I SA/Rz 589/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-02-08
Skład orzekający: Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać oddalony z powodu niepełnego i niewiarygodnego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wymaga złożenia przez stronę wiarygodnego i kompletnego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz dochodach. W przypadku, gdy oświadczenie jest niewystarczające, strona powinna na wezwanie sądu uzupełnić je dodatkowymi dokumentami. Brak takiego uzupełnienia oraz nieprzekonujące dane skutkują oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przedstawiając oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym, w którym wskazał dochody z emerytury, posiadane nieruchomości oraz zobowiązania finansowe. Sąd wezwał go do uzupełnienia oświadczenia o dodatkowe dokumenty, których skarżący nie przedłożył, twierdząc, że ich nie posiada. Wniosek został pozostawiony bez rozpoznania, jednak po wniesieniu sprzeciwu podlegał rozpoznaniu przez sąd.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia (...) czerwca 2010 r., nr (...), w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - postanawia - oddalić wniosek.
J. S. wystąpił do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów i ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym wynika, że skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 1360 zł miesięcznie, gospodarstwo domowe prowadzi zaś wspólne z żoną, której Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił renty.
W zakresie stanu majątkowego skarżący zadeklarował dom o pow. 123 m 2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,68 ha, a także samochód osobowy marki Fiat 126 p, rok produkcji 1978, którego wartość wynosi ok. 200 zł.
W uzasadnieniu złożonego wniosku J. S. podniósł ponadto, że na leki wydaje miesięcznie do 300 zł, ponosi również ciężar opłat komunalnych i podatkowych. Co miesiąc tytułem spłaty kredytów i pożyczek w różnych bankach uiszcza 969,40 zł. Do tego dochodzą koszty zakupu żywności, środków czystości oraz wydatki związane z remontem domu po powodzi.
Z uwagi na fakt, że złożone przez skarżącego oświadczenie dotyczące jego stanu rodzinnego i majątkowego okazało się niewystarczające do oceny spełnienia przez niego przesłanek przyznania mu prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2011 r., wezwano go złożenia dodatkowego oświadczenia, między innymi poprzez podanie czy jego żona jest osobą bezrobotną i czy jest zarejestrowana w urzędzie pracy, przedłożenie zeznania podatkowego za 2009 r., udokumentowanie za pomocą kopii faktur i rachunków wysokości opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz udokumentowanie wysokości zobowiązań kredytowych.
Ustosunkowując się do tego wezwania skarżący stwierdził, że złożył już oświadczenie majątkowe, a żona nie posiada statusu osoby bezrobotnej z uwagi na posiadanie gospodarstwa. Dodał także, że nie posiada kopii zeznania podatkowego, ani żadnych dokumentów, dotyczących opłat ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa i zobowiązań kredytowych. Podkreślił ponadto że już podał wysokość kredytów we wcześniejszym oświadczeniu.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. I SA/Rz 589/10, wniosek skarżącego został pozostawiony bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia w ustawowym terminie. Zarządzenie, z mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że to strona powinna wskazać w sposób jasny i przekonujący konkretne okoliczności przemawiające za przyznaniem jej prawa pomocy. Może to uczynić przede wszystkim poprzez złożenie wiarygodnego i kompletnego oświadczenia o swoim stanie rodzinnym, majątkowym, a także wysokości uzyskiwanych dochodów. W sytuacji natomiast, w której oświadczenie to okaże się niewystarczające, powinna ona, na wezwanie Sądu lub referendarza, złożyć dodatkowe oświadczenie, wyczerpująco odnosząc się do kwestii podniesionych w tym wezwaniu.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., ponieważ złożone przez niego oświadczenie jest niejasne i niepełne. Wezwany do uzupełnienia braków w tym zakresie i wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości oraz przedłożenia odpowiednich dokumentów, potwierdzających podnoszone przez niego okoliczności, ograniczył się do złożenia oświadczenia, że żadnych dokumentów nie posiada, a oświadczenie o stanie majątkowym już złożył. W tej sytuacji trudno więc przyjąć, że wykazał on spełnienie przesłanek przyznania mu prawa pomocy. Nie sposób bowiem uznać za wiarygodne stwierdzenia skarżącego, że nie posiada jakichkolwiek dokumentów dotyczących chociażby opłat za media. Podobne uwagi można odnieść do innych dokumentów, dotyczących zobowiązań podatkowych, których kopie lub też stosowne zaświadczenia skarżący mógł uzyskać od organów podatkowych.
Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy również podkreślić, że podawana przez skarżącego w oświadczeniu wysokość rat kredytowych - 969,40 zł jest bardzo wysoka, w stosunku do deklarowanych dochodów, wynoszących 1360 zł, co budzi uzasadnione wątpliwości co wiarygodności oświadczenia w tym zakresie. Skarżący bowiem ze swojej emerytury nie jest w stanie sfinansować wymienianych przez siebie wydatków, które przekraczają wysokość pobieranej emerytury.
Mając więc na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia, o oddaleniu wniosku.
Krańcowo należy zaznaczyć, że w zarządzeniu referendarza z dnia 26 stycznia 2011 r. błędnie przyjęto, że skarżący nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym na urzędowym formularzu . Błąd ten jednak nie wpłynął na sytuację procesową skarżącego, skoro zarządzenie to na skutek wniesienia sprzeciwu utraciło moc.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło