I SA/Rz 544/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie SO del. Tomasz Smoleń WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. spraw ze skarg B. D. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz z pozostałymi członkami Zarządu Klubu Sportowego "A" za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za: lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2004r. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz z pozostałymi członkami Zarządu Klubu Sportowego "A" za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za: grudzień 2004r., styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2005r., luty 2006r. - oddala skargi - Zaskarżonymi decyzjami z dnia (...) czerwca 2010 r., Nr (...) i Nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) grudnia 2009 r., Nr (...) i Nr (...) w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Ludowego Klubu Sportowego "A" za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od lipca do grudnia 2004 r., za miesiące styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2005 r. oraz luty 2006 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108, art. 116a w zw. z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. ). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że Ludowy Klub Sportowy "A" został zarejestrowany w Urzędzie Skarbowym w dniu 9 sierpnia 2000 r. i decyzją z tego samego dnia nadano mu nr NIP (...). W dniu 30.08.2000 r. wpłynęło zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R . W dniu 22 lipca 2009 r. wpłynęło zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - VAT 7. W zgłoszeniu tym jako datę zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wskazano dzień 30.11.2007 r. Na dzień zaprzestania prowadzenia działalności Ludowy Klub Sportowy "A" zalegał z płatnością podatku od towarów i usług za okresy : od lipca do listopada 2004 r. a także za miesiące : grudzień 2004 r., styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2005 r. i luty 2006 r. Wysokość powyższych zobowiązań podatkowych ustalono na podstawi: deklaracji VAT- 7, zaś za miesiące: kwiecień i czerwiec 2005 r. także na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...).03.2006 r. Nr: (...) i (...). Jak ustaliły organy na poczet zadeklarowanych kwot nie dokonano wpłat podatku, pomimo tego, że na podstawie art. 103 ust. 1ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług LKS "A" był zobowiązany bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego do obliczenia i wpłacenia podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego. Nieuiszczony podatek, stosownie do art. 51 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stał się zaległością podatkową, od której w myśl art. 53 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa naliczane są odsetki za zwłokę (od dnia następującego po dniu terminu płatności podatku). Łączna kwota zaległości na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji wyniosła 73.524,65 zł, a kwota odsetek za zwłokę 38.720,00 zł. Na powyższe zaległości wystawione zostały tytuły wykonawcze o numerach: - SM5/7714/04 z dnia 17.09.2004 r. - SM5/7782/04 z dnia 13.10.2004 r. - SM5/7947/04 z dnia 15.11.2004 r. - SM5/8127/04 z dnia 15.12.2004 r. - SM5/34/05 z dnia 11.11.2005 r., * SM5/35/05 z dnia 11.01.2005 r., * SM5/72/05 z dnia 10.02.2005 r., * SM5/630/05 z dnia 12.12.2005 r., * SM5/663/05 z dnia 13.12.2005 r., * SM5/26/06 z dnia 11.01.2006 r., * SM5/166/06 z dnia 07.04.2006 r., * SM5/167/06 z dnia 07.04.2006 r., * SM5/184/06 z dnia 14.04.2006 r., * SM5/188/06 z dnia 18.04.2006 r. Podjęte na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych czynności egzekucyjne nie doprowadziły do zaspokojenia wierzycieli. W toku prowadzonej egzekucji administracyjnej ustalono, że LKS "A" nie posiadał nieruchomości, jak też pojazdów mechanicznych mogących być przedmiotem zajęcia prawa majątkowego. Również egzekucja z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym okazała się w znacznej części bezskuteczna, wyegzekwowano bowiem niewielką kwotę. Także próby zajęcia innych wierzytelności okazały się bezskuteczne. Istniejące zaległości podatkowe LKS "A" stały się podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie przeniesienia solidarnej odpowiedzialności podatkowej między innymi na B. D. jako członka Zarządu LKS "A" za nieuregulowane zobowiązania podatkowe Klubu powstałe w trakcie pełnienia przez niego tej funkcji. W wyniku tego postępowania organ ustalił, że nie została spełniona żadna z przesłanek zwalniających z odpowiedzialności członków zarządu. Jak ustalono LKS "A" w działał w formie stowarzyszenia, co potwierdzałą treść statutu. Ustalono również, że stowarzyszenie zostało zarejestrowane przez Sąd Wojewódzki w K. na podstawie postanowienia z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt [...], a także, że nie zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym – zarządzenie Sądu Rejonowego w R. Wydział XII Gospodarczy KRS z dnia [...] stycznia 2004 r., sygn. akt [...] o zwrocie wniosku. Wobec braku wpisu do KRS-u skład osobowy poszczególnych Zarządów LKS "A" ustalono na podstawie: * postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K., Wydział I Cywilny - Sekcja Rejestracji z dnia 25.02.1998 r. sygn. akt I. [...] oraz * uchwały Nr 1 Walnego Zebrania Członków o wyborze nowego Zarządu Klubu z dnia 30.06.2004 r. W oparciu o ww. dokumenty ustalono, że w okresie od 25.02.1998 r. do 30.06.2004 r. i od 30.06.2004 r. do 30.11.2007 r. tj. daty zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług funkcjonowały tylko dwa składy Zarządu, jako organu uprawnionego do reprezentowaniu Klubu: 1) E. K. - Przewodniczący, M. C. - Zastępca Przewodniczącego M. S. - Sekretarz, R. J. - Skarbnik, H. G. - Członek Zarządu, 2) M. C. - Prezes Klubu E. K. -V-ce Prezes ds. piłki nożnej, K. A. - V-ce Prezes ds. baseballu, B. D. - Skarbnik, K. H. - Sekretarz, R. W. - Członek Zarządu, P. J. - Członek Zarządu. Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się z podnoszonymi w odwołaniu przez B. D. zarzutami, że uchwała z dnia 30 czerwca 2004 r. na podstawie, której został powołany jako członek zarządu jest nieważna ponieważ powoływała skład zarządu sprzeczny ze statutem. Niesłuszny w ocenie organu odwoławczego okazał się zarzut, braku po stronie stowarzyszenia Klubu Sportowego "A", osobowości prawnej, z powodu braku wpisu do KRS-u. Przyznając, iż kwestionowana uchwała naruszała postanowienia statutu, organ wskazał, że nie było to naruszenie powodujące jej bezwzględną nieważność, a żaden z członków zarządu nie skorzystał z możliwości wyeliminowania wadliwej w jego ocenie uchwały. Bezskuteczna okazała się także próba podważenia postanowień tej uchwały z powodu braku wpisu w KRS- e, który miał jedynie charakter deklaratoryjny. Nie potwierdziło się podniesione przez B. D. twierdzenie o złożonej przez niego w dniu 20 sierpnia 2005 r. rezygnacji z funkcji Skarbnika Klubowego, Klubu Sportowego "A". Wpłynięcia takiego pisma nie potwierdził Okręgowy Związek Piłki Nożnej w K. ani Urząd Gminy , do których pismo było adresowane. W świetle powyższego jak również wobec bezspornego faktu bezskuteczności egzekucji prowadzonej względem stowarzyszenia Klubu Ludowego "A" a także niewykazania przez B. D.okoliczności pozwalających na uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania stowarzyszenia, organ odwoławczy, wspomnianymi na wstępie decyzjami utrzymał zaskarżone decyzje w mocy. W skargach na te decyzje B. D., podobnie jak w odwołaniu, powołał się na bezwzględną nieważność uchwały powołującej go na członka zarządu a także wskazał, że to Prezes stowarzyszenia podejmował wszelkie decyzje, podczas gdy on nie podpisywał się pod żadnym dokumentem ani też nie uczestniczył w sprawach stowarzyszenia. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – powoływanej dalej jako P.p.s.a. Sąd zarządził połączenie spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalsze ich prowadzenie pod sygn. I SA/Rz 544/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznaczają natomiast przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) określanej dalej jako P.p.s.a., której art. 134 § 1 wskazuje, iż Sąd orzekając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze ani też powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny w omawianym zakresie Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Spór w przedmiotowej sprawie zasadzał się na odpowiedzi na pytanie czy słusznie organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności B. D. wraz z pozostałymi członkami Zarządu Ludowego Klubu Sportowego "A" za zaległości podatkowe Klubu, za okres od lipca do listopada 2004 r. oraz za grudzień 2004 r., a także styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2005 r. oraz luty 2006 r. Aby udzielić odpowiedzi na powyższe pytanie należy przeanalizować materialno prawną podstawę decyzji, którą w niniejszej sprawie były przepisy art. 116 a w zw. z art. 116 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią art. 116 a Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 ( kapitałowe spółki handlowe, w tym również spółki w organizacji) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających, w przypadku gdy egzekucja z majątku osoby prawnej okazała się bezskuteczna. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że egzekucja względem stowarzyszenia Ludowego Klubu Sportowego "A okazała się bezskuteczna. Nie ulega również wątpliwości, że Ludowy Klub Sportowy "A" posiadał osobowość prawną a w związku z tym mieścił się w dyspozycji wyżej wskazanego przepisu. Osobowość prawną Ludowy Klub Sportowy, działający w formie stowarzyszenia, nabył z chwilą wpisu do rejestru prowadzonego przez Sąd Wojewódzki w K. Wydział I Cywilny – Sekcja Rejestracji- postanowienie z dnia [...] lutego 1998 r., [...]. Zgodnie z obowiązującym wówczas art. 13 ust. 3 ustawy o kulturze fizycznej ( Dz. U. z 1997 r., Nr 160, poz. 1078 ) stowarzyszenie kultury fizycznej oraz związek sportowy uzyskują osobowość prawną z chwila uprawomocnienia się postanowienia o zarejestrowaniu. Powyższego nie zmienia fakt, że stowarzyszenie nie zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego, do którego wpis ma w tym przypadku charakter jedynie deklaratoryjny. Wobec powyższego stwierdzić należy, że członkowie, jak też byli członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu art. 116 a w zw. z art. 116 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej. Jak ustaliły organy Ludowy Klub Sportowy "A" zalegał z płatnością podatku od towarów i usług za okresy od lipca do listopada 2004 r. a także za grudzień 2004 r., styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2005 r. i za luty 2006 r., który był zobowiązany, bez wezwania obliczyć i wpłacić w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. B. D. próbował uwolnić się od tej odpowiedzialności powołując się na bezwzględną nieważność uchwały, na podstawie której został powołany do pełnienia tej funkcji a także na fakt rezygnacji z pełnienia funkcji, którą złożył w dniu 20 sierpnia 2005 r. O ile należy zgodzić się z twierdzeniem, że uchwała z dnia 30 czerwca 2004 r. podjęta w przedmiocie wyboru Zarządu Ludowego Klubu Sportowego "A" jest niezgodna ze statutem, ponieważ przewiduje zarząd siedmioosobowy podczas gdy statut przewidywał zarząd trzyosobowy, to jednak nie można przyjąć, że jest to wada powodująca nieważność tej uchwały z mocy prawa. Zaznaczyć należy, że postanowieniem o wpisie Klubu do rejestru stowarzyszeń dokonano zmiany zapisu statutu w zakresie ilości członków zarządu, wprowadzając w miejsce trzech członków zapis iż ma ich być pięciu. Wprawdzie wskazana wyżej uchwała narusza również zapis postanowienia Sądu, ale jak już wcześniej wspomniano nie jest to wada powodująca jej bezwzględną nieważność, która eliminowała by taką uchwałę bez konieczności wszczynania jakiegokolwiek postępowania sądowego. Bezwzględnie nieważna jest tylko taka uchwała, która jest sprzeczna z ustawą, albo mająca na celu obejście przepisów prawa, także sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Statut nie jest ustawą a jedynie źródłem prawa wewnętrznego. W takim przypadku możemy mieć do czynienia jedynie ze względną nieważnością takiej uchwały, której wyeliminowanie może nastąpić w drodze sądowej. Powoływanie się na wadę, której istnienia nie stwierdził Sąd nie może mieć skutków względem osób trzecich a tym bardziej w stosunku do organów, w tym podatkowych i nie może w związku z tym prowadzić do skutecznego uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej. Bezzasadny jest również zarzut dotyczący rezygnacji B. D. z funkcji członka zarządu z dniem 20 sierpnia 2005 r. Otrzymania takiego pisma nie potwierdził ani Wójt Gminy ani Okręgowy Związek Piłki Nożnej w K.l, do których pismo miało być kierowane. Wobec powyższego stwierdzić należy, że kadencja B. D. jak też kadencja pozostałych członków zarządu Ludowego Klubu Sportowego "A" rozpoczęła się z dniem podjęcia uchwały o jego powołaniu a zakończyła, zgodnie z postanowieniami statutu z upływem dwóch lat tj. w dniu 30 czerwca 2006 r., zatem zasadnie organy podatkowe orzekły o jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Klubu, powstałe w tym okresie. Bez znaczenia pozostaje również zarzut niewpisania członków zarządu do Krajowego Rejestru Sądowego. O istnieniu bądź nieistnieniu faktu pełnienia funkcji członka zarządu stowarzyszenia nie decyduje wpis w rejestrze lecz wybór, rezygnacja bądź odwołanie, przy prawidłowym wykorzystaniu procedur, jakie kształtują przepisy ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz postanowienia statutu – wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 486/10. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia. Jednocześnie skarżący nie wykazał takich okoliczności, które mogłyby go uwolnić od tej odpowiedzialności - art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Jak ustaliły organy wniosek o ogłoszenie upadłości, którego zgłoszenie we właściwym czasie mogłoby zwalniać od tej odpowiedzialności, w ogóle nie został zgłoszony, za co winę ponosi między innymi skarżący. W tym zakresie Sąd nie podziela twierdzeń skarżącego co do podjętej przez niego próby wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. O braku winy nie może przesądzać brak świadomości sytuacji finansowej klubu w latach 2005, czym próbuje bronić się skarżący. Brak po stronie członka zarządu spółki z o.o. wiedzy o jej kondycji finansowej nie jest okolicznością świadczącą o tym, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej ( Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II UK 100/2007, OSNP 2009/9-10 poz. 127 ) Nieznajomość kondycji finansowej stowarzyszenia i brak zainteresowania skarżącego tą kwestią stanowi zawinione przez niego zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków. Skarżący nie wykazał by wystąpiły też inne niezależne od niego przeszkody uniemożliwiające mu zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o upadłość. Skarżący nie wskazał również majątku stowarzyszenia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych stowarzyszenia w znacznej części. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.