I SA/Rz 565/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia Klub [.] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Klub [.] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] lipca 2017 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. - p o s t a n a w i a - I. przyznać Stowarzyszeniu Klub [.] prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go od opłat sądowych każdorazowo ponad kwotę 1400 zł (słownie: tysiąc czterysta złotych), II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżące Stowarzyszenie działające pod firmą Klub [.] wystąpiło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od skargi Przewodniczący Wydziału I w zarządzeniu z dnia 8 września 2017 r. określił na 5908 zł. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu podano, że od 8 lat nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga dochodu. Spowodowane jest to trwającą od 2009 r. kontrolą podatkową. Prowadzi tylko działalność statutową polegającą na organizowaniu imprez z zakresu sportów motorowych. W dodatkowym oświadczeniu podano, że aktualnie liczy 28 członków, od 2010 r. nie pobiera składek członkowskich i nie uzyskuje żadnych innych wpływów, członkowie zarządu nie otrzymują wynagrodzenia, corocznie odbywający się rajd rzeszowski stanowiący eliminację mistrzostw Polski w rajdach samochodowych organizowany jest wspólnie z Automobilklubem [.], który odpowiada za stronę finansową przedsięwzięcia, posiada 2 samochody z roku 2005, przy czym oba zostały zajęte przez organ podatkowy w 2010 r. Od 2010 r. Stowarzyszenie praktycznie nie korzysta ze swojej siedziby i nie ponosi kosztów jej utrzymania. Nie posiada rachunków bankowych. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", prawo pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Decyzja w tym zakresie podejmowana jest w ramach ograniczonego uznania, a więc wykazanie ziszczenia się ww. przesłanki skutkuje powstaniem tylko możliwości przyznania prawa pomocy, ale nie obliguje do uwzględnienia wniosku, jeżeli nie spowoduje to pozbawienia strony ochrony sądowej. Wnioskodawca posiada status osoby prawnej. Jest stowarzyszeniem zarejestrowanym w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzącym działalność w oparciu o ustawę z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 210). Zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 i 3 tej ustawy, jest ono dobrowolnym, samorządnym i trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych, które opiera działalność na pracy społecznej swoich członków. Statut stowarzyszenia powinien określać m.in. sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich (art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy). Jest to o tyle istotne, że majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, a także darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej (art. 33 ust. 1 ustawy). Przedstawienie ww. stanu prawnego dotyczącego wnioskodawcy było konieczne z tego powodu, że ze złożonego w sprawie oświadczenia wynika, że nie pobiera ono składek członkowskich od 2010 r. Także od 2010 r. nie uzyskuje żadnych innych dochodów, nie posiada rachunku bankowego, nie ponosi kosztów utrzymania swojej siedziby, a poza zajętymi przez organ podatkowy dwoma samochodami nie posiada innego majątku. Pomimo tego nadal prowadzi działalność, realizuje swojej cele statutowe, przy czym koszty tych przedsięwzięć, jak np. rajdu r., ponosi inny współorganizator. Poprzestając zatem tylko na dosłownym odczytaniu złożonego oświadczenia należałoby przyjąć, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Taka ocena stanu majątkowego Stowarzyszenia byłaby jednak bardzo powierzchowna. Podane przez wnioskodawcę okoliczności nie pozwalały uznać zgłoszonego wniosku za w pełni zasadny. Zaniechanie pobierania składek członkowskich oznacza bowiem świadome pozbawianie się zasadniczego i podstawowego źródła finansowania swojego bytu prawnego i prowadzonej działalności, bez jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie oznaczałoby przerzucenie finansowania działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa, czyli ich pokrywanie ze środków publicznych pomimo, że jest to inicjatywa prywatna. To z kolei stanowiłby zaprzeczenie zasady samofinansowania działalności tej organizacji, którą zawiązano z woli określonej grupy osób, fanów motoryzacji i sportów motorowych, czyli osób posiadających hobby i zainteresowania dość kosztowne w realizacji. Dlatego Stowarzyszenie powinno postarać się w pierwszej kolejności o pozyskanie własnych środków na finansowanie kosztów związanych ze swoją działalnością, w szczególności od swoich członków, a dopiero po wykazaniu niemożności tego stanu rzeczy zwrócić się o pomoc ze środków publicznych. Trudno zresztą zaaprobować stanowisko wnioskodawcy, że można prowadzić działalność statutową przy zerowym dochodzie i braku majątku (nie licząc zajętych samochodów) od 2010 r., utrzymywać przez taki czas byt podmiotu niemogącego pokryć jakichkolwiek kosztów swojej podstawowej działalności. Organizowanie imprez sportowych z zakresu sportów motorowych nie jest zaś wolne od jakichkolwiek kosztów, a wręcz przeciwnie, wiąże się z bardzo poważnymi wydatkami finansowymi. Nie sposób natomiast przyjąć za Stowarzyszeniem, że wszystkie takie koszty finansowane są przez inne podmioty. Podważałoby to bowiem sens istnienia tego Stowarzyszenia. Wpis od skargi określono w niniejszej sprawie na kwotę 5908 zł. Wartość ta dla Stowarzyszenia liczącego aktualnie 28 członków może okazać się dość trudna do pokrycia jednorazową wpłatą. Aby zapewnić wnioskodawcy dostęp do Sądu postanowiłem uwzględnić wniosek i przyznać prawo w zakresie częściowym, dotyczącym opłat sądowych, każdorazowo ponad kwotę 1400 zł. Jej uiszczenie nie powinno stanowić dla Stowarzyszenia szczególnej dolegliwości, jako że wystarczające będzie pobranie na ten cel od członków jednorazowo składek w kwocie po 50 zł. Sprawa sądowa związana jest z działalnością Stowarzyszenia, które tworzą ww. osoby, a zatem powinny także choćby w minimalnym zakresie uczestniczyć w kosztach jego funkcjonowania. Obiektywnie Stowarzyszenie ma więc możliwość zdobycia środków na częściowe sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym, stosownie do art. 199 i art. 239 § 1 pkt 4 Ppsa. Z podanych względów, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, postanowiłem o częściowym uwzględnieniu wniosku i jego oddaleniu w pozostałym zakresie.