I SA/Rz 563/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o. z siedzibą w K., o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w K., na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) maja 2016 r., nr (...), w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier, za listopad 2010 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K., zwana dalej spółką, wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym, na urzędowym formularzu, oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 1 928 000 zł, wartość środków trwałych 271 674,08 zł, a ostatni rok obrotowy zamknęła stratą w wysokości 13 109 967,14 zł. Stan rachunku bankowego spółki, na dzień złożenia wniosku wynosi 0 zł. W uzasadnieniu wniosku spółka podała, że ponosząc stratę na prowadzonej działalności, nie ma środków na bieżące regulowanie zobowiązań, z tą działalnością związanych. Na obecną chwilę musi się koncentrować jednak na zapłacie tych zobowiązań, w szczególności na wypłacie wynagrodzeń pracownikom. W tej sytuacji nie może być ona stawiana przed wyborem czy posiadane środki przeznaczyć na spłatę zobowiązań czy też na uregulowanie kosztów sądowych, stanowiłoby to bowiem, jej zdaniem, ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. Na poparcie swoich argumentów spółka przedłożyła kserokopię bilansu zysków i strat za 2015 r., a także wyciągi z rachunku bankowego. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 5 640 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jakkolwiek warunkiem sine qua non przyznania osobie prawnej prawa pomocy jest wykazanie przez nią braku środków na pokrycie określonych kosztów postępowania, to przyznanie tego prawa pozostawione zostało jednak, z woli ustawodawcy, uznaniu sądu, lub referendarza rozpoznającego taki wniosek. Jak bowiem wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 246 § 2 P.p.s.a., samo wykazanie przez osobę prawną lub a także inną jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej tego, że nie posiada środków na opłacenia określonych kosztów postępowania, nie rodzi po jej stronie swoistego rodzaju roszczenia o przyznanie jej tego typu ulgi. Świadczy o tym fakt, że w powołanym przepisie użyte zostało sformułowanie "prawo pomocy może być przyznane". Mamy więc w tym wypadku do czynienia z sytuacją odmienną od tej, jaka odnosi się do osób fizycznych, w przypadku których istnieje konieczność zabezpieczenia potrzeb bytowych konkretnych osób. Okoliczności takie nie dotyczą zaś tzw. osób korporacyjnych. Tak więc rozpoznając wniosek tej kategorii podmiotów o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, niezależnie od ich sytuacji majątkowej oraz wysokości dochodów, należy wziąć pod uwagę także konieczność i zasadność przyznania tego prawa, w świetle takich okoliczności jak charakter i struktura wnioskodawcy oraz cel jego powołania i funkcjonowania w obrocie prawnym. Mając na uwadze treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a także przytoczone wyżej uwagi oraz okoliczności wynikające ze złożonego przez spółkę oświadczenia, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Wynika to przede wszystkim z tego, że po pierwsze skarżąca nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, zwolnienia od których się domaga, albowiem znajdują one pokrycie w wartości zgromadzonego przez nią majątku, w postaci środków trwałych, a także aktywów, tj. urządzeń technicznych i maszyn oraz pozostałych aktywów, wskazanych w bilansie. Niezależnie jednak od powyższego zauważyć również należy, że w niniejszym przypadku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła spółka prawa handlowego, będąca przedsiębiorcą, a więc podmiot, którego celem istnienia i funkcjonowania w obrocie gospodarczym jest pomnażanie zysku swoich udziałowców. Tak więc, w sensie ekonomicznym, skarżąca spółka jest własnością swoich udziałowców i ich interesy realizuje. W związku z tym nie sposób jest w tej sytuacji przyjąć, że spółka realizuje jakiś szczególnie doniosła cele i zadania, a zatem brak jest podstaw do jej uprzywilejowanego traktowania, w stosunku do innych uczestników obrotu, poprzez przyznanie jej dofinansowania ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy. Tak więc jeżeli spółka aktualnie doświadcza problemów finansowych, to w pierwszej kolejności winna zwrócić się o pomoc do swoich udziałowców, z woli których funkcjonuje w obrocie prawnym. Za przyznaniem spółce prawa pomocy nie przemawia również przytoczony przez nią argument, o możliwości pozbawienia jej prawa do sądu, w następstwie odmowy przyznania jej prawa pomocy, gdyż koszty sądowe, związane z toczonymi sporami sądowymi, należy zaliczyć do zwykłych kosztów funkcjonowania spółki, tak więc konieczność ich sfinansowania nie może być rozpatrywanie w kategorii obciążenia jej nieuzasadnionymi ciężarami. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.