I SA/Rz 541/07

PostanowienieWSA w Rzeszowie2007-10-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, który ponosi znaczne zobowiązania finansowe i kredytowe, ale jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą i dokonuje licznych operacji finansowych, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy przedsiębiorcy, uznając, że mimo ponoszonych zobowiązań finansowych, jego sytuacja majątkowa i rodzinna, w tym dochody i zdolność do dokonywania operacji finansowych, pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Podkreślono, że przedsiębiorca powinien uwzględniać możliwość występowania w sporach sądowych i zabezpieczać środki na koszty, a prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa, stosowaną jedynie w przypadkach obiektywnej niemożliwości zdobycia środków.
Stan faktyczny
Skarżący K. D. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Wskazał na niskie dochody z działalności gospodarczej, trudną sytuację rodzinną (żona, troje dzieci, w tym chore dziecko) oraz wysokie zobowiązania finansowe i kredytowe. Sąd pierwszej instancji (referendarz sądowy) odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lutego 2007r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący K. D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości 852zł (brutto) miesięcznie. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i trójką dzieci. Jedna z córek cierpi na porażenie mózgowe. Skarżący wskazał także, że łączna wysokość zaciągniętych kredytów wynosi 500.000zł. Inne zobowiązania skarżącego stanowią kredyt hipoteczny na dom - 290.000zł, pożyczki gotówkowe - 45.000zł, leasing na maszyny i urządzenia - 9.000zł, opłata sądowa - 22.000zł. W 2005r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 87.941zł a w 2006r. 64.307zł. Saldo prowadzonego dla skarżącego rachunku w Banku PKO BO II Oddział w Rzeszowie było ujemne i wynosiło na koniec lipca 17.994,39zł. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2007r. sygn. akt I SA/Rz 541/07, wydanym przez referendarza sądowego, odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący kwestionując zasadność wydanego postanowienia wniósł sprzeciw, w którym wskazał, iż z w sytuacji w jakiej znajduje się obecnie nie ma możliwości uiszczenia ciążących na nim kosztów sądowych. Sprzeciw został złożony w terminie, co zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. - wywołuje skutek w postaci utraty mocy postanowienia, przeciwko któremu został on wniesiony, a będąca przedmiotem sprzeciwu sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Istota instytucji prawa pomocy, uregulowanej w przepisach art. 243 - 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. wyraża się w tym, że obejmuje ona zwolnienie strony postępowania od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika - adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego. Zakres prawa pomocy i przesłanki jego przyznania są ściśle uregulowane w przepisach. Zakres ten może być całkowity lub częściowy. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie jednego z wymienionych pełnomocników (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym zaś, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Owo częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ich ułamkowej części albo ich określonej kwoty pieniężnej. Dokonana ocena sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego z uwzględnieniem osiąganych dochodów pozwala uznać, iż będzie on w stanie ponieść koszty postępowania nie przekraczając jednocześnie granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Należy zwrócić uwagę, iż skarżący jest przedsiębiorcą, a zatem podmiotem, który w sposób zawodowy i dla celów zarobkowych wykonuje czynności, z którymi wiąże się między innymi ryzyko prowadzenia sporów przed sądem. Powinien on zatem uwzględniać w swojej działalności możliwość prowadzenia procesów sądowych i w tym celu zabezpieczyć sobie pewną kwotę na ewentualne koszty postępowania sądowego. Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przypadek taki nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący na bieżąco spłaca ciążące na nim zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych kredytów. Dokonuje on także licznych operacji finansowych co - pomimo ujemnego salda na rachunku bankowym - świadczy o jego zdolności do uiszczenia wymaganego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w wysokości 200zł. Należy tutaj zaznaczyć, iż preferowanie jednych wydatków przed innymi, nie może prowadzić do zwolnienia przedsiębiorcy od kosztów sądowych, gdyż prowadziłoby to do kredytowania na uprzywilejowanych warunkach każdego, kto uzna, że wydatki związane stricte z bieżącą działalnością są bardziej istotne niż te, które służą ochronie interesów przedsiębiorców w postępowaniu przed sądem. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło