I SA/Rz 582/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-10-01
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Grzegorz Panek, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, nie zostały spełnione przesłanki ustawowe i rozporządzeniowe do umorzenia, takie jak całkowita nieściągalność należności, klęska żywiołowa, nadzwyczajne zdarzenie, przewlekła choroba pozbawiająca możliwości uzyskiwania dochodu lub konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny. Sąd podkreślił, że rodzina wnioskodawcy dysponuje dwoma świadczeniami emerytalnymi, co nie pozwala uznać sytuacji za na tyle trudną, aby umorzenie było konieczne, a także zwrócił uwagę na potencjalne nieścisłości w deklarowanych przez wnioskodawcę dochodach i wydatkach.Stan faktyczny
Skarżący K.Z. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za lata 2000-2012 z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki do jego uwzględnienia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe przeprowadzenie postępowania odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2019 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za poszczególne okresy lat 2000-2012 oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], którą wymieniony organ, po ponownym rozpatrzeniu wniosku złożonego przez K. Z. (dalej: Zobowiązany, Wnioskodawca, Skarżący) o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za poszczególne okresy lat 2000-2012, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] odmawiającą umorzenia ww. należności.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 30 października 2018 r. Zobowiązany zwrócił się do ZUS o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia 2000 r. do grudnia 2012 r. z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Organ ustalił, że Skarżący prowadził działalność gospodarczą: działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych. Z tego tytułu miał ustawowy obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]:
1. odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 82 753,68 zł, w tym:
a) ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 82 753,68 zł, w tym z tytułu:
- składek za okres za 04/2000, 11/2000 - 04/2001, 07/2001 - 03/2002, 05/2006 - 01/2009, 05/2009 - 12/2009, 04/2010 - 12/2012 - 35 721,87 zł,
- odsetek liczonych na dzień 30.10.2018 r. przypadających od ww. składek - 39 670,00 zł,
- odsetek liczonych na dzień 30.10.2018 r. przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 04/2000, 01/2001, 11/2006-01/2009 -7 248,00 zł,
- kosztów upomnienia 113,81 zł;
2. odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 63 203,01 zł, w tym:
a) ubezpieczenia społeczne - za okres 04/2000, 11/2000 - 04/2001, 07/2001 - 03/2002, 05/2006 - 01/2009, 05/2009 - 12/2009, 04/2010 - 12/2012 w łącznej kwocie 63 203,01 zł z tytułu:
- składek-30 667,20 zł,
- odsetek liczonych na dzień 30.10.2018 r. - 32 422,00 zł,
- kosztów upomnień -113,81 zł.
W ocenie organu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem należności na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.), dalej: u.s.u.s., jak również nie ma podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1-3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141 poz.1365 ze zm.), dalej: Rozporządzenie z 2003 r.
Organ podkreślił, że Wnioskodawca złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika że pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1239,76 zł netto. Świadczenie emerytalne otrzymuje również jego żona w kwocie 1301,57 zł netto. Wnioskodawca posiada zobowiązania pieniężne, które są spłacane w formie układu ratalnego (miesięczna kwota spłaty wynosi 2233 zł), ponosi opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel) w wysokości 330 zł, koszty związane z leczeniem (wykup leków, badania, wizyty lekarskie) w wysokości 600 zł.
Organ zauważył, że wysokość zobowiązań i kosztów utrzymania Wnioskodawcy wymienionych w kontekście uzyskiwanych dochodów jest niewspółmiernie wysoka (miesięcznie ponoszone koszty to kwota 3163 zł, natomiast uzyskiwane dochody to kwota 2541,33 zł). Zdaniem organu okoliczność ta pozwala przypuszczać, że informacje o dochodach lub/i wydatkach są nierzetelne i nie odzwierciedlają faktycznej sytuacji materialnej rodziny Wnioskodawcy.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Zobowiązany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że uiszczenie zobowiązania sprowadzi na jego rodzinę zapaść finansową i brak niezbędnych środków egzystencji.
Zarzucił, że ZUS ograniczył się tylko do zrelacjonowania stanu bytowo-majątkowego Wnioskodawcy, zaś nie ustalił, czy ten stan spełnia warunki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne określone w przepisach art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w przepisach § 3 ust. 1 pkt 1-3 Rozporządzenia z 2003 r.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r., podtrzymując stanowisko, że w sprawie brak jest przesłanek i okoliczności uzasadniających umorzenie należności.
Organ odwoławczy, w ślad za organem I instancji ustalił, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Skarżący nie przedłożył bowiem żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:
- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe,
- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
- nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,
- wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
Nie zachodzi sytuacja braku możliwości dochodzenia egzekucyjnego składek przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Wnioskodawcy zostało zawieszone z uwagi na zawarty 2 sierpnia 2018 r. układ ratalny nr [...], a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dotyczący sytuacji materialno-bytowej Zobowiązanego nie potwierdza, aby konieczność uregulowania zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek wraz z należnymi odsetkami za zwłokę uniemożliwiałaby zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych.
Organ zauważył, że pomimo powoływania się przez Wnioskodawcę na trudną sytuację materialną nie korzysta on z pomocy społecznej, co prowadzi do wniosku że jego sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna, aby podjęcie spłaty zadłużenia wobec ZUS pozbawiło jego rodzinę środków do życia. Zobowiązany osiąga aktualnie dochody z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego w wysokości 1239,76 zł netto. Jest radnym w Radzie Miejskiej w B. i z tego tytułu otrzymuje dietę. Żona Wnioskodawcy pobiera świadczenia emerytalne, które wynosi 1301,57 zł netto.
Organ podkreślił, że powstanie zadłużenia nie było wynikiem jakiegoś nadzwyczajnego wydarzenia, natomiast skutki finansowe działalności osoby zobowiązanej nie mogą być przerzucane na ZUS, a w konsekwencji na ogół obywateli, gdyż działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko. Posiadanie zadłużenie w innych instytucjach również nie stanowi przesłanki do umorzenia należności wobec ZUS.
Zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję ZUS z dnia [...] lipca 2019 r., opisaną na wstępie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia z 2003 r., a także naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2018 poz. 2096) – dalej K.p.a. - tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, z tytułu której powstała żądana przez organ należność składkowa. Wskazał, że otrzymuje emeryturę w kwocie 1300 zł netto, emeryturę otrzymuje również jego żona w wysokości 1301 zł. Oświadczył, że jego wydatki na leczenie miesięczne wynoszą 600 zł, opłaty z tytułu utrzymania mieszkania wynoszą miesięcznie 330 zł, a także, że nie posiada ani nieruchomości ani innych praw majątkowych. Podkreślił, że ciążą na nim zobowiązania publicznoprawne, posiada orzeczenie o niepełnosprawności, cierpi na niedosłuch wymagający aparatu słuchowego oraz naczyniopochodne uszkodzenie mózgu.
Zarzucił, że postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone przez organ, który nie był do tego upoważniony. Podkreślił, że zarówno z nagłówka, jak i z treści zaskarżonej decyzji wynika, że sprawę prowadził i rozstrzygnął Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., natomiast organem prawidłowo umocowanym do załatwienia sprawy powinien być Prezes ZUS.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Wyjątek od tej zasady nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Wniesiona skarga nie jest zadana, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa, w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ZUS w sprawie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Jest to decyzja uznaniowa.
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że kontrola decyzji uznaniowych jest co do zasady traktowana jako ograniczona. W pełnym zakresie sądy administracyjne kontrolują natomiast prawidłowość postępowania wyjaśniającego. Kontrola sprowadza się do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Jeśli decyzja została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega ona uchyleniu na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit. c P.p.s.a.
O tego rodzaju naruszeniach prawa można by mówić, gdyby organ dokonując oceny sprawy, pominął istotne dla niej dokumenty lub okoliczności faktyczne, dokonał oceny dokumentów i okoliczności wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdy pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, czy też pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia bowiem organu administracji od obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), całościowego wyjaśnienia sprawy i wydania decyzji przekonującej pod względem faktycznym i prawnym.
Biorąc pod uwagę powyższy zakres zaskarżenia, skargę należy uznać za bezzasadną. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego. W sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy, co umożliwia prawidłowe podjęcie decyzji uznaniowej. W rozpatrywanej sprawie brak także podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego.
Sąd z mocy wspomnianego artykułu 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawując wymiar sprawiedliwości dokonał także kontroli aksjologicznej rozstrzygnięcia organu i doszedł do przekonania że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie wykracza poza granice uznania administracyjnego.
Odnosząc się do argumentów skargi, podkreślić należy w pierwszej kolejności, że zaskarżona decyzja, wydana w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez należycie umocowanego pracownika ZUS działającego z upoważnienia Prezesa ZUS jest decyzją wydaną w sposób prawidłowy. Wbrew bowiem twierdzeniom skargi, właściwym do wydania decyzji w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie był Prezes ZUS ale sam Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Wprawdzie w treści przepisu art. 83 ust. 4 u.s.u.s. ustawodawca przewidział, że w sprawach dotyczących umarzania składek, od decyzji ZUS stronie przysługuje prawo wniesienia do Prezesa ZUS wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanych w pierwszej instancji przez ministra, jednakże samo wskazanie adresata w przepisie szczególnym nie zmienia ogólnej reguły wydawania decyzji w trybie wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym bardziej że wymieniony przepis szczególny w sposób literalny odnosi się do tego trybu, stanowiąc że wniosek ten podlega rozpoznaniu na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra.
Ustanowiona w art. 127 §3 K.p.a. zasada ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ pozostaje z mocy zgodnie z art. 83 ust 4 u.s.u.s. Przepis ten – w części wskazującej na Prezesa ZUS należy traktować jako wymienienie właściwego adresata wniosku, nie zaś jako wskazanie organu właściwego do jego załatwienia (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2018 r. I GSK 1998/18).
Mimo prawidłowości przeprowadzonego postępowania część argumentów skargi, dotyczących powołania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Oddziału ZUS w B., w kontekście organu rozpoznającego sprawę, zasługuje na uwagę, gdyż wspomniana treść uzasadnienia w rzeczywistości może wywoływać u strony wrażenie rozpoznawania sprawy przez niewłaściwy organ.
Należy podkreślić, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach kompetencji własnych może skierować sprawę do wyspecjalizowanej jednostki własnej zajmującej się m.in. obsługą wniosków o umorzenie należności czy o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek, ponieważ jest to wewnętrzną sprawą Zakładu o charakterze organizacyjnym i nie ma wpływu na ustawowo uregulowane kompetencje ZUS do wydawania decyzji, o których mowa w art. 83 ust.1 u.s.u.s. Niemniej jednak wewnętrzna organizacja Zakładu, nie powinna być w treści uzasadnienia uwypuklana na tyle mocno, aby mogło to wywoływać u stron wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania.
Wspomniana wada uzasadnienia nie jest jednak takim naruszeniem zasad postępowania, które mogłoby rzutować w sposób istotny na wynik sprawy. Mimo zatem wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania, jakie mógł wywołać fragment uzasadnienia, w którym w kontekście rozpatrzenia sprawy powołano Oddział ZUS w B. - w przedmiotowej sprawy nie zostały naruszone przepisy proceduralne w tym przepisy o właściwości organu, wobec czego opisany zarzut skargi nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Podstawę materialną zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, stanowiły przepisy art. 28 ust. 2 i 3a u.s.u.s stanowiące o możliwości umarzania należności z tytułu składek w sytuacji ich całkowitej nieściągalności, a także o możliwości umarzania należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, w sytuacjach o których mowa w §3 Rozporządzenia z 2003r.
Zgodnie z powołanym rozporządzeniem, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności.
W przedmiotowej sprawie, nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, tak długo jak prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zakończy się stwierdzeniem bezskuteczności tejże egzekucji. Nawet wtedy jednak, organ nie jest zobligowany do umorzenia wnioskowanych zaległości, a jedynie może to uczynić.
Sytuację Skarżącego można również rozpatrywać w kontekście zaistnienia przesłanek ujętych w §3 ust 3 Rozporządzenia z 2003r, jednakże od razu zauważyć należy, że nie jest wystarczające samo powołanie się przez Zobowiązanego na trudności w spłacie należności, wynikające z opisanych w przepisie okoliczności. Konieczne jest natomiast wykazanie, że ze względu na stan majątkowy czy też sytuację rodzinną lub zdrowotną, Zobowiązany nie jest w stanie uiścić powstałej należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego bądź członka jego rodziny.
Ponownie zatem należy podkreślić, że skoro Skarżący na bieżąco reguluje zobowiązania w formie układu ratalnego zawartego w dniu 2 sierpnia 2019r. – nie ma podstaw do stwierdzenia, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Sytuacja majątkowa przedstawiona przez Skarżącego jest niewątpliwie trudna, gdyż nie dysponuje on środkami pozwalającymi na spłatę wszystkich zobowiązań. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że rodzina dysponuje dwoma źródłami dochodu – świadczeniami emerytalnymi - sytuacji majątkowej Skarżącego nie można uznać za na tyle trudną, aby uzasadniała wniosek o konieczności umorzenia zaległości. Nie bez znaczenia jest również fakt, że rodzina Skrzącego nie korzysta z pomocy opieki społecznej, a on sam sprawuje dodatkowo mandat radnego, która to funkcja - mimo że jest funkcją zasadniczo społeczną - wiąże się z możliwością uzyskiwania diet rekompensujących poniesiony czas i koszty konieczne dla sprawowania mandatu.
Na uwagę zasługuje również konstatacja organu, co do nieścisłości pomiędzy wysokością zadeklarowanych przez Skarżącego zobowiązań i kosztów utrzymania wymienionych w kontekście uzyskiwanych dochodów. Wartości te nie są współmierne, co powoduje uzasadnione wątpliwości organu, czy przedstawione w oświadczeniu Skarżącego dane w zakresie dochodów, odzwierciedlają jego faktyczną sytuację finansową. Wnioskom organu nie sposób odmówić zasadności. Z logicznego punku widzenia bowiem skoro wydatki ponoszone przez Zobowiązanego przekraczają wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, to albo nie ponosi on faktycznie zadeklarowanych wydatków, albo dysponuje dodatkowym źródłem ich pokrycia.
Wniosek o umorzenie zaległości mógłby zostać uwzględniony w razie wystąpienia okoliczności wyjątkowych ujętych w ustawie, jednakże z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby Skarżący znalazł się w trudnej sytuacji majątkowej spowodowanej klęską żywiołową lub innym nadzwyczajnym zdarzeniem, czy też doświadczył przewlekłej choroby, bądź też został pozbawiony możliwości uzyskiwania dochodu na skutek konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.
Skarżący zarzucił, że deklarowane przez niego osobiste problemy zdrowotne oraz problemy jego żony winny być oceniane w kontekście przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia z 2003r. tj. niemożliwości uzyskiwania dodatkowych dochodów. Odnosząc się do tego zarzutu zauważyć należy, że stan zdrowia Skarżącego nie przeszkadza w sprawowaniu mandatu radnego. Ponadto, nawet gdyby uznać opisany stan zdrowia Zobowiązanego, bądź jego żony za ciężki – okoliczności te w dalszym ciągu nie spełniają przesłanki umorzenia zaległości z §3 Rozporządzenia z 2003r. tj. przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej Zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu czy też uniemożliwiającej opłacenie należności. Niezależnie bowiem od stanu zdrowia, rodzina Skarżącego dysponuje dwoma świadczeniami emerytalnymi, które to źródła dochodów są niezależne od aktywności zawodowej uposażonych, w tym również od stanu ich zdrowia. Innymi słowy, niezależnie od stanu zdrowia Zobowiązanego i jego żony- przysługujące im świadczenia są należne. Powołana przesłanka odnosi się natomiast do niemożności uzyskiwania dochodu na skutek przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Skoro zatem rodzina Skarżącego dysponuje świadczeniami emerytalnymi, których wymagalność - inaczej niż wynagrodzenia za pracę – nie jest uzależniona od aktywności zawodowej zdeterminowanej stanem zdrowia, przesłanka umorzenia zaległości, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia z 2003r. nie może zostać spełniona.
Tym samym, kontrolując prawidłowość zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że w relatywnie nienajgorszej sytuacji majątkowej Skarżącego nie sposób dopatrywać się przesłanek do umorzenia zaległości. Organ orzekający wziął pod uwagę podnoszone przez Wnioskodawcę okoliczności i dokonał ich oceny, co znalazło swoje odzwierciedlenie tak w materiale dowodowym sprawy, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podnoszone okoliczności nie zostały pominięte przez organ orzekający, jednakże zostały one ocenione jako nie dające wystarczających podstaw do zastosowania instytucji umorzenia zaległości.
W rozpoznawanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło