I SA/Rz 58/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 16 marca 2010r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] w przedmiocie obciążenia zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego - oddala skargę - Skarżący K.J., pismem z dnia 5 października 2009r., na podstawie art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwanej dalej ustawą - zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R., z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Powyższy wniosek został złożony w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym wobec zobowiązanego, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 5 czerwca 2009r. [...] obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2008r. w kwocie 58 766,06 zł. oraz odsetki należne na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w kwocie 1 273,32zł. Postanowieniem z dnia [...] października 2009r. nr [...] Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w R. działając jako organ egzekucyjny, na podstawie art. 17, 18 i 64c § 7 ustawy, określił wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających dłużnika na kwotę 600 zł, na którą składa się opłata manipulacyjna za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego w wysokości 1% kwoty egzekwowanej na dzień 17 czerwca 2008r. W uzasadnieniu wskazał, iż w toku prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. Wraz z zawiadomieniem przesłano zobowiązanemu kopię wyżej opisanego tytułu wykonawczego. Pismem z dnia 25.08.2008r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. poinformowała Oddział egzekucyjny, iż w związku z niezakończeniem postępowania wywłaszczeniowego toczącego się w [...] Urzędzie Wojewódzkim nie została dłużnikiem wierzytelności. W toku dalszego postępowania zobowiązany w dniach 04.06.2008r., 27.06.2008r., 15.04.2009r. dokonał bezpośrednich wpłat na konto wierzyciela. Ponadto w dniu 25.06.2009 r. na poczet należności objętych tytułem wykonawczym nr [...] zarachowano kwotę ze zwrotu w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2009r. Tym samym kwoty objęte tytułem wykonawczym zostały w pełni pokryte, a przedmiotowy tytuł wykonawczy w pełni zrealizowany. Możliwe było zatem określenie kosztów przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na wyżej opisane postanowienie zobowiązany, powołując się na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, iż koszty postępowania egzekucyjnego nie zostały wyliczone precyzyjnie. Zarzucił iż z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, nie wynika dlaczego zostały one wyliczone w takiej, a nie innej wysokości. Tym samym, w ocenie zobowiązanego, organ egzekucyjny dopuścił się naruszenia przepisów art. 9 i 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Dyrektor Izby Skarbowej w R. postanowieniem z dnia [...]listopada 2009r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił iż, opłaty ponoszone za czynności egzekucyjne stanowią zryczałtowane wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego za dokonanie określonych czynności a ich wysokość jest ustalana kwotowo lub w sposób stosunkowy - proporcjonalnie do wysokości egzekwowanej należności. Zaznaczył, iż organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Natomiast wydatki egzekucyjne związane są z postępowaniem egzekucyjnym - są to określone kwoty, jakie wydatkował organ egzekucyjny ze swoich środków w związku z podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi. Koszty te, zgodnie z art. 64c § 1 ustawy obciążają zobowiązanego. Zgodnie z art. 64 § 6 ustawy, za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, organ pobiera opłatę manipulacyjną w wysokości 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym. W przedmiotowej sprawie zawiadomieniem z dnia 17 czerwca 2008 r. znak [...] organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. Zajęcie to okazało się bezskuteczne w związku z czym organowi egzekucyjnemu nie przysługują koszty z jego tytułu. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu wraz z kopią tytułu wykonawczego nr [...] w dniu 24 czerwca 2008r. co stanowiło podstawę do naliczenia opłaty manipulacyjnej. Wysokość tej opłaty, w ocenie organu odwoławczego, powinna być liczona na dzień 24 czerwca 2009 r., zaś w zaskarżonym postanowieniu policzono ją na dzień 17 czerwca 2009 r. W związku z czym, kwota kosztów egzekucyjnych wynieść powinna 601,70 zł tj. 1% kwoty należności głównej objętej tytułem wykonawczym, powiększonej o odsetki naliczone na dzień jego wystawienia. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie kosztów egzekucyjnych określać powinno wysokość tych kosztów obciążających zobowiązanego lub wierzyciela w takiej wysokości w jakiej one powstały. Dla określenia ich wysokości znaczenie ma kwota egzekwowanych należności naliczona na dzień powstania obowiązku uiszczenia stosownych opłat. Zatem postanowienie w sprawie kosztów nie może ich określać - jak ma to miejsce w przypadku postanowienia organu I instancji - w wysokości w jakiej pozostały do uiszczenia od zobowiązanego do ich ponoszenia. Dlatego zmniejszenie przez organ egzekucyjny kwoty kosztów egzekucyjnych o wpłaty dokonane po dokonaniu czynności egzekucyjnych jest nieuzasadnione. Stosownie bowiem do art. 64 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Zatem organ egzekucyjny - w ocenie organu odwoławczego - w zaskarżonym postanowieniu, określił wysokość kosztów egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej nieprawidłowo - w wysokości niższej niż powinien. Jednakże z uwagi na treść art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius) organ odwoławczy ograniczył się do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. na powyższe postanowienie, wniósł K.J. zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie wskazując jednakże o jakie konkretnie przepisy naruszonych ustawy chodzi, ani na czym to naruszenie ma polegać. Wskazał ponadto, iż uzasadnienie postanowienia jest lakoniczne. Nie zawiera ono uzasadnienia prawnego i faktycznego. Dodał, iż postanowienie w sprawie kosztów musi określać ich wysokość, tak aby zobowiązany znał wielkość i zasadność ich ponoszenia. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w R. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - określana dalej jako p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zgodnie z art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty. Opłaty za czynności egzekucyjne organ egzekucyjny pobiera, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 64 § 2 ustawy). W myśl art. 64 § 6 powołanej ustawy organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1zł 40gr. Obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 wyżej cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 ustawy). Natomiast stosownie do treści art. 64 § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Zgodnie z art. 64c § 1 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty te, z zastrzeżeniem § 2 - 4, obciążają zobowiązanego. Przepis art. 64 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustanawia przede wszystkim zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Zasadność takiej regulacji nie budzi żadnych wątpliwości, albowiem całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 15 października 2009r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w R. obciążył zobowiązanego - K.J. kosztami postępowania egzekucyjnego. Wniosek strony skarżącej oparty był na art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z powyższym przepisem organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Gdy zakończenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku, zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia powiadomienia zobowiązanego przez organ egzekucyjny o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 8 ustawy). W niniejszej sprawie, jak wyżej wskazano, wniosek o ustalenie kosztów egzekucyjnych pochodził od zobowiązanego. Organ egzekucyjny obciążył zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty manipulacyjnej i wskazał, że na podstawie tytułu wykonawczego nr SM6/1549/09 dokonano próby zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R., które to zajęcie okazało się nieskuteczne - zawiadomienie o zajęciu wystawiono w dniu 17.06.2008r. a doręczono je Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w dniu 18.06.2008r. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu wraz z kopią tytułu wykonawczego nr [....] w dniu 24 czerwca 2008r. Ponieważ zajęcie wierzytelności okazało się nieskuteczne, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstał w dniu doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego tj. w dniu 24.06.2008r. zgodnie z § 10 wyżej cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec powyższego uznać należy, iż dokonane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne w postaci doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu, są skuteczne i spowodowały zasadnie obciążenie zobowiązanego opłatą manipulacyjną. Wbrew wywodom skargi organ odwoławczy, w sposób prawidłowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, które zawiera wszystkie elementy jakie wskazuje art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ, podał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także w sposób precyzyjny przedstawił dokonane wyliczenia odnoszące się do kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego. Jeśli chodzi o podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest on zbyt ogólnikowy, aby można się było do niego odnieść. Dokonując zaś kontroli zaskarżonej decyzji z urzędu, w granicach określonych powołanym na wstępie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie powziął żadnych wątpliwości co do prawidłowości zastosowania przepisów prawa, na podstawie których orzekały organy obu instancji. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.