I SA/Rz 573/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J. K. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg J. K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2016 r. o numerach: (...), w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, za styczeń 2012 r., (...), w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, za maj 2012 r., - postanawia – odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Łączny dochód małżonków ze stosunków pracy wynosi 8 800 zł miesięcznie. Wynagrodzenie skarżącej za pracę wynosi 1 400 zł miesięcznie, a jej męża 7 400 zł miesięcznie. Jeżeli chodzi o zgromadzony przez skarżącą i jej małżonka majątek, to w oświadczeniu wymieniono następujące jego składniki: samochód osobowy Volvo C 30, rok prod. 2007, o wartości ok. 19 000 zł, samochód dostawczy marki Renault Master, rok prod. 2012, o wartości ok 40 000 zł, samochód osobowy marki Mercedes, rok prod. 2009, o wartości ok. 100 000 zł, mieszkanie o pow. 68 m2, o wartości 300 000 zł, nieruchomość rolną o pow. 5,8 ha, o wartości ok. 60 000 zł. Uzasadniając swój wniosek skarżąca podkreśliła, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Dodała też, że zawarła z mężem umowę o rozdzielności majątkowej. Wpis od skargi kasacyjnej wynosi 1 439 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze brzmienie zacytowanego wyżej przepisu stwierdzić należy, że celem wprowadzenia przez ustawodawcę do P.p.s.a. przepisów o prawie pomocy jest zapewnienie osobom niezamożnym możliwości uczestnictwa w postepowaniu. Instytucja ta ma zapobiec sytuacji, w której konieczność partycypowania w kosztach postępowania musiałaby się wiązać z pozbawieniem tej kategorii osób środków koniecznego utrzymania. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia, gdyż skarżąca, domagająca się zwolnienia od kosztów sądowych na etapie postepowania kasacyjnego, została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1 437 zł, która to kwota znajduje pełne i wielokrotne pokrycie w dochodach, uzyskiwanych w jej gospodarstwie domowym, a także majątku, obejmującym nieruchomości i ruchomości o znacznej wartości. Zestawienie wspomnianych wyżej wartości, kwoty wpisu od skargi (będącego jedyną wymagalna pozycją wśród kosztów sądowych) z wysokością dochodu (8 800 zł) i wartością majątku jednoznacznie prowadzi do wniosku, że skarżąca jest w stanie ponieść wszystkie koszty sądowe w sprawie bez zagrożenia podstaw własnej egzystencji. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, odnośnie zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej, w tym miejscu należy podkreślić, że okoliczność ta pozostaje bez znaczenia, w kontekście rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Rodzaj ustroju majątkowego między małżonkami ma bowiem skutek jedynie w relacjach z osobami trzecimi, a nie w stosunkach wewnętrznych między małżonkami. Jak wynika bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2015 r., poz. 2082, ze zm.) małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Niezależnie od powyższego zwrócić też należy uwagę na fakt, że rozpoznając wnioski o przyznanie prawa pomocy bada się sytuację materialną wnioskodawcy, z uwzględnieniem położenia całego gospodarstwa domowego, w którym on pozostaje. Wskazuje na to wyraźnie wzór urzędowego formularza PPF, ustalony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz.1257, ze zm.), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 256 P.p.s.a. Z tego więc względu należy wziąć pod uwagę zarówno dochody i majątek samego wnioskodawcy, jak również osób, z którymi on wspólnie gospodaruje. Tylko wówczas możliwe będzie bowiem precyzyjne określenie jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.