I SA/Rz 538/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-08-30
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny źródła finansowania bardzo wysokich wydatków na gaz, które przekraczają jego dochody?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Niejasności dotyczące finansowania nadmiernych wydatków na gaz, które przekraczały dochody, uniemożliwiły stwierdzenie spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu podał miesięczny dochód w wysokości 2 100 zł i zadeklarował wysokie wydatki na gaz. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący podał źródło finansowania wydatków na gaz jako pożyczki i kredyty, przedkładając plany spłat. Sąd uznał, że przedstawione wyjaśnienia nie są wystarczające do wykazania spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienia adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku S. G. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) kwietnia 2012 r., nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za lata 2001-2007 - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
S. G. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, w osobie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, a źródło ich utrzymania stanowi jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 1 100 zł miesięcznie oraz emerytura jego małżonki, wynosząca 1 000 zł miesięcznie.
Jeżeli chodzi o stan majątkowy to skarżący zadeklarował jedynie dom o pow. 50 m 2.
Odnośnie wydatków w przedmiotowym oświadczeniu skarżący podał, że na ubezpieczenie budynku wydaje 88 zł, na zakup lekarstw dla siebie i córki 250 zł, na energię elektryczną 242 zł, na gaz 3 458 zł oraz na spłatę pożyczki 1 578 zł. Skarżący przedłożył ponadto dwa rachunki za gaz, jeden za okres od 10 stycznia 2012 r. do 12 marca 2012 r., na kwotę 3 458,43 zł, drugi za okres od 12 marca 2012 r. do 8 maja 2012 r. na kwotę 1 496,64 zł, dowody wpłaty na rzecz dostawcy gazu kwoty 1 496,94 zł (z 22 maja 2012 r.) i dostawcy energii 259,12 zł, kopie faktury za odprowadzanie ścieków na kwotę 66,79 zł, a także kopię umowy pożyczki z dnia 27 kwietnia 2011 r., w wysokości 1 578,95 zł.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2012 r. wezwano skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia, miedzy innymi poprzez określenie wysokości spłacanych rat pożyczki oraz przedłożenie harmonogramu jej spłat, określenie wysokości miesięcznych wydatków na zakup żywności, odzieży i wskazanie źródła finansowania rachunków za gaz.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący podał, że na żywność wydaje miesięcznie 930 zł, na środki czystości 150 zł, na telefon 150 zł, a na wywóz śmieci 34 zł. Jeżeli natomiast chodzi o źródło finansowania wydatków na gaz to wskazał, że koszty te pokrywane są z zaciąganych kredytów i pożyczek.
Do dodatkowego oświadczenia dołączył także plan spłaty pożyczki, stanowiący załącznik do umowy z dnia 27 kwietnia 2011 r., zgodnie z którym raty (spłacane do maja br.) wynosiły po 144,77 zł miesięcznie, a także terminarz spłaty pożyczki w kwocie 4 207,70 zł, z dnia 18 lutego 2011 r., zgodnie z którym raty, wynoszące po 150 zł każda, mają być spłacane do dnia 18 lutego 2014 r.
Rozpatrując wniosek skarżącego na wstępie należy stwierdzić, że na podstawie art. 239 pkt 1 e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r,, poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) skarżący korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, w związku z tym jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Rozpoznaniu podlega natomiast wniosek o ustanowienie dla skarżącego adwokata, jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, która winna w tym celu złożyć wiarygodne oświadczenie, zawierające dokładne dane odnośnie jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków oraz sytuacji osobistej.
Ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, że miesięczny dochód w jego gospodarstwie domowym wynosi 2 100 zł, zaś wysokość ponoszonych wydatków, za wyjątkiem wydatków na gaz, nie przekracza przeciętnych kosztów utrzymania trzyosobowej rodziny. Jeżeli chodzi o wydatki na pokrycie rachunków za gaz to należy stwierdzić, że nie tylko są one bardzo wysokie, wynoszą odpowiednio: 1 496,94 zł oraz 3 458,43 zł, ale także znacznie przekraczają wysokość zadeklarowanych dochodów. W związku z tym skarżący został wezwany do wskazania źródła ich finansowania. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący podał, że wydatki te finansowane są z pożyczek oraz przedłożył plany spłat dwóch pożyczek, zaciągniętych w lutym i kwietniu 2011 r., z których jedna już została spłacona. Wyjaśnień tych nie sposób jednak uznać za wystarczające, gdyż trudno jest przyjąć, kierując się zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, że są one pokrywane ze środków uzyskanych przed rokiem.
Wyżej wymienione niejasności sprawiają, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, dlatego też, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło