I SA/Rz 586/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-03-01

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, pomimo posiadania znacznego majątku nieruchomego i dochodów innych członków gospodarstwa domowego?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest zdolna do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych niezbędnych do prowadzenia sprawy. Ciężar udowodnienia braku możliwości wydatkowania środków na pokrycie kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym. Posiadanie nieruchomości o znacznej wartości, mimo zamieszkiwania z rodziną i niskiej emerytury, nie pozwala na uznanie skarżącej za osobę ubogą, zwłaszcza gdy nie wykazała ona pogorszenia swojej sytuacji materialnej w stosunku do okresu, gdy była w stanie ponieść wyższe koszty sądowe.
Stan faktyczny
Skarżąca, Z.W., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z koniecznością uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadniła wniosek niską emeryturą i trudną sytuacją finansową swoją oraz rodziny córki, z którą mieszka. Mimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej niezdolności do poniesienia kosztów, a jednocześnie okazało się, że posiada znaczący majątek nieruchomy. Organ odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 marca 2012 r. wniosku Z. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg Z..W. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2011 r.: - nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. - nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. - Sygn. I SA/Rz 586/11 U Z A S A D N I E N I E Z.W. (dalej: skarżąca) wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając wniosek bardzo niską emeryturą w kwocie 983 zł. Świadczenie to zaspokaja podstawowe potrzeby skarżącej, takie jak opłaty, ponoszone wspólnie z rodziną córki, u której skarżąca mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (w ⅓ części wysokości rachunków i czynszu), żywność i leki. Skarżąca nadmieniła, że po leczeniu operacyjnym musi kontynuować stałe leczenie farmakologiczne, nie posiada żadnych oszczędności. Rodzina nie jest w stanie pomóc finansowo skarżącej; córka i zięć zarabiają kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę (1500 zł brutto) i mają na utrzymaniu dwoje dzieci. Jako majątek zadeklarowała dom mieszkalny o pow. ok. 100 m² i nieruchomość rolną o pow. 3,45 ha zaznaczając równocześnie, że na owej nieruchomości, wierzytelności Skarbu Państwa zostały zabezpieczone przez naczelnika urzędu skarbowego hipoteką przymusową. Wezwana do złożenia dodatkowych informacji i dokumentów, przedłożyła kserokopie: PIT-40A za 2010 r., PIT-36 za 2010 córki, PIT-11 za 2011 zięcia, operacji na rachunku bankowym męża córki od: 1.10.2011 do 10.02.2012 i jej samej od: .1.01.2011 r. do 9.02.2012.12.2011 r., rachunków za energię elektryczną, wodę, gaz, internet, przedszkole. Pełnomocnik – doradca podatkowy udzielił także wyjaśnień odnośnie operacji na rachunku bankowym i posiadanych środków transportu. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika także, iż ciężar udowodnienia braku możliwości wydatkowania środków na pokrycie kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że nie jest zdolna do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych niezbędnych do prowadzenia sprawy- a na obecnym etapie koszty sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1389 zł. Przede wszystkim formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy nie został przez skarżącą precyzyjnie wypełniony. Rubryka nr 8 druku urzędowego PPF obejmuje również majątek ruchomy i nieruchomy osób pozostających ze stroną skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym. Z dodatkowego zaś oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że córka i zięć posiadają gospodarstwo rolne (zięć otrzymał dopłaty do produkcji rolnej, a córka opłacała ubezpieczenie w KRUS (k.116). Również wezwanie z dnia 2 lutego 2012 r. nie zostało wykonane ściśle; poza rachunkami związanymi z dostarczanymi do domu córki i zięcia dostawami gazu, energii elektrycznej, wody, internetu, opłatą za przedszkole, skarżąca nie przedłożyła kalkulacji wydatków na takie potrzeby jak wyżywienie, środki czystości, koszty utrzymania samochodu, podatki i opłaty lokalne, leki. Ta ostatnia pozycja jest o tyle istotna, że skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy powołuje się na ten element kosztów utrzymania jako bardzo wysoki i istotny, bowiem związany jest ze stanem zdrowia. Ponadto powyższe informacje o kosztach utrzymania mają znaczenie w kontekście wysokości przedstawionych rachunków (498,08 zł , 541,72 zł, 145,24 zł, 165,36 zł, 131,27 zł, 42,70 zł – płatności głównie do uregulowania w grudniu lub za grudzień 2011r.) i wysokości zadeklarowanych dochodów osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe (983 zł, 1500 zł, 1500 zł – kwoty brutto). W tym miejscu dodać należy, że bieżące dochody wszystkich domowników w istocie nie zostały wykazane. Córka zgodnie z wyjaśnieniami prowadzi działalność gospodarczą – transport międzynarodowy towarów, posiada wyłącznie samochód osobowy BMW E46 (k.116), według przedłożonego zeznania PIT-36 za 2010 r. nie uzyskała żadnych przychodów ani dochodów, na jej rachunek bankowy od 1.01.2011 r. do 9.02.2012 wpływały wyłącznie kwoty z przeznaczeniem na opłaty związane z kosztami prowadzenia tegoż rachunku, brak jest informacji o ewentualnym zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej, ani czy oprócz działalności skarżąca posiada inne źródło dochodów, skoro kwotę 1500 zł zadeklarowała jako wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy, a nie wykonywanej działalności gospodarczej. Na rachunku męża córki skarżącej, za okres od 1.10.2011 do 10.02.2012, poza tzw. dopłatami bezpośrednimi do produkcji rolnej (7.057,41 zł) i zwrotem bezpodstawnie wpłaconych składek do KRUS przez córkę skarżącej (4.551 zł), nie odnotowano jakichkolwiek wpływów, choćby z tytułu wynagrodzenia za pracę (według informacji PIT-11 za okres od 1.01. do 31.12.2011, uzyskiwał on minimalne wynagrodzenie za pracę). Rozpoznając wniosek nie można pominąć faktu, że skarżąca pozostaje właścicielką nieruchomości o niewątpliwie znacznej wartości: domu w B., w którym nie zamieszkuje oraz nieruchomości (1,7564 ha i 1,6892 ha) o przeznaczeniu gospodarczym, zabudowanej budynkami. Właściciela nieruchomości o niewątpliwie znacznej wartości nie sposób uznać za osobę ubogą, tym bardziej, że skarżąca może wykorzystać posiadany majątek, a w konsekwencji poprawić swoją sytuację majątkową. Ponadto skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podnosi, że jej dotychczasowa sytuacja materialna uległa zmianie, tj. pogorszeniu; skarżąca była bowiem w stanie ponieść ciężar wpisu od skarg w łącznej wysokości 2.777 zł w nieodległej przeszłości. Analiza sprawy nie wskazuje na to, że w tym czasie sytuacja materialna w jej gospodarstwie domowym była lepsza. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, rozpoznający wniosek referendarz doszedł do przekonania, że skarżąca nie wykazała dostatecznie zasadności wniosku o prawo pomocy i z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło