I SA/Rz 543/06

WyrokWSA w Rzeszowie2006-11-16

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało podstawy do rozpoznania odwołania wniesionego w imieniu spółki przez osobę nieuprawnioną do jej reprezentowania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania podatkowego, w tym art. 133 § 1, art. 137 § 3 i art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej, rozpoznając odwołanie wniesione w imieniu spółki przez osobę, która nie była do tego uprawniona. Brak badania prawidłowości reprezentacji spółki przez organ odwoławczy stanowiło wadę postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone decyzje jako przedwcześnie rozpoznane merytorycznie.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy orzekające o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej – A. S.A. jako dzierżawcy nieruchomości w podatku od nieruchomości za lata 2000-2004. A. S.A. kwestionowała zasadność wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej oraz wysokość naliczonego podatku, podnosząc m.in. brak pouczenia o obowiązku składania deklaracji oraz zawyżenie powierzchni do opodatkowania. Skarżąca spółka zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania przez pozbawienie jej prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje z uwagi na naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, który rozpoznał odwołanie wniesione przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania spółki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, określono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego oraz zarządzono zwrot nadpłaconego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie Asesor Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 16 listopada 2007r. sprawy ze skarg "A" S.A. z siedzibą w R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]marca 2006r. nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w podatku od nieruchomości za lata: 2000, 2001, 2002, 2003, 2004. 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego "A" S.A. z siedzibą w R. kwotę 3700 (słownie: trzy tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) zarządza zwrócić skarżącemu "A" S.A. z siedzibą w R. kwotę 1472 (słownie: tysiąc czterysta siedemdziesiąt dwa) złote tytułem nadpłaconego wpisu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] marca 2006r. o numerach [...], [...], [...], [...] i [...] utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2005r. o numerach odpowiednio [...], [...], [...], [...], i [...], orzekające o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej – A. S.A. z siedzibą w R. jako dzierżawcy działek o nr 53/1, 87/78, 87/270, 83/152, 87/269 i 83/160, w podatku od nieruchomości za lata 2000, 2001, 2002, 2003 i 2004 w kwotach odpowiednio 21 996,00zł, 24 336,00zł, 28 080,00zł, 29 016,00zł i 29 016,00zł, solidarnie z podatnikiem P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Uzasadniając swoje decyzje organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 114 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej OP, dzierżawca nieruchomości odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem będącym właścicielem za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych wynikających z opodatkowania nieruchomości, powstałych podczas trwania dzierżawy lub użytkowania. Obowiązek podatkowy wobec podatnika – P. Sp. z o.o., będącego właścicielem nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z dnia 24 marca 1999r., powstał na mocy decyzji z dnia [...] lipca 2005r. o numerach [...], [...], [...], [...] i [...]. Podatnik nie uiścił ani jednej wpłaty należnego podatku, a przymusowa egzekucja zobowiązania okazała się bezskuteczna. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. zwrócił tytuły wykonawcze, gdyż podatnik nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie składa deklaracji podatkowych i nie figuruje w rejestrach. Organ I instancji orzekł zatem o solidarnej z podatnikiem odpowiedzialności osoby trzeciej - dzierżawcy nieruchomości A. S.A. za zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości powstałe w okresie dzierżawy nieruchomości. W odwołaniach od powyższych decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. S.A. zakwestionowała zasadność wydania przez organ podatkowy decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej oraz wysokość naliczonego podatku od nieruchomości. Spółka podniosła, iż w roku 1998r. otrzymała od organu pouczenie, iż zawarcie umowy dzierżawy gruntów nie ma wpływu na powstanie obowiązku podatkowego, a zatem w kolejnych latach, działając w zaufaniu do stanowiska zajętego przez organ, nie składała deklaracji w podatku od nieruchomości. Zarzuciła też, że organ podatkowy dopiero w 2005r. rozpoczął starania o zapłatę podatku przez właściciela, chociaż jest zobowiązany do bieżącego nadzoru nad realizacją zobowiązań podatkowych. Ponadto dodała, że organ I instancji zawyżył powierzchnię do opodatkowania, co spowodowało znaczne zawyżenie kwoty podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy, uznając je za prawidłowe pod względem formalnoprawnym i odpowiadające treści przez 114a OP. Organ odwoławczy nie potwierdził wątpliwości odwołującego odnośnie wielkości podstawy opodatkowania stwierdzając, że powierzchnia nieruchomości została ustalona na podstawie wypisu z rejestru nieruchomości prowadzonego przez Starostę P. dla jednostki rejestrowej [...] oraz z pisma strony z dnia 27 czerwca 2005r. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na w/w decyzje SKO Spółka wniosła o ich uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art.5 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 z 2002r., poz.84 ze zm.), na skutek błędnego opodatkowania całej dzierżawionej nieruchomości, bez uwzględnienia, że jedynie część gruntu została wyłączona z produkcji rolnej na cele eksploatacji kruszywa (decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1997r. oraz decyzje Starosty P. z [...] czerwca 2004r. i z [...] sierpnia 2004r. ), a część działek została zrekultywowana decyzją Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2004r., co wpłynęło na zmianę powierzchni gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Skarżąca spółka zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania tj. art. 10 §1 i art.77 §1 k.p.a. oraz art.200§1 OP, przez pozbawienie strony prawa udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przedkładając kserokopię pisma Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w P. z dnia 20 kwietnia 2006r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na to, że przeciwko podatnikowi – P. Sp. z o.o. została wszczęta egzekucja z nieruchomości. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), określanej dalej jako p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego Sąd oddalił uznając, że brak jest ku temu podstaw faktycznych i prawnych. Przesłanki zawieszenia postępowania przed sądem administracyjnym określone są w przepisach art. 123-126 p.p.s.a. , lecz żadna z nich nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie. Powoływana przez Skarżącego egzekucja z nieruchomości wszczęta przeciwko podatnikowi nie jest okolicznością uzasadniającą zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 §1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie jest uzależnione od wyniku tego postępowania egzekucyjnego. Nie będąc związanym zarzutami skarg Sąd stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą pozostać w obrocie prawnym z uwagi na naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący, jako osoba prawna, w obrocie prawnym działa przez swoje organy lub przez pełnomocnika, a ustalony przez wspólników sposób reprezentacji spółki podlega rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z przedłożonego przez stronę skarżącą odpisu z rejestru wg stanu na dzień 15 grudnia 2005r., uwzględniającego ostatni wpis dokonany w dniu 3 czerwca 2005r. wynika, iż zarząd spółki A. S.A. jest wieloosobowy, a ustalony przez wspólników sposób reprezentowania spółki polega na współdziałaniu za każdym razem dwóch osób tj. prezesa i wiceprezesa, dwóch wiceprezesów, prezesa i członka zarządu lub wiceprezesa i członka zarządu, a także dwóch członków zarządu z zastrzeżeniem, że ci ostatni działają na mocy uprzedniej uchwały pełnego składu zarządu. W aktach postępowania podatkowego brak informacji o ustanowieniu ewentualnego pełnomocnika. Zauważyć należy, iż w postępowaniach podatkowych zakończonych zaskarżonymi decyzjami zarówno przed organem I, jak i II instancji, skarżąca Spółka reprezentowana była jednoosobowo przez prezesa wieloosobowego zarządu spółki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło odwołania wniesione w imieniu A. S.A. z siedzibą w R. podpisane wyłącznie przez Prezesa Zarządu - Dyrektora Naczelnego A. S. Z akt postępowania podatkowego nie wynika, aby Kolegium w ogóle badało prawidłowość reprezentacji spółki wnoszącej odwołanie. Ponieważ prawo wniesienia odwołania służy stronie, to należy uznać, że organ odwoławczy nie miał podstaw, aby rozpoznać środek zaskarżenia wniesiony przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania strony. Z tych względów Sąd uznał, iż organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania podatkowego, tj. art.133 § 1, art.137 § 3 i art.220 §1 OP, a naruszenie to mogło mieć w przedmiotowej sprawie istotny wpływ na jej wynik. Z uwagi na uwzględnioną z urzędu wadliwość postępowania, Sąd uznał iż merytoryczne rozpoznawanie skargi jest przedwczesne. W związku z powyższym na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c, art.152 i art.200 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O zwrocie nadpłaconego wpisu Sąd orzekł w oparciu o przepis art.225 ustawy p.p.s.a., uznając, że należny w sprawie jest wpis stały w kwocie po 500zł od każdej ze skarg (razem 2.500,00zł) - na mocy §2 ust.3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz.2193 ze. zm.), a nie wpis stosunkowy uiszczony przez skarżącą w kwocie ogółem 3.972,00zł (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r. sygn. FZ 568/2004 niepublik.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło