I SA/Rz 556/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-08-03
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Pomimo przedstawienia częściowych wyjaśnień i dokumentów, obraz sytuacji materialnej skarżącego nie dawał podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Skarżący nie przedstawił pełnych informacji o swoich dochodach i majątku, co uniemożliwiło sądowi dokonanie prawidłowej oceny jego możliwości płatniczych. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. W uzasadnieniu podniósł, że jego dochód z zasiłku chorobowego w wysokości 1000 zł miesięcznie jest niewystarczający na utrzymanie pięcioosobowej rodziny. Skarżący przedstawił szereg dokumentów mających potwierdzić jego trudną sytuację materialną, jednak sąd uznał je za niewystarczające do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku Z.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2011-2013 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wezwany do uiszczenia opłaty od skargi, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że dysponuje bardzo skromnym dochodem z zasiłku chorobowego w wysokości 1000 zł, który zaspokaja potrzeby całej rodziny: skarżącego, jego żony i trojga dorosłych dzieci. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada jakichkolwiek oszczędności, nie jest w stanie przygotować się na opłatę w wysokości jak w wezwaniu (500 zł). Miesięczne koszty utrzymania związane z opłatami za energię wynoszą do 500 zł, pozostałą część środków pieniężnych pochłaniają koszty wyżywienia, odzieży, leków, a na utrzymaniu skarżącego pozostają osoby bezrobotne i uczące się. Jako majątek skarżący ujawnił dom o pow. 250 m². Załączył także fakturę za energię oraz kserokopię zwolnień lekarskich.
Wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, w odpowiedzi skarżący podał, że syn prowadzi działalność gospodarczą, ale z uwagi na małą zyskowność zamierza ją zlikwidować, córka z uwagi na problemy zdrowotne nie podjęła żadnej pracy, a drugi z synów kontynuuje naukę. Na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej skarżący załączył kserokopie: zaświadczeń o dochodach (swoich, żony i syna), potwierdzenia spłaty kredytu 960,83 zł, wezwanie do zapłaty kwoty 660,75 zł, rachunku za energię dot. prowadzonej przez syna działalności gospodarczej, rachunek drugiego syna za telewizję satelitarną, deklarację skarżącego PIT-37 za 2014 r., informację o operacjach na wspólnym rachunku bankowym skarżącego i jego żony za okres od 1 czerwca do 16 lipca 2015 r.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym (o taki ubiega się w tej sprawie skarżący żądając zwolnienia od kosztów sądowych), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek.
W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący nie wykazał, że nie jest
w stanie ponieść kosztów sądowych (w tej kategorii spraw wymagany jest wpis stały wynoszący 500 zł; zatem jego wysokość generuje ewentualne inne koszty). Ponieważ zadeklarowana kwota dochodów, którą dysponuje skarżący, tj. 1000 zł brutto miesięcznie praktycznie nie pozwala na ponoszenie kosztów utrzymania pięciu osób, dlatego zwrócono się do wnioskodawcy o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na poznanie jego sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia, tj. m.in. o przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i kart kredytowych, rachunków papierów wartościowych, lokat posiadanych przez domowników pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, przedłożenie zeznania/zeznań podatkowych obojga małżonków za 2014 rok, (PIT-37, PIT-36, PIT-36L, w tym rozliczeń na podstawie deklaracji PIT-28, PIT-38, PIT-8C), podania rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, a w szczególności na: żywność, odzież, obuwie, użytkowanie mieszkania (remonty, naprawy bieżące i generalne), wyposażenie mieszkania, zdrowie, transport, łączność, rekreację i kulturę, inne towary i usługi, a także przedłożenia kserokopii rachunków za dostarczane media: gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, telefon, inne opłaty i czynsz, wyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości położonych przy ul. Jaśminowej i Sokołowskiej, w tym m.in. kto jest ich właścicielem, jakie przeznaczenie posiadają powyższe nieruchomości, czy generują dochody i kto ponosi oraz jakie koszty związane z ich utrzymaniem, udokumentowanie nauki dorosłych dzieci i wyjaśnienie, czy osiągają własne dochody i w jakiej wysokości oraz o podanie wszystkich innych informacji, mających znaczenie w kwestii postępowania o przyznanie prawa pomocy, a nie ujętych we wniosku złożonym na formularzu
Skarżący podjął próbę wywiązania się z nałożonego w wezwaniu obowiązku, nadsyłając wyjaśnienia i dokumenty, które wymieniono na wstępie. Natomiast obraz sytuacji skarżącego powstały na podstawie tych wyjaśnień, nie daje podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych czy choćby częściowego zwolnienia od tychże kosztów. Skarżący deklaruje, że pięcioosobowa rodzina (wszyscy dorośli) utrzymuje się z kwoty 1000 zł miesięcznie, przy czym miesięczne wydatki na samą energię elektryczną skarżący określił na kwotę ok. 500 zł, koszt raty kredytowej wynosi miesięcznie ok. 1000 zł, zatem skarżący musi posiadać dodatkowe źródła, których nie uwzględnił, a z których finansuje potrzeby rodziny. Rachunek matematyczny nie pozwala na przyjęcie tego rodzaju wyjaśnień za wiarygodne. Skarżący został wezwany do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, a nie informacji o operacjach na rachunku, z czego nie wynika np. saldo rachunku., nie wyjaśnił kwestii związanych z posiadanymi nieruchomościami, deklarując jedynie dom, gdy tymczasem z akt sprawy wynika, że jest właścicielem/współwłaścicielem innych nieruchomości, w tym z przeznaczeniem do prowadzenia działalności gospodarczej. Z jawnego rejestru jakim jest Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej wynika, że żona skarżącego prowadzi działalność pod firmą: [...] Bar Gastronomiczno-Spożywczy, syn także posiada status czynnego przedsiębiorcy. Wybiórcze informacje o sytuacji skarżącego należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy skarżący i jego rodzina faktycznie nie osiąga odpowiednich dochodów i wymaga wsparcia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
W takim stanie rzeczy, bez dodatkowych informacji, o które był wzywany skarżący, nie można dokonać prawidłowej oceny jego możliwości płatniczych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło