I SA/Rz 58/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. K. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 lutego 2018 r. I SA/Rz 58/18 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2012 r. p o s t a n a w i a utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Skarżący A. K. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając zgłoszone żądanie podał na urzędowym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, że w skład rodziny wchodzi żona oraz dwóch synów. Jest on współwłaścicielem nieruchomości – domu o pow. 178 m2 o szacunkowej wartości 360 000 zł, właścicielem samochodów: Volvo S80 z 2011 r. oraz Mercedesa ML z 2006 r., do spłaty pozostało odpowiednio 28 000 zł i 40 000 zł, oba nabyte na kredyt, przy czym miesięczna rata spłaty łącznie wynosi 4 000 zł. Jak wskazał, rodzina utrzymuje się z zasiłków chorobowych swoich i żony, bez konkretyzacji kwoty świadczeń podając, że nie zostały one jeszcze im wypłacone. Skarżący podał również, że koszty utrzymaniu domu wynoszą miesięcznie ok. 1 400 zł, natomiast koszty związane z leczeniem oscylują w granicach 1 000 zł. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów, pełnomocnik Skarżącego poinformował o niemożliwości wypełnienia nałożonego na Skarżącego obowiązku z uwagi na jego przebywanie na zwolnieniu lekarskim. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 58/18 referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy uzasadniał, że Skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo, przedstawione przez niego dane nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny, a w szczególności dochodów rodziny, które nie wystarczają na pokrycie wszystkich zadeklarowanych wydatków. W ocenie referendarza sądowego, zdolność Skarżącego do czynienia takich znaczących miesięcznie wydatków, w szczególności spłata raty kredytu w wysokości 4 000 zł miesięcznie, czyni jego rodzinę dobrze sytuowaną. We wniesionym sprzeciwie Skarżący wyjaśniał, że wszelkie informacje zawarte w złożonym przez Skarżącego oświadczeniu, nie tylko są zgodne z rzeczywistym stanem rodzinnym i majątkowym Skarżącego, ale przede wszystkim odpowiadały zakresowi informacji wynikających z formularza PPF. Dodał, że nie można pominąć przyczyn dla których Skarżący nie był w stanie uczynić zadość w/w wezwaniu, a po drugie że żądane informacje w większości się powielają, bądź też pośrednio wynikają z informacji już uzyskanych w sprawie. Skarżąc podniósł również, że na sumę zaciągniętych zobowiązań składają się również raty kredytów zaciągniętych na bieżące utrzymanie rodziny oraz spłaty raty kredytu hipotecznego. Dodatkowo, Skarżący przebywając na zasiłku chorobowym, pobiera od niespełna miesiąca zasiłek chorobowy, który obecnie stanowi ich jedyne źródło utrzymania. Okoliczność ta potwierdza, że rodzina nie jest dobrze sytuowana. Do wniesionego sprzeciwu, Skarżący załączył pismo, w którym ustosunkował się do treści wezwania referendarza sądowego, przedkładając tym samym stosowne dokumenty obrazujące jego sytuację majątkową i finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Po myśli art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.ps.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, częściowe prawo pomocy adresowane jest do osoby, która udowodni, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu postanowienie referendarza jest prawidłowe. Analiza sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącego prowadzi do wniosku, że nie spełnia on przesłanek przyznania mu prawa we wnioskowanym zakresie. Sąd za słuszne uznaje stanowisko referendarza, że Skarżący ma zaspokojone potrzeby bytowe. Dodatkowo jego rodzina jest dobrze sytuowana, skoro ma zdolność czynienia takich znaczących miesięcznie wydatków. Odnosząc się do pisma Skarżącego załączonego do sprzeciwu, należy wskazać, że dokumenty dołączone dopiero na tym etapie nie mogą prowadzić do skutecznego zakwestionowania ustaleń poczynionych przez referendarza sądowego w zakresie oceny występowania przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podjęte zostały po to, aby umożliwić Skarżącemu należyte uzasadnienie i uprawdopodobnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. W jego interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Brak stosownej odpowiedzi na to wezwanie oznacza, że Skarżący nie wykazał wystąpienia w jego sytuacji przesłanki przyznania mu prawa pomocy. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie Skarżącego o zasadności jego otrzymania, a skoro na stronie spoczywa obowiązek wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, to pochodzące od niego informacje na temat możliwości płatniczych powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej. Brak reakcji na wezwanie oznacza, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej Skarżącego. Tym samym, nie można stwierdzić czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest bowiem przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Zasadnie zatem referendarz sądowy wskazał, że Skarżący nie udokumentował w sposób wystarczający swojej sytuacji finansowej, czym pozbawił możliwości wnikliwej oceny, a w konsekwencji przyznana mu prawa pomocy. Zatem za usprawiedliwioną należy uznać ocenę referendarza sądowego, że przedstawione przez Skarżącego dane nie dawały podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skoro zatem Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, z powodu których nie jest w stanie wygospodarować należnej kwoty wpisu od skargi w niniejszej sprawie, to uznać należało, że Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a, Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.