I SA/Rz 539/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-08-27
Skład orzekający: Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna, która wykazuje stratę netto i wnioskuje o ogłoszenie upadłości, ale jednocześnie dokonuje innych wydatków, może zostać uznana za nieposiadającą wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Osoba prawna nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli mimo wykazywania strat i trudnej sytuacji finansowej, jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych, nawet jeśli są to niewielkie kwoty. Sąd ocenia, czy strona miała realną możliwość zabezpieczenia środków na koszty sądowe, biorąc pod uwagę jej ogólne wydatki i potencjalne źródła finansowania.Stan faktyczny
Spółka L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej długu celnego. Spółka wykazała stratę netto za miniony rok, wniosła o ogłoszenie upadłości i podała, że nie posiada znaczących środków na rachunkach bankowych. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 2291 zł, a wpis od skargi 100 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na inne wydatki ponoszone przez spółkę i jej zarząd.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] kwietnia 2018 r. nr [.] w przedmiocie długu celnego - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy
L. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wartość przedmiotu zaskarżenia Przewodniczący Wydziału I w zarządzeniu z dnia 19 lipca 2018 r. określił na 2291 zł. Wpis od skargi wynieść powinien 100 zł.
W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu podano, że aktualnie Spółka wygasza prowadzoną działalność gospodarczą, wobec czego nie osiąga regularnych dochodów. Wystąpiła również z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, ale termin posiedzenia nie został jeszcze wyznaczony. Miniony rok zakończyła stratą netto w wysokości 543.236,45 zł. Nie posiada środków w kasie, na koniec lipca 2018 r. w zasadzie nie posiada już żadnych środków na rachunkach bankowych (w pierwszym formularzu dołączonym do skargi podano, że na rachunkach znajduje się: 4375,85 zł, 3,79 USD, 1389,94 EUR). Wartość środków trwałych wynosi 14.412,09 zł, wartość kapitału zakładowego 5.000 zł. Nie posiada środków transportu. Lokal podnajmuje od BL sp. z o.o. z/s w [....]; właścicielem lokalu jest FB sp. z o.o.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej: "Ppsa", prawo pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego przesłanek tych Spółka nie spełnia. Koszty, z jakimi wiązać się może postępowanie, będą równe najniższym opłatom, przewidzianym w przepisach. Jednostkowo każda, w tym wpis od skargi na wstępnym etapie, wyniesienie 100 zł. Środki takie Spółka jest w stanie wygospodarować we własnym zakresie, choćby kosztem opłat leasingowych na rzecz Mercedes-Benz [.] (przelewy na kwoty po 2034,90 z 18 i 28 maja oraz 22 czerwca) albo kosztem wynagrodzenia członka zarządu – LB, który jednocześnie jest jednym ze wspólników, a który powinien być zainteresowany utrzymaniem dobrej kondycji finansowej i bytu tego podmiotu (jego wynagrodzenie za kwiecień i maj wynosiło po 4050,99 zł; w 2018 r. według oświadczenia dotychczas wypłacono mu łącznie 33936,98 zł; z wyciągów bankowych wynika też, że 11 czerwca otrzymał przelew na 2267,49 zł). Podkreślić również należy, że prywatne zobowiązania, jak chociażby kredytowe (np. przelew z 1 czerwca na 4375,85 zł, z 5 czerwca na 595,18 zł, z 6 czerwca na 3070,74 zł, z 30 czerwca na 2475,38 zł, z 3 lipca na 2048,25 zł, z 11 lipca na 1921,24 zł), czy inne wydatki związane z bieżącą działalnością Spółki, jak koszty najmu lokalu (z akt wynika, że członkowie zarządów i wspólnicy wymienionych wyżej spółek są to te same osoby lub ze sobą powiązane; LB, prezes zarządu L.., jest jej wspólnikiem, ale też członkiem zarządu BL sp. z o.o. (nr KRS [.]), w której większościowym udziałowcem jest z kolei MB, będąca jednym z pracowników L.), nie korzystają z pierwszeństwa zaspokajania przed kosztami sądowymi, ale są wydatkami równorzędnymi, które należy przewidywać, zwłaszcza z działalności gospodarczej. Z natury rzeczy łączy się ona bowiem z procesami sądowymi, także jeżeli chodzi o spory z administracją publiczną. Jest to w szczególności istotne w tych przypadkach, w których strona powinna i mogła liczyć się z koniecznością skorzystania z drogi sądowej, co niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie, skoro postępowanie przed organami celnymi toczyło się dłuższy czas, w stosunku do Spółki od maja 2017 r. Skargę nadano 18 czerwca 2018 r., a np. 21 czerwca na rachunek Spółki tytułem zwrotu VAT wpłynęło 10.000 zł, zaś 3 lipca tytułem zwrotu podatku dochodowego 2130 zł. Spółka miała więc realną możliwość zabezpieczenia nieznacznych środków, w szczególności kwoty 100 zł, na przyszłe koszty sądowe, a pomimo tego nie postąpiła w ten sposób, czyniąc w tym czasie szereg innych wydatków. Ponadto z przedłożonych deklaracji VAT-7 wynika, że obroty (dostawy i usługi) wynosiły odpowiednio 78470 zł (I.2018 r.), 60.455 zł (II.2018 r.), 55335 zł (III.2018 r.), 23097 zł (IV.2018 r.), 31882 zł (V.2018 r.), 7314 zł (VI.2018 r., w której to deklaracji zawnioskowano o zwrot 7086 zł). Ponadto LB jeszcze w maju wpłacał na rachunek Spółki znaczne kwoty (łącznie w dniu 18 maja 66100 zł).
Powyższe w ocenie referendarza świadczy o tym, że pomimo straty i powoływania się na trudną sytuację Spółka nie znajduje się w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów tego postępowania, a tylko to pozwalałoby na uwzględnienie wniosku. Mając to na uwadze na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa odmówiłem uwzględnienia wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło