I SA/Rz 556/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi R.Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 17 września 2025 r., nr SKO.4140/229/2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2025 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi R. Ł. (dalej: podatnik/skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: SKO) z 17 września 2025 r. nr SKO.4140/229/2025, którym utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza Boguchwały z 1 sierpnia 2025 r. nr RPO 3121.239.2025, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolny na 2025 rok. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wnioskiem z 13 maja 2025 r. podatnik zwrócił się do Burmistrza B. o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i leśnym za rok 2025 r. i kolejne lata dla działki nr [...] w miejscowości Z., której jest użytkownikiem, z uwagi na jego "szczególnie ważny interes" jako właściciela nieruchomości. Skarżący wskazał, że w piśmie z 3 kwietnia 2025 r. Gmina B., w odpowiedzi na jego pismo z 24 lutego 2025 r., odmówiła wszczęcia postępowania, w związku z czym wnosi ponownie wnosi o wydanie decyzji w spawie zobowiązania podatkowego dotyczącego podatku od należących do niego nieruchomości – lasu (samosiejki) i części łąki. Ponadto skarżący zwrócił uwagę na bezzasadną, w jego ocenie, zmianę kwalifikacji gruntów (zaliczenie ich do innej klasy). Postanowieniem z 1 sierpnia 2025 r. nr RPO 3121.239.2025, Burmistrz B. odmówił podatnikowi wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolny na 2025 rok. Organ I instancji wskazał, że według skarżącego przedmiotem opodatkowania powinna być działka nr [...] o powierzchni 0,91 ha położona w miejscowości Z., sklasyfikowana jako grunty zadrzewione/zakrzewione-PsV (Lzr-PsV) o powierzchni 0,90 ha oraz grunty orne-IIIb (RHIb) o powierzchni 0,01 ha. Organ wyjaśnił, że od 2012 roku na w/w działce nie były aktualizowane klasoużytki i zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym (Dz. U. z 2024 r. 1176 ze zm. – dalej: u.p.r.) co do zasady podlega ona opodatkowaniu podatkiem rolnym. Jednakże z uwagi na klasy gruntu, które wynikają bezpośrednio z ewidencji gruntów i budynków (EGIB) prowadzonej przez Starostę Powiatowego w R. i są niezależne od Burmistrza B., ewentualne zobowiązanie podatkowe dla tej działki wynosiłoby 4 zł. Wynika to z zawartych w ustawie o podatku rolnym zwolnień ustawowych, tj. z art. 12.1.1, zgodnie z którym zwalania się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Przywołany został art. 6a ust. 6a u.p.r. stosownie do którego nie wszczyna się postępowania jeżeli wysokość zobowiązania podatkowego na dany rok podatkowy nie przekraczałaby, określonych na dzień 1 stycznia roku podatkowego, najniższych kosztów doręczenia w obrocie krajowym przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Tymczasem według organu I instancji koszt doręczenia w obrocie krajowym przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe - w 2025 r. wynosi 11,80 zł. Organ I instancji wyjaśnił, że w myśl art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2025 r. poz.111 ze zm.- dalej: o.p.) jeżeli postępowanie nie może być wszczęte z jakichkolwiek powodów, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego sprzeciwia się przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Organ I instancji stwierdził, że art. 6a ust. 6a u.p.r. sprzeciwia się wszczęciu przedmiotowego postępowania. Wystąpiła zatem podstawa do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 165a § 1 o.p.). Nie zgadzając się powyższym postanowieniem skarżący złożył zażalenie do SKO, wnosząc o jego uchylenie w całości, uznanie go za stronę w sprawie i wydanie stosownej decyzji o podatku rolnym na 2025 rok i kolejne lata. Wskazał, że jest właścicielem działki nr [...] o pow. 0,91 ha w miejscowości Z., jednak z tytułu posiadania tej nieruchomości nie naliczono mu podatku. Zdaniem skarżącego organ I instancji błędnie wskazał na art.165a o.p. oraz art. 6a ust. 6a u.p.r., ponieważ jako podatnik deklaruje, że będzie corocznie osobiście odbierał decyzje z Urzędu Miasta i odprowadzał należny podatek. Zaznaczył, że otrzymywał decyzje podatkowe do 2015 r. Opisanym na wstępie postanowieniem z 17 września 2025 r., SKO utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu I instancji, że przepis art. 6a ust. 6a u.p.r. wyklucza wydanie decyzji, w sytuacji gdy kwota podatku nie przekracza najniższych kosztów doręczenia w obrocie krajowy przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez Pocztę polską, które w 2025 r. wynoszą 11,80 zł. W skardze do tut. Sądu na powyższe postanowienie SKO skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 8, art.9, art.80, art.81 Kodeksu postępowania administracyjnego, co wpłynęło w sposób istotny na rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia organu I instancji, 2) istotnego interesu prawnego skarżącego poprzez naruszenie przepisów prawa procesowego w zakresie Ordynacji podatkowej, jak również prawa materialnego poprzez niedopuszczenie jego z zażalenia w przedmiocie wydania decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego i leśnego nieruchomości, której jest właścicielem. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w postanowieniach organów obu instancji nie zawarto informacji, że Gmina B. wprowadziła dodatkowe zwolnienia z podatku leśnego – samosiejki Lz IV. Organ odwoławczy w podstawie prawnej wydanego postanowienia nie uwzględnił art. 123 § 1 oraz art. 125 § 1 i 2 o.p., postepowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Zdaniem skarżącego organ winien ustalić co rzeczywiście znajduje się na danej nieruchomości. Organy o wysokości zobowiązania podatkowego zdecydowały jedynie na podstawie ewidencji gruntów, w której nieruchomość określono przed laty jako łąkę, zaś aktualnie nieruchomość jest łąką porośniętą samosiejkami, czyli rośnie tam las. Skarżący zaznaczył, że jego wolą jest opłacanie podatku od nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości Z., której jest użytkownikiem wieczystym, jak to miało miejsce dotychczas. Z nieznanych mu powodów zaprzestano wydawać te decyzje. Ponadto skarżący podniósł, że Gmina B. bez jego wiedzy dokonała zmiany klasy gruntu przedmiotowej nieruchomości łamiąc obowiązujące przepisy w tym zakresie. W zaskarżonym postanowieniu nie określono czy z mocy ustawy lub uchwały rady gminy zwolniony został od zobowiązań podatkowych w stosunku do tej nieruchomości i czy rosną zadłużenia z tego tytułu. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się nietrafne. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanego postanowienia środków określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej: p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolny na 2025 rok. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolny na w/w okres. Skarżący wystąpił do organu I instancji z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolny na 2015 r. i kolejne lata powołując się na tytuł prawny do nieruchomości, tj. działki nr [...] o pow. 0,91 ha w miejscowości Z., skalsyfikowanej jako grunty zadrzewione/zakrzewione-PsV (Lzr-PsV). Powodem odmowy wszczęcia postępowania było uznanie, że wysokość zobowiązania podatkowego na dany rok podatkowy nie przekracza określonych na dzień 1 stycznia roku podatkowego najniższych kosztów doręczenia w obrocie krajowym przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, wynoszących w 2025 r. 11,80 zł, co zgodnie z art. 6a ust. 6a u.p.r. stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania podatkowego. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów podatkowych. Podkreślenia wymaga, że w sprawie nie jest kwestionowane prawo skarżącego do określonych gruntów oraz ani też obiektywne podstawy do wymiaru w związku z tym podatku rolnego. Organy podatkowe odmówiły jednak wszczęcia postępowania zmierzającego do wydania decyzji wymiarowej, ustalającej wysokość podatku rolnego z przyczyn formalnych, wskazując podstawy prawne do odmowy wszczęcia tego postępowania. Przede wszystkim organy słusznie w podstawie prawnej swoich rozstrzygnięć przywołały przepis art. 6a ust. 6a u.p.r.. Należy wyjaśnić, że przepis ten został dodany do ustawy o podatku rolnym z dniem 1 czerwca 2016 r. na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. poz. 1045). W myśl tego przepisu, nie wszczyna się postępowania jeżeli wysokość zobowiązania podatkowego na dany rok podatkowy nie przekraczałaby, określonych na dzień 1 stycznia roku podatkowego, najniższych kosztów doręczenia w obrocie krajowym przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zwrócić należy skarżącemu na zbieżność daty wejścia w życie w/w przepisu z jego twierdzeniami, że do 2015 r. w odniesieniu do przedmiotowych gruntów wydawane były decyzje wymiarowe. Powyższa regulacja jest niewątpliwie związana z niską wysokością zobowiązań podatkowych, co sprawia, że dochodzenie kwoty należności podatkowej zostało uznane przez ustawodawcę za niecelowe. Jeżeli zatem wysokość zobowiązania podatkowego na dany rok podatkowy nie przekraczałaby, określonych na dzień 1 stycznia roku podatkowego, najniższych kosztów doręczenia w obrocie krajowym przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez Pocztę polską, nie wszczyna się postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w kontrolowanej sprawie. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły bowiem, że znaczna część (0,90 ha) nieruchomości skarżącego nr ew. [...] o pow. 0,91 ha z uwagi na wynikającą z zapisów ewidencji gruntów i budynków klasę gruntu podlega zwolnieniu spod opodatkowania podatkiem rolnym. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Zatem ewentualne zobowiązanie podatkowe dla pozostałej części nieruchomości o pow. 0,01 ha (stanowiącej grunty orne) wynosiłoby 4 zł, co stanowi kwotę niższą niż koszt doręczenia w obrocie krajowym przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez Pocztę polską, wynoszący w 2025 r. 11,80 zł. Prawidłowo zatem uznano, że przepis art. 6a ust. 6a u.p.r. stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania podatkowego, zgodnie z żądaniem skarżącego, a co za tym idzie, że występuje konieczność wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia, zgodnie z art. 165a o.p. W świetle zarzutów skargi należy podkreślić, że organy podatkowe zobowiązane są do działania na podstawie i w granicach prawa. Dlatego mimo eksponowanej przez skarżącego woli uiszczania przez niego podatku rolnego od przedmiotowej nieruchomości, nie można oczekiwać od organów podatkowych podejmowania działań wbrew obowiązującym przepisom (art. 6a ust. 6a u.p.r. oraz art. 165a o.p.), które wykluczają w okolicznościach niniejszej sprawy wydanie decyzji podatkowej zgodnie z wolą skarżącego. Prawidłowo zatem odmówiono wszczęcia postępowania w kontrolowanej sprawie. W odniesieniu do argumentacji skarżącego należy jeszcze raz zaznaczyć, że organy podatkowe obu instancji nie kwestionują określonego prawa skarżącego do przedmiotowej nieruchomości, ani jego statusu jako podatnika podatku rolnego, co wyraźnie zostało wskazane w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć. Jeśli zaś chodzi o podnoszoną przez skarżącego kwestię dotyczącą ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego na podstawie ewidencji gruntów, która według niego nie odzwierciedla stanu faktycznego na nieruchomości, należy wskazać, że dane wynikające z operatu ewidencyjnego, jako ujawnione w rejestrze publicznym, mają charakter wiążący i muszą zostać uwzględnione przy ustalaniu podstawy opodatkowania (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2019 r., sygn. II FSK 1842/17). Słusznie zatem organ podatkowy dokonał ustaleń w tym przedmiocie na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, które - stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) - stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych i - zgodnie z art. 194 § 1 o.p. - mają walor dokumentu urzędowego. Wypis z ewidencji stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone, a przepis art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wiąże organy podatkowe w zakresie tych wszystkich informacji, które są niezbędne do określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Dodać trzeba, że nietrafne jest powołanie w skardze zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ w niniejszej sprawie przepisy te nie miały zastosowania - organy procedowały w oparciu o regulację zawartą w ustawie Ordynacja podatkowa. Sąd nie dopatrzył się też innego rodzaju uchybień przepisom proceduralnych. Postępowanie wyjaśniające zostało przez organ podatkowy przeprowadzone w zakresie niezbędnym do ustalenia okoliczności uprawniających do zastosowania art. 165a o.p. w zw. z art. 6a ust. 6a u.p.r. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, jest jasne, logiczne i wyczerpujące. Z uwagi zaś na charakter wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia, będącego aktem formalnym, a nie merytorycznym, organ nie mógł formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest podstaw do kwestionowania jego legalności. W świetle powyższego, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.