I SA/Rz 575/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-10-11
Skład orzekający: Referendarz sądowy Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym zwolnienia od kosztów sądowych, pomimo posiadania znaczących udziałów w spółkach z o.o. i pełnienia w nich funkcji kierowniczych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ponieważ złożone przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym były niejasne i budziły wątpliwości co do ich wiarygodności. Posiadane przez skarżącego i jego małżonkę udziały w spółkach z o.o., w których pełnią funkcje kierownicze i które odnotowują znaczące obroty, stanowią wystarczające zabezpieczenie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący P. C. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że utrzymuje się z minimalnego wynagrodzenia, a jego domownicy również zarabiają niewiele. Deklarował posiadanie niewielkiego majątku. Jednakże, na wezwanie referendarza, ujawnił posiadanie znaczących udziałów w spółkach z o.o., w których pełnił funkcje prezesa zarządu, podobnie jak jego żona. Spółki te odnotowywały wysokie obroty.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy P. C. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku P. C. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2016 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług, za okres od czerwca do grudnia 2012 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu, podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, dwiema córkami i zięciem. Wszystkie te osoby utrzymują się z pracy zarobkowej, otrzymując minimalne wynagrodzenie za prace, za wyjątkiem skarżącego, którego indywidualny dochód wynosi miesięcznie 129,69 zł.
Deklarując składniki posiadanego przez siebie i domowników majątku skarżący wymienił jedynie należącą do zięcia działkę rolną o wartości ok. 15 000 zł oraz samochód osobowy, warty ok. 3 000 zł.
Jak wynika z dodatkowych oświadczeń skarżącego, złożonych na wezwanie referendarza sądowego, skarżący posiada 100 udziałów w "A" sp. z o.o. oraz 99 udziałów w "B" sp. z o.o. Jego małżonka ma z kolei 95 udziałów w "C" sp. z o.o. oraz 100 udziałów w "D" sp. z o.o. Skarżący pełni przy tym funkcje prezesa zarządu spółek, których udziały posiada, podobnie jak jego żona.
Jak wynika z kopii deklaracji VAT składanych przez skarżącego oraz spółki kierowane przez niego i jego małżonkę, podmioty te wykazywały zerową podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, za wyjątkiem C sp. z o.o., której podstawa opodatkowania tym podatkiem za pierwszy kwartał 2016 r. wyniosła 747 804 zł, drugi kwartał 1 258 436 zł, a czwarty kwartał 2015 r. 1 375 693 zł. Z kolei podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług "D" sp. z o.o. za sierpień 2016 r. wyniosła 60 877 zł za lipiec 2016 r. 35 340 zł, a za czerwiec tego roku 33 617 zł.
Jeżeli chodzi o koszty utrzymania skarżącego i jego domowników, to w pierwotnie złożonym oświadczeniu podał on, że na spłatę kredytów wydają oni odpowiednio: 700 zł, 2 400 zł i 300 zł miesięcznie. Bieżące koszty utrzymania określił zaś na kwotę 1 000 zł. W kolejnych oświadczeniach wyjaśnił natomiast, że koszty utrzymania domu, z uwzględnieniem kosztu korzystania z mediów, wynoszą w jego przypadku 1 700 zł, na zakup żywności, leków odzieży oraz środków czystości przeznacza się w jego gospodarstwie domowym ok. 2 000 zł miesięcznie. Koszty utrzymania samochodu to zaś ok. 900 zł.
Z oświadczenia skarżącego wynika, że dom w którym zamieszkuje skarżący oraz jego domownicy należy do ojca skarżącego, który również przyczynia się do pokrywania kosztów jego utrzymania.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 52 670 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie, o którym mowa w przedmiotowym przepisie oznacza złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie rozbieżności i wątpliwości, a także wskazanych dokumentów źródłowych, z których to oświadczeń wynikałaby niemożność poniesienia określonych kosztów postępowania oraz brak sposobności ich wygospodarowania w przyszłości.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności stwierdzić należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób jest przyjąć, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Ocena taka wynika przede wszystkim z faktu, że złożone przez niego oświadczenia są niejasne i rodzą uzasadnione wątpliwości, co do ich wiarygodności, a ponadto sytuacja skarżącego oraz jego domowników wskazuje na istniejące po ich stronie możliwości wygospodarowania środków niezbędnych na pokrycie kosztów sądowych.
I tak, skarżący deklarując wysokość dochodów, zarówno własnych, jak i domowników, stwierdził, że wynoszą one łącznie 5 567,02 zł. Tymczasem wysokość ponoszonych wydatków, obejmująca wydatki bytowe i spłaty kredytów (łącznie raty kredytów wynoszą 3 400 zł miesięcznie) przekraczają 7 000 zł. Brak jest zaś informacji z czego finansowany jest ten deficyt, co wskazuje na to, że dochód skarżącego i jego domowników jest w istocie wyższy od deklarowanego.
Niezależnie jednak od powyższego zwrócić należy uwagę, że skarżący i jego żona, co zostało przemilczane w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu, dysponują udziałami w sp. z o.o., w których pełnią funkcje kierownicze. Niektóre zaś z tych spółek odnotowują znaczy obrót, w związku z czym zasadnym jest stwierdzenie, że pobierając na prace w nich minimalne wynagrodzenie (żona skarżącego) nie wykorzystują oni w pełni swoich możliwości zarobkowych. W tej zaś sytuacji nie mogą zasadnie domagać się przyznania im wsparcia ze środków publicznych.
Odnosząc się do kwestii należących do skarżącego i jego domowników udziałów stwierdzić należy, że posiadają one określoną i wymierną wartość ekonomiczną, która w przypadku jednej ze spółek (udziały w której posiada żona skarżącego) wynosi 95 000 zł. W przypadku kolejnych trzech spółek, skarżący bądź jego żona posiadają wszystkie ich udziały, będąc jedynymi wspólnikami, tak więc, w sensie ekonomicznym, majątek tych podmiotów należy w istocie do nich. W związku z powyższym stwierdzić należy, że posiadane przez skarżącego i jego małżonkę udziały, podobnie jak majątek spółek, którymi są oni jedynymi udziałowcami, stanowi wystarczające zabezpieczenie kosztów sądowych jakie wiążą się lub w przyszłości mogą się wiązać z przedmiotową sprawą. Dlatego brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło