I SA/Rz 566/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-01-26
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli skarżący został już wcześniej zwolniony od kosztów sądowych, a jego sytuacja majątkowa nie uległa zmianie, ale pojawiła się nowa okoliczność w postaci braku dochodów?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za zbędne z uwagi na wcześniejsze całkowite zwolnienie. Jednocześnie, uwzględniając nową okoliczność w postaci braku dochodów skarżącego oraz konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, sąd zmienił wcześniejsze postanowienie i ustanowił dla skarżącego radcę prawnego w ramach prawa pomocy. Decyzja ta podyktowana jest zapewnieniem skarżącemu prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący Z. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w celu wniesienia skargi kasacyjnej. Wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR dotyczącą płatności do gruntów rolnych. Skarżący wykazał posiadanie gospodarstwa rolnego i domu, ale wskazał na brak dochodów.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
2. Zmieniono pkt 2 postanowienia z dnia 19 sierpnia 2008r. i ustanowiono dla skarżącego Z. H. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych za 2007r. - p o s t a n a w i a - 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. zmienić pkt 2 postanowienia z dnia 19 sierpnia 2008r. i ustanowić dla skarżącego Z. H. radcę prawnego
Wyrokiem z dnia 20 listopada 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Z. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych za 2007r.
Po doręczeniu wskazanego wyroku wraz z uzasadnieniem skarżący wniósł na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oświadczając przy tym, iż nie dysponuje wystarczającymi środkami umożliwiającymi mu wniesienie skargi kasacyjnej.
Dodatkowo podał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 75m2, stajnia i stodoła oraz nieruchomość rolna o powierzchni 2,47ha. Poza wskazanymi składnikami majątku skarżący nie posiada żadnych cennych przedmiotów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy zauważyć, iż Z. H. postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2008r. został już w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych w całości. Skoro zatem został już w całości zwolniony od obowiązku ich ponoszenia, ponowne składanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Natomiast jeżeli chodzi o wniosek o ustanowienie radcy prawnego to z uwagi na wcześniejsze zwolnienie od kosztów sądowych podlega on analizie pod względem spełniania przez skarżącego przesłanki do przyznania całkowitego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Ponieważ jednak wniosek skarżącego jest kolejnym wnioskiem dotyczącym przyznania prawa pomocy należy go w tym zakresie rozpoznać w oparciu o przepis art. 165 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane lub zmienianie wskutek zmiany okoliczności sprawy. Stąd też dla oceny zasadności kolejnego wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy, decydującym jest ocena zaistnienia "zmiany okoliczności sprawy".
We wniosku o przyznanie prawa pomocy podlegającemu obecnie ocenie Sądu skarżący wykazuje takie same składniki majątku jak w poprzednim wniosku. Nową okolicznością wskazaną przez skarżącego jest brak posiadania jakichkolwiek dochodów w tym wcześniej deklarowanych dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości 300zł miesięcznie.
Uwzględniając powyższą okoliczność a także fakt, iż podstawę utrzymania skarżącego stanowią uprawiane płody rolne oraz hodowany inwentarz oraz pomoc rzeczowa osób trzecich i rodziny (ubrania, sprzęt domowy, artykuły spożywcze), a ponadto mając na uwadze to, iż skuteczne wniesienie niektórych środków zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym (m.in. skargi kasacyjnej) wymaga ich sporządzenia przez osobę uprawnioną (adwokata, radcę prawnego), a skarżący nie jest w stanie wygospodarować na to środków we własnym zakresie, zasadnym jest uwzględnienie złożonego przez niego wniosku i ustanowienie dla niego radcy prawnego w ramach prawa pomocy. Związane jest to z zapewnieniem wnioskodawcy szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących mu jako stronie uprawnień, bez względu na złą sytuację ekonomiczną (możliwości płatnicze stanowią jedyny ustawowy wyznacznik przyznawania prawa pomocy).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 165 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło