I SA/Rz 550/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. k., z siedzibą w R., o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi "A" sp. k., z siedzibą w R., na decyzję Zarządu Województwa z dnia (...) marca 2015 r., nr (...), w przedmiocie określenia i zobowiązania skarżącej do zwrotu kwoty 1 811 068,53 zł, pobranej na podstawie umowy o dofinansowanie ze środków EFRR - postanawia – odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez nią, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi obecnie 100 000 zł, a wartość jej środków trwałych 3 357 408,95 zł. Jeżeli chodzi o wynik finansowy skarżącej, to zgodnie z oświadczeniem, jej strata na dzień 31 grudnia 2014 r. wyniosła 1 252 919,03 zł, zaś na dzień 31 sierpnia 2015 r. 3 909 862,30 zł. Stan rachunku bankowego spółki, na dzień złożenia wniosku, wynosił 32 460,17 zł, jednakże skarżąca zaznaczyła, że środki te zostały zajęte w prowadzonym w stosunku do niej postępowaniu egzekucyjnym. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie, wyniósł 18 111 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jakkolwiek warunkiem sine qua non przyznania osobie prawnej prawa pomocy jest wykazanie przez nią braku środków na pokrycie określonych kosztów postępowania, to przyznanie tego prawa pozostawione zostało jednak, z woli ustawodawcy, uznaniu sądu, lub referendarza rozpoznającego taki wniosek. Jak bowiem wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 246 § 2 P.p.s.a., samo wykazanie przez osobę prawną tego, że nie posiada środków na opłacenia określonych kosztów postępowania, nie rodzi po jej stronie swoistego rodzaju roszczenia o przyznanie jej tego typu ulgi. Świadczy o tym fakt, że w powołanym przepisie użyte zostało sformułowanie "prawo pomocy może być przyznane". Tak więc rozpoznając wniosek tej kategorii podmiotów (korporacyjnych) o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, niezależnie od ich sytuacji majątkowej oraz wysokości dochodów, należy wziąć pod uwagę także konieczność i zasadność przyznania tego prawa, w świetle takich okoliczności jak ich charakter i struktura oraz cel powołania i funkcjonowania w obrocie prawnym. W niniejszym przypadku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła spółka prawa handlowego, o zakładowym wynoszącym 100 000 zł i majątku, w postaci środków trwałych, oszacowanym na ponad 3 000 000 zł. Co prawda skarżąca za ostatnie lata obrotowe odnotowywała stratę, jednakże przytoczone wyżej wartości, dotyczące majątku, nie pozwalają na stwierdzenie, że nie ma ona środków na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Koszty te bowiem (na obecnym etapie, w praktyce będzie to jedynie wpis od skargi kasacyjnej, odpowiadający połowie wartości wpisu od skargi) znajdują pełne i wielokrotne pokrycie w majątku spółki. Brak jest więc podstaw do udzielania spółce wsparcia ze środków publicznych. Na marginesie dodać też należy, że straty w rozumieniu przepisów podatkowych nie można utożsamiać wprost z wynikiem prowadzonej działalności, gdyż strata taka, stanowiąca różnicę wartości przychodów i kosztów ich uzyskania, jest między innymi efektem poczynionych inwestycji i dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Nie odzwierciedla więc w sposób klarowny kondycji ponoszącego ją przedsiębiorcy. Niezależnie jednak od powyższego podkreślić w tym miejscu należy, że nawet gdyby przyjąć, że skarżąca faktycznie nie dysponuje środkami koniecznymi na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, to i tak jej wniosek nie zasługiwałby na uwzględnienie. Spółka jest bowiem przedsiębiorcą, którego celem istnienia i działania jest pomnażanie majątku swoich wspólników. Jest to więc podmiot, który nie został powołany do realizacji celów o szczególnej doniosłości i użyteczności społecznej. Brak jest więc podstaw do jego szczególnego traktowania, w porównaniu do innych podmiotów tego rodzaju. W tej więc sytuacji, skoro z woli swoich wspólników, spółka funkcjonuje w obrocie prawnym i gospodarczym, a jej działalność nie generuje dostatecznych dochodów, niezbędnych na pokrycie kosztów funkcjonowania, to właśnie ci akcjonariusze powinni jej tych środków dostarczyć. To oni bowiem (komplementariusze) subsydiarnie odpowiadają za jej zobowiązania, są też, w sensie ekonomicznym, właścicielami jej majątku. Nie mogą więc zasadnie domagać się wsparcia ze środków budżetowych, które oznaczałoby w praktyce przerzucenie kosztów funkcjonowania spółki na ogół podatników. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji