I SA/Rz 559/07

Sygn. akt I SA/Rz 556/07, I SA/Rz 557/07, I SA/Rz 558/07, I SA/Rz 559/07, I SA/Rz 560/07, I SA/Rz 561/07 P O S T A N O W I E N I E Dnia 22 października 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skarg J. B. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) kwietnia 2007r. (...), z dnia (...) kwietnia 2007r. (...), z dnia (...) kwietnia 2007r. (...), z dnia (...) kwietnia 2007r. (...), z dnia (...) kwietnia 2007r. (...), z dnia (...) kwietnia 2007r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2002r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Sygn. akt I SA/Rz 556/07, I SA/Rz 557/07, I SA/Rz 558/07, I SA/Rz 559/07, I SA/Rz 560/07, I SA/Rz 561/07 U Z A S A D N I E N I E Na wstępie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdza z urzędu, iż skarżący wniósł łącznie 18 skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) kwietnia 2007r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od grudnia 2001r. do czerwca 2003r. Skargi te zostały zarejestrowane pod sygnaturami I SA/Rz od numeru 550/07 do numeru 567/07. Łącznie we wszystkich sprawach, skarżący ma do uiszczenia tytułem wpisu kwotę 2.923zł. W każdej ze spraw skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że uzyskuje dochód w wysokości 3.500zł(brutto) miesięcznie. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i trójką dzieci. Żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi stratę, dwójka dzieci pracuje i otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości po 960zł(brutto) miesięcznie. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 27 września 2007r. sygn. akt od I SA/Rz 556/07 do I SA/Rz 561/07, wydanym przez referendarza sądowego, odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący kwestionując zasadność wydanego postanowienia wniósł sprzeciw, w którym wskazał, iż nie ma możliwości uiszczenia ciążących na nim kosztów sądowych. Sprzeciw został złożony w terminie, co zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. - wywołuje skutek w postaci utraty mocy postanowienia, przeciwko któremu został on wniesiony, a będąca przedmiotem sprzeciwu sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy, która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana, jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Dokonana ocena sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego z uwzględnieniem osiąganych dochodów pozwala uznać, iż będzie on w stanie ponieść koszty postępowania nie przekraczając jednocześnie granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Skarżący uzyskuje dochód w wysokości 3.500zł (brutto) miesięcznie. Trzeba tutaj zaznaczyć, iż niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne toczy się od czerwca 2007r., co przy uwzględnieniu dochodu osiąganego przez skarżącego pozwala uznać, iż miał on w tym czasie możliwość zgromadzenia stosownych środków na uiszczenie wpisów sądowych w sprawach toczących się z jego udziałem nawet jeżeli się uwzględni, iż łączna wysokość tych wpisów wynosi 2.923zł. Okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie może stanowić także powoływanie się na straty jakie przynosi prowadzona przez żonę skarżącego działalność gospodarcza. Wyniki jakie przynosi prowadzona przez żonę skarżącego działalność gospodarcza same w sobie nie oznaczają iż nie może on wygospodarować środków na uiszczenie kosztów sądowych. Mówiąc bowiem o stracie należy mieć na uwadze, że jej wystąpienie nie jest równoznaczne z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej. Strata jest wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, np. gdy podmiot ponosi nakłady inwestycyjne, strata może być spowodowana wielkością odpisów amortyzacyjnych będących kosztami uzyskania przychodów i może prowadzić do obniżenia dochodu z danego źródła i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych. Okoliczności dotyczące sytuacji finansowej żony skarżącego mają o tyle znaczenie iż, małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy w razie takiej potrzeby. Jedną z form takiej pomocy może być właśnie pomoc w uiszczeniu ciążących na jednym z małżonków kosztów postępowania sądowego. Sąd podziela w tej kwestii stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2006r. Sygn. akt GZ 71/04 ONSAiWSA 2005/1/8. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.