I SA/Rz 585/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Bożena Wieczorska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi R.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych - oddala skargę - I SA/Rz 585/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania R.Z. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] września 2007 r. (nr [...]) w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. (nr [...]), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W postępowaniu przed organami podatkowymi ustalono, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. (nr [...]) Burmistrz Miasta umorzył R.Z. zaległość w podatku od środków transportowych z tytułu II raty za 2001 r. i I raty za 2002r. wraz z odsetkami za pojazd TEN 8503 oraz odmówił umorzenia zaległości w tym podatku z tytułu II raty za 2002r. oraz I raty za 2003r. za ten pojazd. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. (nr [...]) Burmistrz Miasta wznowił postępowanie w w/w sprawie, uzasadniając decyzję tym, iż w maju 2006 r. do organu podatkowego wpłynęły środki finansowe ściągnięte przez Urząd Skarbowy w całości pokrywające zaległość podatkową wnioskodawcy w podatku od środków transportowych. Zdaniem organu podatkowego zaistniały nowe okoliczności sprawy tj. fakt iż wnioskodawca nie wykazał, że dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na zapłatę podatku. Decyzją z dnia [...] lipca 2006r. ([...]) Burmistrz Miasta zmienił decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. w ten sposób że uchylił ją w części dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej i nie wyraził zgody na umorzenie zaległości w podatku od środków transportowych. W uzasadnieniu podał, że podatnik twierdząc że nie posiada środków na opłacenie zaległego podatku, wprowadził organ podatkowy w błąd. W wyniku odwołania podatnika sprawa była rozpatrywana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze , które decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. (nr [...]), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Na skutek skargi wniesionej przez podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 22 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Rz 300/07 uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2006 r. (nr [...]) oraz decyzja Burmistrza Miasta z dnia [...] lipca 2006 r. (nr [...]). W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż organ podatkowy nie ustalił, czy "nowa okoliczność faktyczna" uzasadniająca wznowienie postępowania, w postaci posiadania przez podatnika środków finansowych nieznanych organowi w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2006?r. rzeczywiście miała miejsce, jak również: w jakiej dacie rzeczywiście nastąpiło ściągnięcie należności od podatnika, czy egzekucja odbyła się z rachunku bankowego podatnika czy też w inny sposób, a jeżeli egzekucja odbyła się z rachunku bankowego to od kiedy środki finansowe były na tym rachunku i z jakiego pochodziły tytułu prawnego. Sąd stwierdził również, iż organy podatkowe nie wyjaśniły czy rzeczywiście skarżący wprowadził organ podatkowy w błąd co do swojej sytuacji finansowej tj. że będzie mu przysługiwał zwrot podatku naliczonego z tytułu zakupu samochodu ciężarowego. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. (nr [...]) Burmistrz Miasta zmienił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. w ten sposób, że uchylił jej pkt 1 i nie wyraził zgody na umorzenie zaległości w podatku od środków transportowych z tytułu II raty za 2001 r. oraz I raty za 2002r. za pojazd TEN 8503 w kwocie łącznej 1.438,60 zł wraz z odsetkami w kwocie 1.030 zł liczonymi na dzień 17 marca 2006r., pozostałe punkty pozostawiając bez zmian. Organ uznał, iż w dacie decyzji w przedmiocie umorzenia podatnik wiedział już o przysługującym mu zwrocie VAT i okoliczność tą zataił przed organem podatkowym. W wyniku odwołania R.Z. od powyższej decyzji sprawa była rozpatrywana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż w dniu 23 lutego 2006 r. R.Z. złożył w Urzędzie Skarbowym deklarację na podatek od towarów i usług za styczeń 2006 r. według której do zwrotu przysługiwała mu kwota w wysokości 30.000 zł. Podatnik poinformował wprawdzie organ podatkowy o zakupie środka transportowego, nie poinformował jednak o prawie do zwrotu podatku VAT wynikającym ze złożonej deklaracji. Ponadto organ podatkowy wskazał, iż rachunek bankowy podatnika został zajęty w dniu 12 stycznia 2006 r., a w dniu 2 lutego 2006 r. bank przekazał stosowną kwotę na konto organu egzekucyjnego, która w części pokryła zaległość podatnika. Skutecznego zajęcia prawa majątkowego w postaci wierzytelności z tytułu zwrotu podatku VAT dokonano natomiast w dniu 20 kwietnia 2006 r. Organ odwoławczy stwierdził, iż oczywistym jest, iż w dniu wydania decyzji o zastosowaniu ulgi w zapłacie podatku, podatnik wiedział już o przysługującym prawie do zwrotu podatku VAT. Podatnik nie poinformował o tym organu, co zostało potwierdzone w zeznaniach pracownika prowadzącego sprawę o umorzenie zaległości podatnika tj. Naczelnika Wydziału Budżetu i Finansów Urzędu Miasta M.P. Organ wskazał, iż również w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających twierdzenie podatnika, iż zgłaszał on w toku postępowania, że przysługuje mu zwrot podatku VAT. W konkluzji organ odwoławczy uznał, iż podatnik ukrył fakty, które miały istotny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, co wyczerpuje przesłankę uchylenia decyzji na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Ujawniona okoliczność w postaci istnienia wierzytelności podatnika o zwrot podatku naliczonego VAT w wysokości 30.000 zł, której otrzymanie najpóźniej do dnia 24 lutego 2006 było pewne z uwagi na to, iż był to zwrot kwoty podatku, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i jednocześnie wpływa na uznanie, iż przesłanka ważnego interesu podatnika – o którym mowa w art. 67a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej - będąca podstawą do wydania uprzedniej decyzji umarzającej zaległość podatkową w podatku od środków transportowych w części nie występuje. W tym zakresie organ odwoławczy uznał, iż nie została wykazana okoliczność zagrożenia egzystencji podatnika lub jego rodziny mogąca decydować o zasadności umorzenia. Z dokonanych ustaleń nie wynika również, iż obniżyła się znacznie zdolność płatnicza podatnika, która z uwagi na jego ważny interes uzasadniałaby umorzenie zaległości podatkowej, nie zaszły również żadne nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie. W ocenie organu za zastosowaniem umorzenia nie przemawia również interes publiczny, gdyż z przeprowadzonego postępowania nie wynika, że zastosowanie w stosunku do podatnika wnioskowanej ulgi mogłoby służyć temu interesowi. Na powyższą decyzję R.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako naruszających prawo. Zaskarżonej decyzji zarzucono: * naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię, * naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez błędną ocenę, że z przedstawionego do akt sprawy szczegółowego planu spłaty umowy kredytowej nie wynikało, iż skarżącemu będzie przysługiwać zwrot podatku VAT w całości przeznaczony na spłatę kredytu, - naruszenie przepisów postępowania poprzez nie przeprowadzenie wnioskowanego przez Skarżącego dowodu z zeznań świadka byłego Burmistrza Miasta Z.B. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż SKO błędnie przyjęło, że wprowadził on organ podatkowy w błąd i nie poinformował tego organu o zwrocie podatku VAT. Zdaniem Skarżącego w dniu wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej przez Burmistrza Miasta nie istniały nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie znane wcześniej temu organowi, uzasadniające wznowienie postępowania i zmianę pierwotnej decyzji. Skarżący wskazał, iż organ podatkowy wydając przedmiotową decyzję wiedział o zawartej umowie kredytowej o zakupie samochodu ciężarowego przez podatnika. Wyraźnie został też poinformowany przez podatnika o zwrocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Skarżący wskazał, iż w trakcie postępowania przedstawił Burmistrzowi PIT-y za 2004 i 2005 rok, fakturę VAT zakupu samochodu Man, umowę kredytową z bankiem PKO BP, terminarz spłaty kredytu w Volkswagen bank Polska, fakturę VAT sprzedaży samochodu Man, faktur opłaty parkingowej, tytuł wykonawczy. Organ ten, w obecności podatnika, szczegółowo przeanalizował terminarz spłaty kredytu. Skarżący podniósł, iż najprawdopodobniej w Urzędzie Miasta zostały zagubione przedłożone przez niego dokumenty. Ponadto Skarżący podniósł, iż wielokrotnie od samego początku w rozmowach z Burmistrzem w obecności pracowników działu finansowego przygotowujących decyzję, w szczególności M.P., podkreślał fakt mającego nastąpić w przyszłości zwrotu podatku VAT i zaliczenia go na poczet spłaty kredytu. Skarżący zaznaczył, iż przelew środków z tytuł zwrotu podatku VAT nastąpił dopiero w dniu [...] kwietnia 2006 r. a więc prawie tydzień po wydaniu decyzji umarzającej podatek. Skarżący podniósł również, że złożone przez niego wyjaśnienia co do sytuacji materialnej powinny zostać utrwalone w protokole sporządzonym w przepisanej formie. Skarżący zarzucił, iż Burmistrz nie zapoznał się z umową kredytową, którą Skarżący przedłożył do akt sprawy, z której to umowy wynikało, iż podatek VAT był przeznaczony na spłatę raty kredytu. Zarzut naruszenia przepisów postępowania Skarżący uzasadnił tym, iż nie został przeprowadzony wnioskowany przez niego dowód z zeznań świadka Z.Ż., którego Skarżący informował o mającym nastąpić zwrocie podatku VAT. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podniósł, iż postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej oraz czynnego udziału strony w postępowaniu. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, iż brak przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka byłego wice-burmistrza nie narusza zasad prowadzenia postępowania, a z faktu, iż M.P., jest pracownikiem organu podatkowego nie może wynikać, iż jej zeznania są niewiarygodne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja wydana we wznowionym postępowaniu podatkowym, która zmienia decyzję pierwotną z dnia [...] kwietnia 2006r. w ten sposób, że uchyla jej pkt 1 odnośnie do umorzenia zaległości podatkowej z tytułu II raty w 2001r. i I raty w 2002r. w podatku od transportu i odmawia umorzenia powyższych zaległości, pozostawiając pozostałą część decyzji bez zmiany. Zaskarżona decyzja wydana została w związku z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 22 maja 2007r. (sygn.akt I SA/Rz 300/07), który uchylając decyzję SKO z dnia [...] listopada 2006r. (nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] lipca 2006r. (nr [...]) zarzucił, iż organy podatkowe nie ustaliły czy "nowa okoliczność" tj. posiadanie środków finansowych, o których nie wiedziały organy podatkowe w dacie wydawania decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r., rzeczywiście miała miejsce i nie wyjaśniły, czy skarżący wprowadził w błąd te organy co do swojej sytuacji finansowej, pomijając fakt, iż będzie mu przysługiwać zwrot podatku naliczonego z tytułu zakupu samochodu ciężarowego i nakazał dokonanie stosownych ustaleń i wyjaśnień. Orzekając ponownie w tej samej sprawie Sąd, jak również organ administracji publicznej, obowiązani są – zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1296 z późn.zm. zwana dalej P.p.s.a.) – zastosować się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 22 maja 2007r. W toku ponownie prowadzonego postępowania organy podatkowe ustaliły, że w dacie wydania decyzji z [...] kwietnia 2006r. podatnik posiadał środki finansowe, o których nie wiedział organ podatkowy, a mianowicie po zajęciu rachunku bankowego podatnika bank przekazał w dniu 2 lutego 2006r. kwotę 1831,36zł, która w części pokryła zaległości podatkowe podatnika oraz, że w dniu 23 lutego 2006r. R.Z. złożył w Urzędzie Skarbowym deklarację na podatek VAT, w której wykazał do zwrotu kwotę 30.000zł. Dodać należy, że faktu wystąpienia z żądaniem zwrotu podatku VAT podatnik nie ujawnił w sporządzonym w tym samym dniu protokole majątkowym. Nie sporządził też żadnej w tym zakresie informacji na piśmie. Już pierwsza z ww. okoliczności jest wystarczającym powodem do wznowienia postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Obie z ww okoliczności tj. posiadanie na rachunku bankowym środków pieniężnych, które zostały zajęte w dniu 12 stycznia 2006r., a w dniu 2 lutego 2006r. przekazane na pokrycie zaległości podatkowych, jak i złożenie w dniu 23 lutego 2006r. deklaracji na podatek VAT z której wynika żądanie zwrotu kwoty 30.000zł są bez wątpienia istotne dla sprawy, charakteryzują się przymiotem nowości, istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r., były nieznane organowi wydającemu decyzję i nie wynikały z badanego materiału dowodowego. Podkreślić należy, że wystąpienie już jednej z ww. okoliczności jest wystarczającym powodem do wznowienia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Pierwsza z ww. okoliczności jest bezsporna miedzy stronami, natomiast spór dotyczy drugiej z ww. okoliczności. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że podatnik poinformował organ podatkowy o zakupie środka transportowego przedkładając stosowną umowę kredytową jednak nie poinformował o prawie do zwrotu podatku VAT wynikającego ze złożonej w dniu 23 lutego 2006r. deklaracji podatkowej. Podkreślić należy, że w tym samym dniu był sporządzony protokół o stanie majątkowym i podatnik, który składał oświadczenie odnośnie swego stanu majątkowego nie ujawnił, iż przysługuje mu prawo do zwrotu podatku VAT w kwocie 30.000zł, które będzie zrealizowane w terminie 60 dni. To, że podatnik zadysponował ową kwotę w inny sposób tj. na spłatę raty kredytowej w wyższej kwocie niż pozostałe jest bez znaczenia. Zobowiązania cywilnoprawne, a takimi są zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu nie korzystają bowiem z pierwszeństwa w zaspokojeniu przed zobowiązaniami podatkowymi. Twierdzenie podatnika, iż poinformował ustnie pracowników Urzędu Miasta o przysługującym mu prawie do zwrotu podatku VAT, co nie zostało jednak wykazane w toku postępowania wyjaśniającego, jest bez znaczenia wobec tego, że sam podatnik okoliczności tej nie ujawnił składając oświadczenie odnośnie swego stanu majątkowego do protokołu sporządzonego w dniu 23 lutego 2006r. W tym stanie rzeczy nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przesłuchanie jeszcze jednego pracownika Urzędu Miasta – byłego burmistrza Z.Ż. na okoliczność złożenia przez podatnika ustnej informacji o przysługującym mu prawie do zwrotu podatku VAT nie narusza prawa organu podatkowego do swobodnej oceny dowodów. Złożone w dniu 23 lutego 2006r. oświadczenie podatnika o stanie majątkowym jest bowiem dowodem, który organ miał prawo przyjąć, pomijając inny dowód w postaci zeznań świadka. Nie oznacza to, że pominięcie wniosku podatnika, bez formalnego rozstrzygnięcia o odmowie jego przeprowadzenia jest prawidłowe, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest to uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na kierunek rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie zaistniały nowe okoliczności i nowe dowody, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. We wznowionym postępowaniu organy podatkowe dokonały oceny istnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowej o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej i stwierdziły, że nie wystąpiły ani przesłanka ważnego interesu podatnika, ani też interesu publicznego, które przemawiałyby za umorzeniem w całości lub w części zaległości podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 67a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Dokonana przez organy podatkowe interpretacja art. 67a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej jest prawidłowa. Poprawna jest również ocena organów podatkowych co do braku w niniejszej sprawie okoliczności, które przemawiałyby za istnieniem ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Brak ważnego interesu podatnika w umorzeniu zaległości podatkowej organy podatkowe uzasadniły tym, że podniesiona we wniosku z dnia 26 stycznia 2006r. okoliczność zagrożenia jego egzystencji oraz egzystencji jego rodziny nie wystąpiła wobec ujawnienia okoliczności zwrotu podatku VAT w kwocie 30.000zł. Nie zaszły również żadne nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie zaległości, w szczególności – z czym należy się zgodzić – nie stanowi ich fakt, że konieczność zapłaty zaległości (1438zł) wraz z odsetkami będzie stanowić takie obciążenie finansowe podatnika, które zagrażałoby egzystencji podatnika i jego rodziny. Nie wystąpiła również druga z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej, a mianowicie nie przemawia za tym interes publiczny. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza prawa w sposób, który obligowałby Sąd do ich uchylenia i w związku z tym na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.