I SA/Rz 556/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2011-2013 postanawia I. zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 września 2015 r. sygn. I SA/Rz 556/15 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżący wezwany do uiszczenia opłaty od skargi, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując wniosek tym, że posiada skromny dochód z zasiłku chorobowego w wysokości 1000 zł, który zaspokaja potrzeby całej rodziny, tj: skarżącego, jego żony i trojga dorosłych dzieci. Oświadczył, że nie posiada jakichkolwiek oszczędności, nie jest w stanie przygotować się na opłatę w wysokości jak w wezwaniu (500 zł). Miesięczne koszty utrzymania związane z opłatami za energię wynoszą do 500 zł, pozostałą część środków pieniężnych pochłaniają koszty wyżywienia, odzieży, leków, a na utrzymaniu skarżącego pozostają osoby bezrobotne i uczące się. Jako majątek skarżący ujawnił dom o pow. 250 m². Załączył także fakturę za energię oraz kserokopię zwolnień lekarskich. Wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, w odpowiedzi podał, że syn prowadzi działalność gospodarczą, ale z uwagi na małą zyskowność zamierza ją zlikwidować, córka ma problemy zdrowotne, nie podjęła żadnej pracy, a drugi z synów kontynuuje naukę. Na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej skarżący załączył kserokopie: zaświadczeń o dochodach (swoich, żony i syna), potwierdzenia spłaty kredytu 960,83 zł, wezwanie do zapłaty kwoty 660,75 zł, rachunku za energię dot. prowadzonej przez syna działalności gospodarczej, rachunek drugiego syna za telewizję satelitarną, deklarację skarżącego PIT-37 za 2014 r., informację o operacjach na wspólnym rachunku bankowym skarżącego i jego żony za okres od 1 czerwca do 16 lipca 2015 r. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015r. sygn. I SA/Rz 556/15 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na skutek wniesienia sprzeciwu, sprawę rozpoznawał sąd na posiedzeniu niejawnym, który w dniu 1 września 2015 r. oddalił wniosek skarżącego (sygn. I SA/rz 556/15). Przedmiotowe postanowienie kontrolował Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. II FZ 802/15 oddalił zażalenie. Skarżący wezwany do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od skargi na decyzję opisaną w niniejszym postanowieniu, ponowił wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, nie uiszczając żądanej opłaty, równocześnie dołączając wezwanie do zapłaty z tytułu niezapłaconych faktur z dnia 16 grudnia 2015 r., upomnienie do zapłaty należności pieniężnych z dnia 30 listopada 2015 r., niezapłaconą fakturę za energię elektryczną, dokument przekazujący akta administracyjne wraz z odwołaniem od decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz wyjaśnienie, że obecnie skarżący posiada status osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku. Wniosek ten zakwalifikowano jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 1 września 2015 r., sygn. I SA/Rz 556/15. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Według Sądu takowa zmiana sytuacji skarżącego na jego niekorzyść nastąpiła; nie pobiera on już zasiłku chorobowego, nadal nie pracuje, wierzyciele kierują do skarżącego wezwania do zapłaty pod rygorem skierowania spraw na drogę postępowania sądowego, co udokumentował. Powyższe okoliczności zostały ocenione w sposób, który uzasadnia wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 1 września 2015 r, sygn. I SA/Rz 556/15 w ten sposób, że zasadne w sprawie stało się przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od uiszczenia wpisu od skargi w rozpoznawanej sprawie, co z kolei pozwoli jej nadać bieg. Niewykluczone jest bowiem, że sytuacja skarżącego jest przejściową i w przyszłości może ulec poprawie, a wtedy - jeżeli koniecznym stanie się wyłożenie środków na inne ewentualne koszty sądowe, skarżący, który poszukuje pracy, działalność gospodarcza jego żony rozwija się (została założona we wrześniu 2015 r.), będzie mógł w nich partycypować już samodzielnie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a.,w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.