I SA/Rz 579/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-08-26
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ złożone przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym były wybiórcze, niejasne i niewiarygodne. Nie przedłożył wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło ocenę jego sytuacji finansowej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że jego dochód to renta w wysokości 1351,10 zł brutto miesięcznie, posiada dom, gospodarstwo rolne i samochód. Został wezwany do uzupełnienia informacji, jednak przedłożone dokumenty były niewystarczające, a jego twierdzenia budziły wątpliwości w świetle danych z akt sprawy i dokumentów uzyskanych przez organy podatkowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J. S. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2014 r., nr (...), w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
J. S. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. Ze złożonego przez niego, na urzędowym formularzu, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, natomiast źródło ich wspólnego utrzymania stanowi pobierana przez niego renta w wysokości 1351,10 zł brutto miesięcznie.
Skarżący zadeklarował, że na jego majątek składa się: dom o powierzchni 123 m2, gospodarstwo rolne o pow. 1,68 ha oraz samochód osobowy Fiat 126p, z 1979 r. Zaznaczył także, że wchodzące w skład jego gospodarstwa rolnego budynki gospodarcze wymagają remontu, gdyż ucierpiały na skutek powodzi.
Skarżący podał również, że jest osobą schorowaną, w związku z tym potrzebuje znacznych środków na leczenie. Musi spłacać też zaciągniętą pożyczkę, dlatego też poniesienie kosztów związanych z niniejszym postępowaniem przekracza zakres jego możliwości finansowych.
W związku z tym, że złożone przez skarżącego oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny jego sytuacji materialnej, zarządzeniem dnia 7 sierpnia 2014 r., został on wezwany do uzupełnienia informacji dotyczących jego sytuacji materialnej poprzez: udokumentowanie wysokości świadczenia rentowego, określenie i udokumentowanie ponoszonych wydatków, przedłożenie zeznań podatkowych jego i jego małżonki, złożenie oświadczenia o ewentualnej pomocy otrzymywanej od osób trzecich lub powołanych do tego instytucji, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych oraz potwierdzenie informacji o zaciągniętych pożyczkach.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący przedłożył kopie rachunków za prąd i wodę, kserokopię umowy pożyczki, a także dowody wpłat na ubezpieczenie pojazdów i nieruchomości oraz kserokopie opakowań leków. Wyjaśnił też, że nikt nie udziela mu pomocy, a rozliczenie podatku dochodowe robi za niego ZUS.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym – o co wnosi skarżący w przedmiotowej sprawie – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie spełnienia przesłanek uzyskania prawa pomocy obciąża wnioskodawcę, który winien tego dokonać poprzez złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na żądanie sądu czy też rozpoznającego wniosek referendarza, dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie rozbieżności i wątpliwości.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki uzyskania prawa pomocy, gdyż złożone przez niego oświadczenia są wybiórcze i niejasne, a w dodatku niewiarygodne. I tak, skarżący w pierwotnie złożonym oświadczeniu nie wskazał wysokości ponoszonych wydatków, nie wyjaśnił też istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku okoliczności, dotyczących chociażby wysokości zaciągniętych kredytów i rzeczywistej wysokości dochodów. Wezwany do uzupełnienia tych braków uchylił się od przedstawienia rachunków za media (za wyjątkiem rachunków za prąd, wodę, wywóz odpadów komunalnych i ubezpieczenie) oraz określenia wysokości ponoszonych wydatków bytowych. Nie przedłożył też wyciągów z rachunków bankowych i zeznań podatkowych. Uniemożliwił tym samym dokonanie analizy struktury jego wydatków i ich zestawienie z wysokością podawanych dochodów.
Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że obiektywnie rzecz biorąc nie jest możliwe ponoszenie samodzielnie wszelkich wydatków bytowych dwuosobowego gospodarstwa domowego (kosztów utrzymania domu, zakupu żywności, odzieży, leków, środków czystości, kosztów utrzymania samochodu itd.), a także spłacanie pożyczek ze świadczenia emerytalnego w wysokości nieco ponad 1 300 zł brutto miesięcznie. Twierdzenie skarżącego w tym zakresie rodzi więc uzasadnione wątpliwości, mając na względzie poziom cen tego typu usług i towarów. Skarżący uniemożliwiając faktycznie weryfikację tych okoliczności spowodował, że wątpliwości w tym zakresie nie mogą być rozstrzygnięte na jego korzyść.
Wiarygodność złożonych przez skarżącego oświadczeń budzi uzasadnione wątpliwości także w kontekście dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy. Twierdzi on bowiem, że jego żona nie pracuje zawodowo i nie osiąga żadnych dochodów, tymczasem z zalegającego w tych aktach odpisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że H. S. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie między innymi organizacji turystyki. Podobnie skarżący twierdzi, że jego gospodarstwo rolne dysponuje areałem 1,68 ha, tymczasem z oświadczeń składanych w postępowaniu administracyjnym wynika, że jest to ponad 7 ha.
Z dokumentów uzyskanych przez organy podatkowe ze Starostwa Powiatowego [...] wynika także, że skarżący jest właścicielem, bądź współwłaścicielem nie jednego ale kilku pojazdów, w tym autobusów, co ma istotne znaczenie dla oceny jego stanu majątkowego i zdolności płatniczych.
Mając na uwadze powyższe nie sposób jest przyznać, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy chociażby w zakresie częściowym, dlatego też, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. odmówiono mu przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło