I SA/Rz 547/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-07-06
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, uzyskująca znaczące dochody i posiadająca znaczny majątek, może zostać uznana za osobę uprawnioną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym jest zarezerwowane dla osób, których sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, uzyskująca dochody przewyższające przeciętne wynagrodzenie i posiadająca znaczący majątek, nie spełnia tych kryteriów i jest w stanie ponieść koszty sądowe, nawet te najniższe.Stan faktyczny
Skarżąca J. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wraz z rodziną prowadzi gospodarstwo rolne, z którego uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 10 000 zł oraz roczne dopłaty do produkcji rolnej w wysokości 40 000 zł. Posiada dom, 30 ha gruntów rolnych, sprzęt rolniczy i budynki gospodarcze. Wpis od skargi wynosi 100 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J. T. o przyznanie jej prawa pomocy, w sprawie ze skargi J. T. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) maja 2015 r., nr (...), w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i pełnoletnim synem (student). Źródło utrzymania skarżącej i jej domowników stanowi prowadzone gospodarstwo rolne, z którego to tytułu uzyskują oni miesięczny dochód w wysokości 10 000 zł (dochód ten pochodzi ze sprzedaży mleka i żywca).
Deklarując składniki posiadanego majątku skarżąca wymieniła: dom o pow. 300 m2, nieruchomości rolne o areale 30 ha, sprzęt rolniczy oraz budynki gospodarcze, o pow. 100 m2.
Skarżąca w treści złożonego oświadczenia zadeklarowała, że z tytułu dopłat do produkcji rolnej uzyskuje rocznie 40 000 zł, które to środki przeznacza przede wszystkim na spłatę zaciągniętych kredytów oraz modernizację gospodarstwa.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji ulga w postaci prawa pomocy zarezerwowana jest wyłącznie dla osób żyjących w ubóstwie, w przypadku których konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego mogłaby pociągnąć za sobą pozbawienie ich środków koniecznego utrzymania. Realizacja tego obowiązku musiałaby się więc odbyć kosztem wydatków bytowych tych osób, które to wydatki mają jednak priorytetowy charakter.
Skarżąca w niniejszej sprawie nie znajduje się w takim położeniu, które uprawniałoby ją do starania się o uzyskanie wsparcia ze środków publicznych. Jest ona bowiem osobą względnie majętną, uzyskującą stałe dochody w wysokości przewyższającą wysokość przeciętnego wynagrodzenia. W tej więc sytuacji, bez wątpienia, jest ona w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, w której wpis od skargi wynosi 100 zł, a więc odpowiada najniższej możliwej wysokości wpisu jaka znajduje zastosowanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy zaznaczyć, że konieczność ponoszenia kosztów modernizacji gospodarstwa i spłaty zaciągniętych na ten cel kredytów nie może stanowić argumentu przemawiającego za przyznaniem jej prawa pomocy, gdyż w praktyce oznaczałoby to przerzucenie kosztów związanych z rozpoznaniem jej sprawy na podatników. Działanie takie byłoby zaś niezasadne, mając na uwadze stan majątkowy i dochodowość gospodarstwa skarżącej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w zw. art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło