I SA/Rz 583/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-12-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w celu zwolnienia od kosztów postępowania sądowego (wpisu od skargi kasacyjnej)?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo zajęcia wynagrodzenia, niskie koszty utrzymania mieszkania, brak innych znaczących wydatków oraz możliwość uiszczenia wpisu od skargi pierwotnej wskazują, że skarżąca jest w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej. Dodatkowo, skarżąca nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych, co uniemożliwiło pełną weryfikację jej sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Skarżąca A.K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi kasacyjnej, wskazując na zajęcie wynagrodzenia z powodu postępowania egzekucyjnego i trudną sytuację materialną. Na wezwanie sądu przedstawiła dodatkowe oświadczenia dotyczące swojego stanu majątkowego, w tym niskie koszty utrzymania mieszkania i współwłasność samochodu. Nie przedłożyła jednak wyciągów z rachunków bankowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2009r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
A.K. w skardze kasacyjnej, w sprawie ze skargi opisanej
w sentencji niniejszego postanowienia, sporządzonej przez pełnomocnika z wyboru adwokata, zwróciła się o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Na druku formularza PPF podała, że nie posiada żadnego majątku i środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie tych kosztów. Wynagrodzenie za pracę (według oświadczenia 2350 zł brutto) jest zajęte z uwagi na postępowanie egzekucyjne. Skarżąca wyjaśniła, że ponosi konsekwencje działań biznesowych swojego ojca i po odjęciu egzekwowanych kwot z wynagrodzenia, pozostała część z trudem wystarcza jej na utrzymanie. Skarżąca nie wykazała jakiegokolwiek majątku ruchomego (wartościowych przedmiotów, pojazdów mechanicznych, zasobów pieniężnych) ani nieruchomości.
Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym
i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżąca oświadczyła (pismo z dnia 28 listopada 2009 r.), że nie jest właścicielką żadnego budynku mieszkalnego, obecnie zamieszkuje w domu znajomych i ponosi częściowe koszty opłat w wysokości 100-200 zł miesięcznie, nie korzysta z pomocy społecznej, nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi swoją trudną sytuację materialną. Skarżąca wyjaśniła, że jest współwłaścicielką samochodu Skoda Octawia z 2001 r. W tej sytuacji rozpoznając wniosek uwzględniono informacje o stanie majątkowym zamieszczone na formularzu PPF i podane
w wyjaśnieniach.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek skarżącej – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), a prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli.
Przechodząc do oceny wniosku, tj. danych zawartych w formularzu PPF
i dodatkowych informacji przesłanych na wezwanie, należy - zdaniem rozpoznającego wniosek - uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia skarżącej wynika, że nie pozostaje
z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, mieszka w domu znajomych i z tego tytułu ponosi miesięcznie wydatki ok. 100- 200 zł, innych stałych wydatków skarżąca nie oświadczyła, w tym np. takich, które powinny korzystać z pierwszeństwa np. na leczenie. Nie jest, co prawda wiadomym jaka kwota wynagrodzenia ze stosunku pracy, które to wynagrodzenie zgodnie z zaświadczeniem pracodawcy wynosi 2550,04 zł brutto, netto 1850,33 zł (przeciętne wynagrodzenie z ostatnich trzech miesięcy) podlega egzekucji, ale skoro skarżąca ponosi tak niewysokie koszty mieszkania, nie korzysta z pomocy instytucji czy osób trzecich, w sprawie działa pełnomocnik z wyboru – adwokat, skarżąca była w stanie uiścić wpis od skargi
w wysokości 500 zł, to jest w stanie uiścić również wpis od skargi kasacyjnej. Wpis ten jest jedynym możliwym do wystąpienia na tym etapie postępowania sądowego elementem kosztów sądowych, a zgodnie z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 16 grudnia 2003 w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis od skargi kasacyjnej (...) wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Biorąc pod uwagę ten zapis rozporządzenia skarżąca zobowiązana jest uiścić 250 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Poniesienie tej opłaty sądowej
w całokształcie sytuacji materialnej jest, według rozpoznającego wniosek, możliwe bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego skarżącej. Dodać należy, że skarżąca nie wywiązała się z wezwania i nie przedłożyła wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za wskazany okres. Okoliczność ta nie pozostaje bez znaczenia dla sprawy o zwolnienie od uiszczenia kosztów opłaty sądowej, bowiem środkiem egzekucyjnym jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę, a nie z rachunków bankowych. Przepływy na rachunkach byłyby dowodem w postępowaniu o prawo pomocy, ich brak powoduje, że sytuacja majątkowa skarżącej nie poddaje się w pełni weryfikacji pod kątem przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
W konkluzji należy uznać, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania instytucji prawa pomocy. W takiej sytuacji uprawniona jest ocena, iż wniosek jest nieuzasadniony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło