I SA/Rz 543/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-22

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony w całości, czy też w części, biorąc pod uwagę przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, podlega częściowemu uwzględnieniu. Zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z ich ponoszenia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata, jako element prawa pomocy w zakresie częściowym, jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z gospodarstwa rolnego, zasiłek rodzinny, posiadanie domu i gruntów rolnych, a także wysokie zadłużenie wobec podmiotów publicznoprawnych. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącego adwokata. 2. Umorzono postępowanie w pozostałym zakresie (dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku R. S. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) kwietnia 2015 r., nr (...), w przedmiocie zwolnienia z egzekucji - postanawia – 1. ustanowić dla skarżącego adwokata, 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. . Skarżący wystąpił o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Źródło utrzymania wszystkich wspólnie gospodarujących osób stanowi gospodarstwo rolne, z którego statystyczny dochód wynosi 1 500 zł, a także zasiłek rodzinny na córkę w wysokości 110 zł miesięcznie. Deklarując posiadane składniki majątkowe skarżący wymienił: dom jednorodzinny o pow. 70 m2 (pow. zdatna do użytkowania), grunty rolne o areale 7,6 ha, w tym grunty orne 3 ha, a także polisę na życie. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podkreślił, że ze względu na bardzo wysokie zadłużenie wobec podmiotów publicznoprawnych (razem ok. 17 500 zł) nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 6 lipca 2015 r., sygn. I SA/Rz 543/15, skarżący w niniejszej sprawie, z mocy ustawy, jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, co wynika z art. 239 pkt 1 e P.p.s.a., który stanowi, że nie mają obowiązku uiszczenie kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, dlatego też postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Rozpoznaniu podlega natomiast wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata, który odpowiada wnioskowi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze sytuację materialną skarżącego, niski poziom uzyskiwanych dochodów w jego gospodarstwie domowym, a także wysokość zadłużenia wobec podmiotów publicznoprawnych, należy stwierdzić, że jego wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie adwokata, jest w pełni zasadny. Poniesienie bowiem kosztów skorzystania z usług zawodowego pełnomocnika, musiałoby w jego sytuacji pociągnąć za sobą pozbawienie jego samego oraz członków jego rodziny środków koniecznego utrzymania. W związku z tym ustanowiono dla niego adwokata. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło