I SA/Rz 541/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 rok. - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. nr: [...] Burmistrz Miasta [...] ustalił J. O. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 rok w kwocie 6.138zł, w tym za podatek rolny w kwocie 63zł a za podatek od nieruchomości w kwocie 6.075zł. Jak wynika z akt sprawy, w informacji na podatek od nieruchomości za 2014r. Podatnik wskazał: 12 096 m2 gruntów pozostałych; 270 m2 budynków pozostałych. W informacji na podatek rolny na 2014r. Podatnik wskazał natomiast: 0,9003 ha pastwiska Ps klasy IV; 0,0902 ha pastwiska Ps klasy VI; 0,1343 ha innych terenów zabudowanych Bi (wpisane w rubryce grunty rolne zabudowane klasy VI); 0,0848 ha gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych Lz Ps klasy VI. W złożonych wyjaśnieniach Podatnik zwrócił uwagę, że nieruchomości położone w miejscowości T., które w CEIDG wskazane były jako "adres dodatkowych miejsc wykonywania działalności" zostały wykreślone z niniejszej ewidencji w styczniu 2013r. a obecnie amortyzacja od budynków nie jest odliczana. Organ I instancji uznał, że w informacji w sprawie podatku od nieruchomości w pozycji "grunty pozostałe" Podatnik błędnie wykazał całą pow. działki nr 2692 - tj. 12.096 m2. Zdaniem organu w ww. informacji powinny być wykazane grunty, które nie stanowią gruntów rolnych i lasów, chyba że są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Z kolei w informacji w sprawie podatku rolnego Podatnik umieścił dodatkowo (oprócz posiadanych pow. gruntów rolnych) w pozycji "grunty rolne zabudowane - klasa VI" pow. 0,1343 ha innych gruntów zabudowanych - Bi, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ podatkowy zweryfikował pow. gruntów oraz sposób ich klasyfikacji z zapisami w ewidencji gruntów i budynków, z której wynikało, że Podatnik jest właścicielem nieruchomości w T., w Gminie [...], na której znajduje się działka nr 2692 o łącznej pow. 1,2096 ha. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty rolne sklasyfikowane jako: pastwisko klasy IV o pow. 0,9003 ha; pastwisko klasy VI 0,0902 ha; grunty zadrzewione i zakrzaczone na pastwisku klasy VI o pow. 0,0848 ha. Grunty, które zgodnie z klasyfikacją gleboznawczą, określone zostały jako użytki rolne klasy V i VI podlegają zwolnieniu ustawowemu na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013r., poz. 1381 ze zm.). W związku z powyższym podatkiem rolnym na 2014r. opodatkowano pow. przeliczeniową użytków rolnych - 0,9003 ha - Ps IV na działce 2692, po wyłączeniu ustawowo zwolnionych z opodatkowania klas VI oraz gruntów sklasyfikowanych jako "Lz". Odnośnie podatku od nieruchomości organ I instancji stwierdził, że podlegają mu grunty - Bi o pow. 1.343 m2 i budynek o nr ewid. 2692;1, którego funkcja sklasyfikowana jest jako "inne". Przeprowadzona kontrola podatkowa wskazała, że pow. użytkowa hali produkcyjnej to 371,59 m2. Obmiary poczynione podczas kontroli nieruchomości stanowiły dla organu podatkowego podstawę przy ustalaniu zobowiązania podatkowego. Z uwagi na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2014r., poz. 849 ze zm.), dalej u.p.o.l., organ I instancji opodatkował grunty sklasyfikowane jako inne tereny zabudowane (Bi) oraz budynek według stawki dla gruntów/budynków związanych z działalnością gospodarczą, gdyż znajdowały się w posiadaniu Podatnika jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Organ I instancji stwierdził, że o byciu przedsiębiorcą świadczy wpis do CEIDG, który Podatnik posiada od 25.09.1995r. Pomimo nie przedłożenia ewidencji środków trwałych, do czego wzywał organ podatkowy, Podatnik sam przyznał, że obecnie zaprzestano dokonywania odpisów amortyzacyjnych od posiadanego budynku. Fakt, że były one dokonywane świadczy o tym, że w ewidencji środków trwałych P.P.U.H. "[...]" J. O. niniejszy budynek figuruje, a co za tym idzie, stanowi majątek przedsiębiorstwa prowadzonego przez Podatnika. Dokonane oględziny budynku wykazały, że jest to w rzeczywistości hala produkcyjna, która nie jest i nie może być wykorzystywana do celów mieszkalnych, a co za tym idzie nie podlega wyłączeniu wskazanym w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Organ podatkowy stwierdzi, że sam fakt bieżącego wykorzystywania budynku nie ma, przy zastosowaniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., decydującego znaczenia. Brak możliwości finansowych, czy ekonomicznych przesłanek do wykorzystania poszczególnych przedmiotów opodatkowania w działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie stanowi o braku podstaw do objęcia ich opodatkowaniem stawką dla gruntów i budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ uznał więc, że do prawidłowego opodatkowania budynku nie jest niezbędny wgląd do ewidencji środków trwałych prowadzonego przez Podatnika przedsiębiorstwa. Podstawy opodatkowania wynikają z ewidencji gruntów i budynków oraz dokonanych w trakcie kontroli podatkowej pomiarów budynku. J. O. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniósł, że naliczono podatek od gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą mimo, że działalność taka nie jest prowadzona. Kontrola podatkowa została przeprowadzona bezprawnie, gdyż nie dotrzymano terminu, zaś w kolejnym podatnik z powodu choroby miał zakaz kontaktowania się z urzędami. Powierzchnia budynku została pobrana z kosztorysu. Odwołujący wskazał, że budynki są remontowane i rozbudowywane zgodnie z pozwoleniem i obecnie nie posiadają prawidłowej instalacji sanitarnej, elektrycznej i grzewczej, nie są odebrane przez nadzór budowlany, co uniemożliwia ich użytkowanie. Odwołujący zarzucił również, że protokół kontroli nie zawierał zdjęcia i zostało one zrobione bez jego wiedzy, protokół nie zawiera również informacji o stanie technicznym budynków i trwającym remoncie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, odnosząc się do spornej kwestii, jaką była wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Kolegium wskazało, że podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. O tym, czy dana nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest rzeczywiście prowadzona w danym obiekcie i w danym czasie. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Za niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznawane są jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Wyjątek odnoszący się do względów technicznych może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot. Wyłączenie, o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. Kolegium uznało, że przedmiotowy budynek w przyszłości może być wykorzystywany do prowadzenia działalności, co potwierdza fakt wykonywania jego remontu na podstawie decyzji. W 2014r. Podatnik prowadził działalność gospodarzą, co potwierdzają informacje z CEIDG. Organ odwoławczy wskazał, że Odwołujący podpisał protokół kontroli i nie złożył do niego zastrzeżeń, dlatego też zarzuty dotyczące protokołu kontroli nie są skuteczne. W skardze na ww. decyzję Skarżący zarzucił, że SKO nie rozpatrzyło dokumentów, które były podstawą wydania rozstrzygnięcia. Uchybieniem organu był brak opomiarowania budowli na działce nr 2692. Skarżący zarzucił, że nie uwzględniono informacji o jego chorobie mimo przedstawionego zaświadczenia lekarskiego, dlatego też podpis na protokole nie ma umocowania prawnego, ponieważ w tym czasie Skarżący był niezdolny do pracy. Skarżący podkreślił, że budynek nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Został wybudowany w latach 50., nie był remontowany przez 30 lat, nie posiada ogrzewania, więc płyty stropowe na skutek rozmrożenia stanowią niebezpieczeństwo dla jego użytkowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa procesowego, ani też materialnego. W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do sposobu przeprowadzenia postępowania przez organy podatkowe, albowiem tylko przeprowadzenie tego postępowania w sposób zgodny z regułami wskazanymi w przepisach proceduralnych może prowadzić do ustalenia wszelkich faktów mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Rozważeniu podlegać więc będą pełność przeprowadzonego postępowania dowodowego, jak również zapewnienie stronie możliwości korzystania z praw przysługujących jej w takim postępowaniu. Dokonując rozważań w zakresie pełności postępowania dowodowego Sąd stanął na stanowisku, że organy uzyskały wszelkie dowody konieczne dla wydania prawidłowej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla J. O.. Podstawowym dowodem w takim postępowaniu będą zawsze informacje z ewidencji gruntów i budynków, które z mocy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 520 ze zm.) stanowią podstawę do dokonywania ustaleń faktycznych w zakresie wymiaru podatku. Organy podatkowe co do zasady będą związane faktami wynikającymi z wypisu z ewidencji co do właściciela lub władającego nieruchomością, wielkości nieruchomości, przeznaczenia gruntu czy też funkcji budynków. Dowody przeciwne do danych wynikających z tej ewidencji, jakkolwiek dopuszczalne w pewnych okolicznościach, muszą wykazywać w sposób nie budzący wątpliwości, że dane te są błędne, jeżeli mają prowadzić do przyjęcia ustaleń innych niż wynikające z ewidencji. W przedmiotowej sprawie organ dokonał też kontroli podatkowej z zakresu podatku od nieruchomości i podatku rolnego, której miejscem była m.in. działka nr 2692 z posadowionym na niej budynkiem. Zakresem kontroli objęto wielkość powierzchni użytkowej budynków i powierzchnię fizyczną gruntów. W czasie tej kontroli ustalono, że powierzchnia gruntu dla poszczególnych użytków w określonych klasach odpowiada zapisom wynikającym z ewidencji gruntów. Ustalono również powierzchnię budynku posadowionego na tej działce ustalając ją na 371,59 m2. Protokół z tej kontroli został podpisany przez stronę i w tych okolicznościach twierdzenia J. O. o korzystaniu przez urzędnika z pozaprawnych metod przekonywania, stosowanych wobec jego osoby są gołosłowne i nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Dane te stały się podstawą wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości. Jednocześnie w trakcie tej kontroli wykonano zdjęcie przedmiotowego budynku obrazującego jego stan techniczny. W czasie tej kontroli ustalono więc wszystkie okoliczności istotne dla wydania decyzji wymiarowej. Nie jest w sprawie kwestionowana okoliczność (co wynika również z wypisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), że w roku 2014 podatnik J. O. prowadził własną pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą P.P.U.H. [...] i status przedsiębiorcy utracił dopiero z końcem grudnia 2014 r.,. kiedy przeszedł (według jego własnych twierdzeń) na emeryturę. Budynek stojący na działce nr 2692 w rzeczywistości stanowi halę produkcyjna i jak wynika z materiału sprawy, był poddany amortyzacji jako środek trwały. Należy jeszcze w tym zakresie wskazać - odnośnie stanu technicznego budynku podlegającego opodatkowaniu, że w aktach sprawy zalega oświadczenie kierownika budowy o prowadzeniu remontu budynków stanowiących własność J. O. i K. O., jednak nie ma ono istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż jak wynika z jego treści, dotyczy ono budynków położonych na innych działkach gruntowych niż objęte niniejszą sprawą. Wskazane powyżej ustalenia świadczą o kompletności postępowania dowodowego. Jednocześnie w trakcie tego postępowania stronie zapewniono pełne korzystanie z jego praw. Brał on udział w kontroli podatkowej opisanej powyżej. Mógł składać pisma i wnioski dowodowe. W terminie złożył odwołanie od decyzji I instancji. Był pouczany o wszystkich przysługujących mu uprawnieniach. Stanowisku temu nie przeczy dołączona do skargi cząstkowa dokumentacja z terapii psychiatrycznej, z jakiej korzystał skarżący u lekarza psychiatry. Jak wynika z tych dokumentów, cierpi on na zaburzenia depresyjne, jednak nie związane z prowadzonym postępowaniem. W trakcie postępowania prowadził swoje sprawy, wykazując zrozumienie dla toczących się procedur, zapoznając się z aktami sprawy, wykonując z nich notatki, składając pisma procesowe, w tym środki odwoławcze o adekwatnym charakterze (co nie musi oznaczać ich trafności merytorycznej). Występujące u niego schorzenie nie wykluczało zatem występowania w sprawie w charakterze strony. Przedłożone zwolnienia wskazujące na niezdolność do pracy nie obejmowały okresu, w którym przeprowadzono kontrolę podatkową. Podatnik korzystał ze swoich praw. Z dokumentów tych nie wynika, aby Skarżący nie mógł się "kontaktować" z organami podatkowymi i występować w charakterze strony. Fakt korzystania z pomocy lekarza psychiatry nie jest równoznaczny z niemożnością uczestniczenia w postępowaniu podatkowym. W postępowaniu podatkowym zapewniono zatem Stronie korzystanie z przysługującej jej uprawnień, zaś ona sama mogła, pomimo pewnych mankamentów, z nich korzystać. Nie doszło więc do naruszenia prawa procesowego. Organy nie naruszyły również prawa materialnego stosując stawki podatku rolnego dla części gruntu, opodatkowując go w pozostałej stawką podatku od nieruchomości jako grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak również stosując stawkę przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dla budynku posadowionego na tej działce. Jak wynika z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1381 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Jak już wyżej wskazano, powierzchnia działki nr 2692 o rozmiarze 1,2096 ha fizycznych (1,0753 ha przeliczeniowych) oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków jako grunty rolne (Ps, Lz Ps). Ta część musi zostać więc opodatkowana podatkiem rolnym. Pozostała część oznaczona jest symbolem Bi (inne tereny zabudowane). Oznakowanie to wyklucza przyjęcie, że grunty te stanowią użytki rolne w myśl powyżej przedstawionej definicji, a zatem musiały być opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Budynek posadowiony na tej działce sklasyfikowany jest w ewidencji jako budynek o przeznaczeniu "inne", co wyklucza uznanie, że jest on budynkiem mieszkalnym. W tych okolicznościach organy słusznie uznały, że zarówno grunt jak i budynek muszą zostać opodatkowane według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Pojęcie gruntu lub budynku związanego z działalnością gospodarczą zawarte zostało bowiem w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014r., poz. 849 ze zm.), dalej u.p.o.l. Stanowi on mianowicie, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Przepis ten jako zasadę przyjmuje, że grunty, budynki lub budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Od zasady tej przewiduje jedynie dwa wyjątki. Pierwszym jest wykluczenie z tej grupy budynków mieszkalnych oraz gruntów z nimi związanych oraz gruntów pod jeziorami, zbiornikami wodnymi, retencyjnymi i elektrowni wodnych. Drugim wyjątkiem jest stan faktyczny przedmiotu opodatkowania, który jest tego typu, że nie może być wykorzystywany do takiej działalności ze względów technicznych. W przypadku nie zaistnienia wyjątków, każdy grunt, budynek lub budowla będąca w posiadaniu przedsiębiorcy muszą być opodatkowane według stawki właściwej dla prowadzenia działalności gospodarczej. Organy słusznie przyjęły, że ani grunt w części podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ani też budynek nie mają charakteru mieszkalnego. Wynika to wprost z zapisów figurujących w ewidencji gruntów i budynków. Nie zachodzi zatem wyłączenie przewidziane w opisanym powyżej wyjątku pierwszym. Nie zachodzi również wyłączenie z uwagi na stan techniczny budynku. Wykonane zdjęcie w trakcie kontroli podatkowej wskazuje, że w sprawie niniejszej opodatkowaniu podlega inny budynek niż przedstawiony na fotografiach dołączonych do skargi. Stan budynku znajdującego się na tym - dołączonym zdjęciu nie ma więc znaczenia dla sprawy. Również oświadczenie kierownika budowy, o którym mowa powyżej wskazuje, że remont prowadzony jest odnośnie innego budynku, niż ujawniony w czasie kontroli podatkowej i poddany opodatkowaniu na podstawie decyzji wydanej w sprawie niniejszej w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2014 r. Należy wskazać, że przez pojecie nienadawania się budynku ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej należy rozumieć taki stan, w którym dany budynek lub budowla w sposób obiektywny nie jest i nie będzie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Chodzi tutaj o taki stan, w którym jego cechy w sposób trwały uniemożliwiają prowadzenie takiej działalności. Przejściowe i możliwe do usunięcia uszkodzenia takiego budynku (budowli) wynikłe ze zdarzeń nagłych czy też bieżącej eksploatacji, nie uzasadniają uznania, że z przyczyn technicznych nie jest możliwe prowadzenie działalności gospodarczej w takim budynku. Stan fizyczny budynku widniejącego na wykonanej fotografii nie uzasadnia przyjęcia, że nie może być on z przyczyn technicznych wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Posiada on bowiem ściany, dach, okna i bramę, których stan wskazuje na możliwość normalnego korzystania z tego budynku. Z tych względów Sąd nie podzielił zarzutów skargi uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa i skutkiem tego skargę, w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) oddalił.