I SA/Rz 57/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 16 marca 2010r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] w przedmiocie obciążenia zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego - oddala skargę - Skarżący K.J., złożył w dniu 5 października 2009r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Powyższy wniosek został złożony w związku z prowadzonym, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 stycznia 2009r. [...], postępowaniem egzekucyjnym wobec zobowiązanego K.J.. Postanowieniem z dnia [...] października 2009r. nr [...], wydanym na podstawie art. 17, 18 i 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego obciążył dłużnika kosztami egzekucyjnymi w wysokości 8 270,90 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego K.J., w dniu [...] stycznia 2009r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Zastosowanie tego środka egzekucyjnego spowodowało powstanie kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości 8 270, 90 zł. na którą składają się : - kwota 6 892,50 zł stanowiąca opłatę za dokonanie zajęcia w wysokości 5 % kwoty egzekwowanej oraz, - kwota 1 378,40 zł stanowiąca opłatę manipulacyjną za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego w wysokości 1% kwoty egzekwowanej. Pismem z dnia 28.01.2009r. Bank [...] S.A. poinformował Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego, że na zajętym rachunku brak jest środków finansowych. Zobowiązany w dniach 29.01.2009r., 4.02.2009r. i 17.02.2009r. dokonał bezpośrednich wpłat na rachunek wierzyciela aż do pełnego pokrycia kwoty objętej tytułem wykonawczym. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany, powołując się na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, iż koszty postępowania egzekucyjnego nie zostały wyliczone precyzyjnie. Zarzucił, iż z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, nie wynika dlaczego zostały one wyliczone w takiej, a nie innej wysokości, a tym samym organ egzekucyjny dopuścił się naruszenia przepisów art. 9 i 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż dokonał weryfikacji prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych przez organ egzekucyjny i stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organ ten, zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2009r. [...] dokonał skutecznego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego. Przedmiotowe zajęcie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] stycznia 2009r., zaś zobowiązanemu wraz z kopią tytułu wykonawczego nr [...] w dniu [...] stycznia 2009r. Zatem wysokość kosztów za zajęcie rachunku bankowego, winna być liczona na dzień 26 stycznia 2009r., a opłata manipulacyjna na dzień 23 stycznia 2009r. zaś w zaskarżonym postanowieniu policzono je na dzień 19 stycznia 2009r. W związku z czym, kwota kosztów egzekucyjnych z tytułu zajęcia świadczenia zobowiązanego na podstawie ww. zawiadomienia z dnia 19 stycznia 2009r. wynieść powinna 6 909,00 zł (5% kwoty należności głównej objętej tytułem wykonawczym, tj. 135 041 zł powiększonej o odsetki naliczone na dzień 26 stycznia2009r. – 3 139,24 zł), zaś wysokość opłaty manipulacyjnej wynieść powinna 1 380 zł. (1% kwoty należności głównej objętej tytułem wykonawczym powiększonej o odsetki naliczone na dzień 23 stycznia 2009r.). Łączna kwota kosztów egzekucyjnych wynieść powinna 8 289,00 zł. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie kosztów egzekucyjnych określać powinno wysokość tych kosztów obciążających zobowiązanego lub wierzyciela w takiej wysokości w jakiej one powstały. Dla określenia ich wysokości znaczenie ma kwota egzekwowanych należności naliczona na dzień powstania obowiązku uiszczenia stosownych opłat. Zatem postanowienie w sprawie kosztów nie może ich określać - jak ma to miejsce w przypadku postanowienia organu I instancji - w wysokości w jakiej pozostały do uiszczenia od zobowiązanego do ich ponoszenia. Dlatego zmniejszenie przez organ egzekucyjny kwoty kosztów egzekucyjnych o wpłaty dokonane po dokonaniu czynności egzekucyjnych jest nieuzasadnione. Stosownie bowiem do art. 64 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 64 § 6 ustawy, za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, organ pobiera opłatę manipulacyjną w wysokości 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym. Obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 wyżej cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 ustawy). Natomiast stosownie do treści art. 64 § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Zatem organ egzekucyjny - w ocenie organu odwoławczego - w zaskarżonym postanowieniu, określił wysokość kosztów egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej nieprawidłowo (w wysokości niższej niż powinien). Jednakże z uwagi na treść art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius) organ odwoławczy ograniczył się do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie, wniósł K.J. zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie wskazując o jakie konkretnie przepisy naruszonych ustawy chodzi, ani na czym to naruszenie ma polegać. Wskazał ponadto, iż uzasadnienie postanowienia jest lakoniczne. Nie zawiera ono uzasadnienia prawnego i faktycznego. Dodał, iż postanowienie w sprawie kosztów musi określać ich wysokość, tak aby zobowiązany znał wielkość i zasadność ich ponoszenia. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - określana dalej jako p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 p.p.s.a.). Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zgodnie z art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty. Opłaty za czynności egzekucyjne organ egzekucyjny pobiera, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 64 § 2 ustawy). W myśl art. 64 § 6 powołanej ustawy organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1zł 40gr. Obowiązek uiszczenia opłat za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 ustawy). Natomiast stosownie do treści art. 64 § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Zgodnie z art. 64c § 1 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty te, z zastrzeżeniem § 2 - 4, obciążają zobowiązanego. Przepis art. 64 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustanawia przede wszystkim zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Zasadność takiej regulacji nie budzi żadnych wątpliwości, albowiem całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia [...] października 2009r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego obciążył zobowiązanego - K.J. kosztami postępowania egzekucyjnego. Wniosek strony skarżącej oparty był na art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z powyższym przepisem organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Natomiast gdy zakończenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku, zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia powiadomienia zobowiązanego przez organ egzekucyjny o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 8 ustawy). W niniejszej sprawie, jak wyżej wskazano, wniosek o ustalenie kosztów egzekucyjnych pochodził od zobowiązanego. Organ egzekucyjny obciążył zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi i wskazał, że na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zajął, w trybie art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rachunek skarżącego w Banku [...] S.A. Bezsporne jest, że zawiadomienie o zajęciu rachunku z dnia 19 stycznia 2009r. zostało doręczone dłużnikowi w dniu 26 stycznia 2009r. oraz zobowiązanemu w dniu 23 stycznia 2009r. wraz z kopią tytułu wykonawczego. Wpłaty uczynione w dniach 29.01.2009r., 4.02.2009r. i 17.02.2009r. zostały dokonane już po dokonaniu czynności egzekucyjnych i nie zwalniają z obowiązku iszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne zgodnie z art. 64 § 8 wyżej cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec powyższego uznać należy, iż dokonane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne są skuteczne i powodują powstanie kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego. Czynności te to doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu oraz zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Faktu dokonania tych czynności skarżący zresztą nie kwestionuje. Wbrew wywodom skargi organ odwoławczy, w sposób prawidłowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, które zawiera wszystkie elementy jakie wskazuje art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ, podał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także w sposób precyzyjny przedstawił dokonane wyliczenia odnoszące się do kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego. Jeśli chodzi o zarzut dotyczący naruszenia k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest on zbyt ogólnikowy, aby można się było do niego odnieść. Dokonując zaś kontroli zaskarżonej decyzji z urzędu, w granicach określonych powołanym na wstępie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie powziął żadnych wątpliwości co do prawidłowości zastosowania przepisów prawa, na podstawie których orzekały organy obu instancji. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.