I SA/Rz 587/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JP – Syndyka Masy Upadłości U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi JP – Syndyka Masy Upadłości U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia [.] maja 2018 r. nr w przedmiocie długu celnego - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy JP - Syndyk Masy Upadłości U., wnosząc skargę na opisaną w sentencji decyzję, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w skardze, że chodzi o opłaty sądowe. W złożonych w skardze i formularzu oświadczeniach podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co samo w sobie świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem Spółki, a obecnie Syndyka, toczy się wiele postępowań. Dotychczas, od ogłoszenia upadłości, doręczono mu już około 700 decyzji administracyjnych pierwszej instancji, dotyczących należności celno-podatkowych. W maju i czerwcu 2018 r. doręczono mu około 150 decyzji organu odwoławczego, przeciwko którym będzie wnosić skargi, a organy nie łączą poszczególnych spraw, co ma ten skutek, że w każdej powstawać będzie obowiązek uiszczania opłat sądowych co najmniej w minimalnej wysokości. Z uzyskanych od organów informacji wynika, że przedmiotem ich analizy jest około 1.000 zgłoszeń celnych dokonanych przez Spółkę, co determinuje możliwość wydania około 2.000 decyzji. Z analiz Syndyka wynika, że łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach może przekroczyć 8,5 mln zł, a wartość opłat sądowych może wahać się jednorazowo od 100 do przeszło 1.000 zł. Każda łączy się również z koniecznością uregulowania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Obowiązek pokrycia wszystkich możliwych opłat może zniweczyć cele postępowania upadłościowego. Według bilansu sporządzonego dla celów postępowania upadłościowego na dzień 29 października 2017 r. strata w działalności Spółki wynosiła 438.193,22 zł. Stan rachunku bankowego wynosi obecnie około 2.800.000 zł, wartość kapitału zakładowego 500.000 zł. Upadły nie osiąga dochodu, stan upadłości agencji celnej wyklucza prowadzenie jej przedsiębiorstwa. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 27 lipca 2018 r. wartość przedmiotu zaskarżenia określono na 6.242 zł; wpis od skargi winien zatem wynieść 250 zł. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Analiza wniosku przez pryzmat przewidywanych kosztów sądowych nie pozwoliła na jego uwzględnienie. Koszty te kształtować się będą w niniejszej sprawie na nieznacznym poziomie, w tym wpis od skargi 250 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej połowę tej kwoty. Wydatki takie znajdują w całości pokrycie w zadeklarowanych środkach pieniężnych masy upadłości. Nie można też nie zauważyć, że w stosunku do stanu z października 2017 r. została ona zasilona znacznymi nowymi środkami, dzięki którym nie została wykluczona ekonomiczna dopuszczalność dalszego prowadzenia postępowania upadłościowego i to pomimo regulowania części opłat sądowych w wielu innych sprawach. Jedynym zaś kryterium oceny wniosku o prawo pomocy jest stan finansowy wnioskodawcy i jego zdolności płatnicze. Syndyk posiada zaś możliwość zadośćuczynienia w niniejszej sprawie wymaganiu określonemu w art. 199 Ppsa, tj. pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w nim. Syndyk/Spółka rzeczywiście jest uczestnikiem wielu spraw sądowych, ale każdą należy ocenić indywidualnie. W 2018 r., do dnia 2 sierpnia, zarejestrowano 123 spraw tego podmiotu. W sporej ich liczbie przyznałem Syndykowi prawo pomocy, ale nie w tych, w których opłaty sądowe oscylowały w granicach najniższych kwot określonych w przepisach. Te Syndyk jest bowiem w stanie pokryć, bez uszczerbku dla postępowania upadłościowego. Nie przedstawiono zaś dowodów na istnienie zobowiązań, które uzasadniałyby odmienną ocenę od wyrażonej wyżej. W świetle stanu środków na rachunku bankowym zbędne było jednak kierowanie do wnioskodawcy wezwania w trybie art. 255 Ppsa (np. o przedstawienie sprawozdania rachunkowego przedłożonego sędziemu komisarzowi, wyciągu z rachunków bankowych, spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości oraz planu likwidacyjnego, czy wykazu planowanych wydatków), ponieważ informacje zawarte w formularzu oraz fakty znane referendarzowi z urzędu były wystarczające do oceny wniosku. Podkreślić przy tym należy, że instytucja prawa pomocy nie może być wykorzystywana do ochrony prywatnego majątku, a koszty postępowania sądowego traktować należy na równi z innymi wydatkami ponoszonymi w toku postępowania upadłościowego. Z tej m.in. przyczyny upadły nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wydatek na ten cel można natomiast zaliczyć do kosztów postępowania upadłościowego na mocy art. 230 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344). Pomimo zaś regulowania części kosztów sądowych i czasu trwania postępowania upadłościowego nie wystąpiły jak dotychczas negatywne przesłanki ekonomiczne wyłączające dalszą jego dopuszczalność. Stan masy upadłości nie jest więc na tyle niekorzystny, aby Syndyk nie był w stanie uregulować opłat związanych z niniejszą sprawą. Jeżeli chodzi natomiast o deklarowaną liczbę spraw prowadzonych przez organy administracji skarbowej z udziałem upadłej Spółki/Syndyka, to nie przekłada się ona wymiernie na aktualne obciążenia fiskalne masy upadłości. W sprawach, w których Syndyk zdecyduje wnieść skargi, rozważy potrzebę wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.