I SA/Rz 541/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008r. [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2004r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Na wstępie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdza z urzędu, iż skarżący wniósł łącznie 4 skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalających wysokość podatku od nieruchomości za 2004, 2005, 2006, 2007r. Skargi te zostały zarejestrowane pod sygnaturami I SA/Rz od numeru 541/08 do numeru 544/08. W każdej ze spraw wpis wynosi 200zł, co łącznie daje kwotę 800zł. Mając na względzie powyższe kwoty skarżący A. G. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 4 lipca 2008r. podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej ponieważ prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący jako swój majątek i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał samochód osobowy marki Skoda Fabia, sześć samochodów ciężarowych oraz dwie naczepy, nieruchomość rolną o powierzchni 51a, las o powierzchni 8,71ha, budynki gospodarcze o powierzchni 646,70m2 i 198,90 m2. Ponadto skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci oraz mieszka z rodzicami w domu stanowiącym ich własność. Miesięcznie skarżący przeznacza na utrzymanie około 1.800zł. Natomiast koszty utrzymania domu ponosi wraz z rodzicami po połowie. Skarżący posiada zadłużenie w Banku PKO BP S.A. w wysokości około 200.000zł oraz w banku GE Money Bank w wysokości 74.420zł. Ponadto w banku PKO BP S.A. posiada kredyt odnawialny w wysokości 178.000zł Na rachunku skarżącego prowadzonym w tym banku saldo na dzień 30 czerwca było ujemne i wynosiło - 97.141,34zł. Z załączonego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2007r. wynika, iż w roku tym skarżący osiągnął dochód w wysokości 150.662,62zł. Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy i jego załącznikach, Sąd uznał, że brak jest przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W szczególności okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie może stanowić powoływanie się na straty jakie przynosi prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza. Wyniki jakie przynosi prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza same w sobie nie oznaczają iż nie może on wygospodarować środków na uiszczenie kosztów sądowych. Mówiąc bowiem o stracie należy mieć na uwadze, że jej wystąpienie nie jest równoznaczne z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej. Strata jest wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, np. gdy podmiot ponosi nakłady inwestycyjne, strata może być spowodowana wielkością odpisów amortyzacyjnych będących kosztami uzyskania przychodów i może prowadzić do obniżenia dochodu z danego źródła i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych. Ma to szczególne znaczenie jeżeli weźmie się pod uwagę, iż w 2007r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 150.662,62zł. Ponadto mimo powoływania się na straty które przynosi prowadzona działalność gospodarcza skarżący wskazuje, iż dysponuje środkami pozwalającymi mu na codzienne utrzymanie. Trudno zatem z tego względu uznać skarżącego za osobę zasługującą na szczególne traktowanie. Wypada również zwrócić uwagę, iż skarżący jest przedsiębiorcą, a zatem podmiotem, który w sposób zawodowy i dla celów zarobkowych wykonuje czynności, z którymi wiąże się między innymi ryzyko prowadzenia sporów przed sądem. Powinien on zatem uwzględniać w swojej działalności możliwość prowadzenia procesów sądowych i w tym celu zabezpieczyć sobie pewną kwotę na ewentualne koszty postępowania sądowego. Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przypadek taki nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący na bieżąco spłaca ciążące na nim zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych kredytów. Dokonuje on także licznych operacji finansowych co - pomimo ujemnego salda na rachunku bankowym - świadczy o jego zdolności do uiszczenia wymaganego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w wysokości 200zł nawet przy założeniu, że łącznie w związku z pozostałymi wniesionymi skargami skarżący będzie miał do uiszczenia kwotę 800zł. Ponadto trzeba tutaj zaznaczyć, iż preferowanie jednych wydatków przed innymi, nie może prowadzić do zwolnienia przedsiębiorcy od kosztów sądowych, gdyż prowadziłoby to do kredytowania na uprzywilejowanych warunkach każdego, kto uzna, że wydatki związane stricte z bieżącą działalnością są bardziej istotne niż te, które służą ochronie interesów przedsiębiorców w postępowaniu przed sądem. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.