycznia 2008r., – uszkodzony tylny błotnik, uszkodzone tylne drzwi, uszkodzony zderzak tylny, maska przednia pogięta, zderzak przedni pęknięty, poprzecinana tapicerka wewnątrz auta, zepsuta skrzynia biegów, zepsuta klimatyzacja, nierówna praca silnika, uszkodzony centralny zamek, uszkodzone opuszczanie szyb – nie znajduje potwierdzenia w treści zgłoszenia celnego i przedłożonych wraz z nim dokumentów. Ponadto powyższa wycena nie była dokonywana dla potrzeb celnych, podczas gdy wycena dokonywana dla takich właśnie potrzeb ma odmienny charakter
i nieistotna jest dla niej późniejsza wysokość nakładów finansowych potrzebnych do przywrócenia pełnej wartości użytkowej pojazdu. Postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło, aby – jak twierdził odwołujący się – stan samochodu w dniu odprawy został udokumentowany zdjęciami wykonanymi przez funkcjonariusza celnego. W związku z powyższym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przyjęcia za podstawę ustalenia wartości celnej pojazdu wartości określonej w wycenie nr 03/2008 z dnia 3 stycznia 2008r.
Organ dodał też, że informacja uzyskana od władz celnych kraju eksportera ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art.194 Ordynacji podatkowej w zw. z art.73 ust.1 Prawa celnego. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości twierdzeń szwajcarskich władz celnych spoczywa na stronie postępowania i może to nastąpić jedynie przez anulowanie dotychczasowej informacji o przeprowadzonej weryfikacji, czyli zmianę jej wyników przez władze celne kraju eksportu. Takich dowodów jednak odwołujący się nie przedstawił, natomiast wszelkie oświadczenia złożone przez stronę czy ewentualnie M. R., o przesłuchanie którego wnosiła strona, nie będą stanowiły dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych.
Na decyzję Dyrektora Izby Celnej H. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż organy celne bezpodstawnie odmówiły wiarygodności przedstawionym im dokumentom tylko na tej podstawie, że organy szwajcarskie nie zdołały zweryfikować świadectwa pochodzenia przedmiotowego samochodu. Zarzucił, że organy celne powołały się na bliżej nieokreślone odrębne zapytanie skierowane do szwajcarskich organów celnych, nie związane z niniejszą sprawą, które nie może mieć wiążącego charakteru w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że Skarżący nie miał możliwości szczegółowego zapoznania się z tym zapytaniem i z odpowiedzią organów szwajcarskich. Ponadto Skarżący zarzucił, że organ uznał za zbędne przesłuchanie świadka M. R., który dokonywał wszelkich czynności związanych z zakupem przedmiotowego samochodu, a także był świadkiem, że stan pojazdu w chwili wprowadzania go na polski obszar celny został udokumentowany przez funkcjonariusza celnego zdjęciami. Fakt nie posiadania dokumentacji fotograficznej winien obciążać organ celny, a nie Skarżącego i kwestia ta powinna być drobiazgowo wyjaśniona. Zdaniem Skarżącego spowodowało to nieprawidłowe ustalenie wartości celnej pojazdu, w całkowitym oderwaniu od rzeczywistej wartości i przy wykorzystaniu wadliwej metody, mimo że Skarżący przedstawił rzetelną i pełną opinię dotyczącą określenia wartości przedmiotowego samochodu na zupełnie innym poziomie, uwzględniającą stan techniczny i zużycie eksploatacyjne pojazdu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto dodał, że stosownie do treści art.199 Rozporządzenia Wykonawczego zgłaszający ponosi odpowiedzialność za podane
w zgłoszeniu dane. Ani w zgłoszeniu celnym z dnia 17 lipca 2006r., ani
w toku podstępowania przed organem I instancji H. R. nie wskazał, że samochód jest uszkodzony, nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających zadeklarowaną wartość celną samochodu w kwocie 500,00CHF i świadczących o złym stanie technicznym pojazdu w dniu zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu. Zgromadzony materiał dowodowy uprawniał organy celne do ustalenia wartości celnej samochodu metodą zastępczą, o której mowa w art.31 WKC i do oparcia się o wycenę dokonaną przez biegłego powołanego przez organ celny, a nie opinię rzeczoznawcy przedłożoną przez Skarżącego. Organ stwierdził, że za wiarygodne należy uznać wyjaśnienia Oddziału Celnego w S. W.
z dnia 28 marca 2008r., odnośnie braku dokumentacji fotograficznej, bo skoro nie przeprowadzono rewizji celnej, to należy również przyjąć, że nie wykonano zdjęć przedstawionego samochodu.
Skarżący został powiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym m.in. z korespondencją prowadzoną ze szwajcarską administracją celną, ale z tej możliwości nie skorzystał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269-) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a, kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami
i podstawami wskazanymi w skardze. Powyższe uregulowanie oznacza, iż skarga może być uwzględniona z przyczyn w niej nie podniesionych.
Skarga jest nieuzasadniona.
Z ustaleń organów oraz zgromadzonych w aktach dokumentów wynika, że H. R. dokonał w dniu 12 lipca 2006r. zgłoszenia celnego nr JDA SAD OGL/402050/005525, wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu używanego samochodu osobowego marki Alfa Romeo o poj. 2959, rok prod. 2002, importowanego ze Szwajcarii. Do zgłoszenia importer dołączył m.in. umowę kupna z dnia 8 lipca 2006r., zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr 1942/920/2006 z dnia 10 lipca 2006r., dokument identyfikacyjny pojazdu i dokument rejestracyjny. Jako wartość celną wskazał wynikającą z umowy kupna kwotę 500,00CHF, zerową stawkę celną, kwotę podatku akcyzowego wg stawki 49,6% oraz kwotę podatku od towarów i usług wg stawki 22%. Towar zwolniono do wnioskowanej procedury, odstępując od rewizji i weryfikacji.
Zgłoszenie celne jest czynnością, przez którą dana osoba wyraża
w wymaganej formie i określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną (art.4 pkt 17 WKC). Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organy celne nie oznacza jednak definitywnego zakończenia postępowania
z tym zgłoszeniem związanego, ponieważ sam zgłaszający w określonych sytuacjach może dokonać jego sprostowania, wnosić o jego unieważnienie (art.65, art.66 WKC), natomiast organy celne mogą m.in. kontrolować dokumenty, dane handlowe dotyczące operacji przywozu towarów (art.78 ust.2 WKC), a celem tych działań jest upewnienie się, co do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Jeżeli w wyniku kontroli okaże się, że przepisy regulujące daną procedurę celną zostały przez organy celne zastosowane w oparciu o dane nieprawidłowe albo niekompletne, to wówczas organy te podejmują niezbędne działania.
Na mocy art.6 ust.6 w zw. z art.2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia... Rzeczypospolitej Polskiej ... oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej – Dz. U. 2004.90.864/T/, z dniem
1 maja 2004r. Polska została zobowiązana do stosowania postanowień umów zawartych przez dotychczasowe Państwa Członkowskie Wspólnoty Europejskiej z innymi państwami, w tym ze Szwajcarią – a więc także Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską w dniu 22 lipca 1972r. (Dz.Urz.UE L.1972.300.188), której integralną częścią jest m.in. Protokół nr 3 dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej, wraz ze zmianą tego Protokołu dokonaną Decyzją nr 3/2005 Wspólnego Komitetu UE-Szwajcaria z dnia 15 grudnia 2005r. (Dz.U. UE.L 06.45.1) Zgodnie z art.32 Protokołu nr 3 Wspólnota i Szwajcaria zapewniły o udzielaniu sobie wzajemnej pomocy – poprzez właściwe organy administracji celnej – w zakresie sprawdzania autentyczności świadectw przewozowych, deklaracji na fakturze oraz prawdziwości informacji zawartych w tych dokumentach.
Następcze weryfikacje dowodów pochodzenia przeprowadzane są wyrywkowo lub w każdym przypadku, gdy organy celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości dotyczące autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia danych produktów lub spełnienia innych wymogów w/w protokołu Weryfikację przeprowadzają organy celne kraju wywozu i w tym celu mają one prawo zażądać przedstawienia wszelkich dowodów oraz przeprowadzić weryfikację ksiąg rachunkowych eksportera lub innego rodzaju kontrolę, którą uznają za stosowną(art.33 ust.1 i 3 Protokołu nr 3). Wyniki weryfikacji jasno wskazują, czy dokumenty są autentyczne oraz czy dane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty, ze Szwajcarii lub z jednego z krajów wymienionych w art. 3 i 4, oraz czy spełniają one pozostałe wymogi niniejszego protokołu (art.33 ust.5 Protokołu nr 3).
W niniejszej sprawie organ celny I instancji, po wszczęciu z urzędu postępowania celnego, podjął - za pośrednictwem organu II instancji - działania zmierzające do weryfikacji deklaracji eksportera zawartej na dołączonej do zgłoszenia celnego umowie z dnia 8 lipca 2006r., występując
w tym celu do szwajcarskich władz celnych. Wątpliwości organu podyktowane były brakiem czytelnego podpisu sprzedającego zarówno pod deklaracją, jak
i umową, rażąco niską wartością celną towaru oraz tym, że dokument umowy wypełniony został dwoma charakterami pisma.
W odpowiedzi z dnia 29 listopada 2006r. nr 323.5.362.2006 szwajcarskie władze celne stwierdziły, że eksporter wskazany na fakturze był niedostępny pod wskazanym adresem, wobec czego nie przeprowadzono żadnej weryfikacji. Dlatego samochód powinno się uznać jako towar o nieokreślonym pochodzeniu, a dowód pochodzenia jako nieważny.
Opierając się na treści powyższej odpowiedzi polskie organy celne stwierdziły brak podstaw do zastosowania zerowej (preferencyjnej) stawki celnej,
a ponadto uznały, że cena sprzedaży wynikająca z umowy nie może stanowić wartości transakcyjnej będącej podstawą określenia wartości celnej samochodu zgodnie z art.29 WKC.
W celu określenia wartości rynkowej pojazdu na dzień zgłoszenia celnego organ celny powołał biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej. Sporządzona przez niego wycena została wykonana z zastosowaniem sposobu, stanowiącego swego rodzaju mix, polegający na jednoczesnym zastosowaniu katalogów zawierających ceny samochodów na rynku Wspólnoty oraz przyjęcia za punkt wyjścia dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji dla w/w importowanego samochodu wyprodukowanego we Wspólnocie, katalogowej ceny samochodu "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą. Organ celny przyjął za wartość bazową cenę, określoną w opinii biegłego nr 906/M/2007 z dnia 31 października 2007r., w wysokości 33.857,00zł, ustaloną metodą porównawczą w oparciu o notowania samochodu podobnego, jakim w opinii biegłego jest Lincoln Zephyr, produkowany poza Wspólnotą przez Lincoln Division, Ford Motor Company Michigan USA. Następnie organ pomniejszył kwotę bazową o zwyczajową marżę w wysokości 10%, podatek od towarów i usług wg stawki 22%, podatek akcyzowy wg stawki 49,6% i 10% cła, w wyniku czego ustalona wartość celna wyniosła 15.322,00zł.
W ocenie Sądu organ celny miał podstawy, aby zakwestionować zarówno dowód pochodzenia, jak i wartość transakcyjną przedmiotowego samochodu, a skutkiem tego było odstąpienie od stosowania zerowej (preferencyjnej) stawki celnej, nieuznanie za wartość celną pojazdu wartości transakcyjnej wynikającej z umowy i określenie wartości celnej pojazdu tzw. metodą ostatniej szansy.
Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji
i uznaje, że organy celne w sposób wyczerpujący wyjaśniły, z jakich powodów zakwestionowały dowód pochodzenia i wartość transakcyjną samochodu oraz w jaki sposób ustaliły wartość celną przedmiotowego pojazdu. Wątpliwości organów były uzasadnione w rozumieniu przepisu art.181 a Rozporządzenia Wykonawczego, co oznacza, że nie musiały one ustalać wartości celnej towaru z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej, określonej w art.29 WKC. Organy uzasadniły szczegółowo, z jakich powodów wartość celna nie mogła być ustalona z zastosowaniem metod opisanych w art.30 WKC
i została ustalona metodą określoną art.31 WKC, tj. na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu
z 1994r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu
z 1994r. oraz przepisami WKC.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podzielić stanowisko organu II instancji, że wynik weryfikacji, stanowiący dokument wydany przez organ celny państwa obcego, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, czyli posiada status dokumentu urzędowego w rozumieniu art.194§1 Ordynacji podatkowej,
Skoro w wyniku weryfikacji wykazano w urzędowej formie, że sporządzony uprzednio dowód pochodzenia towaru (deklaracja na umowie) jest nieprawidłowy (nie potwierdza pochodzenia towaru) i nie może wywoływać skutków prawnych polegających na stosowaniu preferencyjnej stawki celnej, organ prowadzący postępowanie nie może ustalać faktów wbrew takiemu dokumentowi. Trzeba przy tym dodać, że organ odmówił wiarygodności przedstawionej umowie z dnia 8 lipca 2006r. na podstawie odpowiedzi szwajcarskich organów celnych z dnia 29 listopada 2006r., a znajdujące się
w aktach pismo Ministerstwa Finansów wskazuje na sposób postępowania organów szwajcarskich we wszystkich sprawach weryfikacyjnych i nie ma rozstrzygającego znaczenia rozpoznawanej sprawie.
Skarżący wnosił w odwołaniu od decyzji I instancji o przesłuchanie
w charakterze świadka swojego syna – M. R., na okoliczność potwierdzenia miejsca zakupu samochodu, uiszczonej ceny, a także innych okoliczności związanych z zakupem przedmiotowego pojazdu.
Stosownie do treści art.188 Ordynacji podatkowej, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Skoro podstawą zakwestionowania dowodu zakupu w postaci umowy z dnia 8 lipca 2006r. był dokument urzędowy sporządzony przez uprawnione organy, to należy uznać, że okoliczności, które z tego dowodu wynikają, są udowodnione w sposób wystarczający. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego sporządzonego przez szwajcarskie organy celne,
w szczególności takim dowodem nie mogłyby być zeznania nieobiektywnego świadka syna Skarżącego, potwierdzające okoliczności, które podnosił Skarżący w toku postępowania. Wprawdzie organ nie wydał odrębnego postanowienia w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu, odnosząc się do wniosku dowodowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, lecz
w ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.
Natomiast odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przedłożonej przez skarżącego opinii rzeczoznawcy z dnia 3 stycznia 2008r. należy zauważyć, że wartość bazowa przedmiotowego pojazdu jest identyczna, jak w opinii biegłego powołanego przez organ. Wyceny te różni jedynie dokonanie odliczeń z tytułu rzekomych licznych uszkodzeń samochodu, które rzeczoznawca powołany przez Skarżącego zastosował jedynie na podstawie oświadczenia M. K. i P. K. oraz danych o pojeździe przedstawionych przez samego Skarżącego. Pozostają one jednak
w sprzeczności z dołączonym do zgłoszenia celnego dokumentem – zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 10 lipca 2007r, w którym stwierdzono, że "samochód spełnia wymagania techniczne art.66 ustawy" (chodzi o ustawę z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo
o ruchu drogowym). Zgodnie z objaśnieniem zawartym w formularzu zaświadczenia w rubryce "Uwagi" należy wpisywać stwierdzone usterki,
a przedmiotowe zaświadczenie żadnych usterek nie wymienia. Również ewentualnych usterek samochodu Skarżący nie wykazał w zgłoszeniu celnym, choć – jak wykazano wyżej – ponosi odpowiedzialność za treść zgłoszenia, nie podnosił tej kwestii w toku postępowania, ani w odwołaniu od pierwotnie wydanej decyzji organu I instancji z dnia 17 maja 2007r., w której wprawdzie kwestionował wycenę dokonaną przez biegłego powołanego przez organ celny, lecz wyłącznie z powodów formalnych. Skarżący nie kwestionował też stwierdzeń organu celnego, że samochód jest nieuszkodzony, zawartych
w postanowieniu z dnia 23 lutego 2007r. i z dnia 26 września 2007r.
o powołaniu biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej, (doręczonych Skarżącemu), ani stwierdzenia w opinii biegłego, że skoro pojazd uzyskał pozytywny wynik badania technicznego w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów, to należy przyjąć, że był technicznie sprawny. Pomimo wezwania do przedstawienia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych
i dowodów (pismo Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 9 lutego 2007r. i z dnia 16 sierpnia 2007r.) Skarżący nie wspomniał o tym, że kupił samochód uszkodzony i że funkcjonariusz celny robił zdjęcia, ani nie przedstawił organowi celnemu oświadczenia M. K. i P. K., które miałoby zaświadczyć o usterkach. Dopiero w piśmie z dnia 30 listopada 2007r. stwierdził, że kupił samochód w stanie uszkodzonym i że sporządzono dokumentację fotograficzną, która znajduje się w Urzędzie Celnym w S. W.. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ odwoławczy okoliczności tej nie potwierdziło, a zdaniem Sądu, wyjaśnienia zawarte
w piśmie Kierownika Oddziału Celnego w S. W. organ celny słusznie uznał za wiarygodne, skoro z treści zgłoszenia celnego wynika, że przedmiotowy pojazd zwolniono do wnioskowanej procedury, odstępując od rewizji i weryfikacji. W tej sytuacji nietrafny jest zarzut skargi, że fakt nieposiadania dokumentacji fotograficznej obciąża organ, zwłaszcza, że obowiązujące przepisy nie nakładały na organy celne obowiązku sporządzania takiej dokumentacji. To na zgłaszającym spoczywa obowiązek wykazania, że importowany towar odpowiada właściwościom zadeklarowanym w zgłoszeniu celnym.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu II instancji odnośnie przyjęcia podstaw powstania długu celnego na podstawie przepisu art.201 ust.1 lit.a i ust.2 WKC i w konsekwencji momentu powstania tego długu. Jeżeli kwota długu celnego została pierwotnie zaksięgowana w wysokości niższej od prawnie należnej, to organy celne uprawnione są do retrospektywnego zaksięgowania prawidłowych należności (lub brakujących należności) na podstawie art.220 WKC i przepis ten organy zasadnie zastosowały
w niniejszej sprawie. Prawidłowe było również orzeczenie w przedmiocie pobrania odsetek po myśli art.65 ust.5 Prawa celnego, ponieważ kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie stwierdził, aby decyzje organów celnych naruszały przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego orzekł jak
w sentencji, na podstawie przepisu art.151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło