I SA/Rz 590/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku GK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi GK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [.] z dnia [.] czerwca 2016 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2011 r - p o s t a n a w i a - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 marca 2017 r. sygn. I SA/Rz 590/16. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r. skarżący wystąpił ponownie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w osobie radcy prawnego PK. W założonym na urzędowym formularzu PPF i dodatkowym oświadczeniu podał, że niniejsza sprawa jest jedną z 10 i nie ma środków na ustanowienie pełnomocnika ani pokrycie opłaty od skargi. Oboje z żoną osiągają dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwotach po 500 zł, a prowadzone są przeciwko nim liczne postępowania egzekucyjne. Na utrzymaniu mają dwójkę dzieci, z których córka dodatkowo uczęszcza do szkoły muzycznej kosztującej 400 zł miesięcznie. Na żywność przeznaczają 600 zł, media 200 zł, ubrania 100 zł, wydatki związane ze szkołą dzieci 100 zł, z używaniem telefonów i korzystaniem z internetu 100 zł. Na wakacyjne rekreacje dzieci przeznaczyli 400 zł. Muszą także kupować dzieciom ubrania i obuwie oraz liczyć się z nieprzewidzianymi wydatkami. W sytuacjach kryzysowych może liczyć na pożyczkę u rodziny (otrzymuje około 200 zł miesięcznie), które jednak tylko pogłębiają zadłużenie. Jedyny majątek, jaki posiada, to 1/2 udziału we współwłasności nieruchomości położonej w P. przy ul. B., zabudowanej domem o pow. 55 m2. Nieruchomość obciążona jest hipoteką, dom zamieszkuje obecnie ciotka. Innego majątku rodzina nie posiada. Zajmowane przez niego i rodzinę mieszkanie przy ul. K. w R. zostało im udostępnione przez członków rodziny za darmo. To w P. nie nadaje się do zamieszkania, a tylko w R. może znaleźć zatrudnienie w branży. Nie posiada pojazdów mechanicznych, nie posiadają też żadnych rachunków bankowych. Po fiasku działalności gospodarczej pozostały mu liczne długi. Nie widzi w najbliższej przyszłości możliwości poprawienia się ich sytuacji materialno-bytowej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi jednak na to, że rozpoznawany wniosek jest kolejnym zgłoszonym w toku niniejszego postępowania na uwadze należało mieć obecnie także dyspozycję art. 165 Ppsa. Zgodnie z nim, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Tak więc w obecnym stadium postępowania ocenie podlega to, czy od dnia 31 października 2016 r. w sytuacji wnioskodawcy nastąpiły na tyle istotne zmiany, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca zmian takich, w kontekście art. 246 § 1 Ppsa, nie wykazał. Aktualna jego sytuacja w istocie nie różni się od ocenianej poprzednio kiedy uznano, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, a orzeczenie referendarza zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 r. W dalszym ciągu wnioskodawca pozostaje bez majątku, a dochód rodziny oscyluje w granicach 1200 zł, tj. 1000 zł łącznie z tytułu wynagrodzenia za pracę jego i żony (po 500 zł za 1/4 etatu każde) oraz 200 wsparcia od rodziny. Nadal posiada udział w nieruchomości w P., ale korzysta z mieszkania w R. za które rodzina nie ponosi wydatków. Posiadają długi, toczą się przeciwko nim postępowania egzekucyjne. Dzieci chodzą do szkoły, w tym córka dodatkowo do szkoły muzycznej. Co więcej, treść oświadczeń w formularzu w części w dalszym ciągu odnosi się do wstępnej fazy postępowania, podczas gdy obecnie znajduje się ono na etapie postępowania międzyinstancyjnego i w zasadzie jest to jedyna zmiana okoliczności w sprawie. Możliwe koszty postępowania mogą zatem obecnie objąć, poza wymagalną opłatą kancelaryjną w kwocie 100 zł, także wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł i wynagrodzenie pełnomocnika. Wnioskodawca nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a nawet tego, że ich poniesienie może odbyć się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Złożone oświadczenie jest niewiarygodne, a deklarowane wydatki przewyższają ujawniony dochód. Nie wiadomo zatem, z jakiego źródła są one pokrywane. Nie przedłożył także rachunków dotyczących opłat zamieszkiwanego lokalu w R. Trudno zaś zaaprobować, że w czasach, kiedy minimalne wynagrodzenie za pracę, określone na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2017 r. poz. 847), wynosi 2000 zł brutto wraz z żoną od dłuższego czasu pozostają w zatrudnieniu na 1/4 etatu, osiągając wynagrodzenie po zaledwie 500 zł, mając przy tym na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci. Tym samym działają na własną szkodę i nie wykorzystają wszystkich swoich możliwości, aby polepszyć deklarowaną ciężką sytuację materialno-bytową rodziny. Nie wspominają zaś o korzystaniu z pomocy społecznej, co jest o tyle zastanawiające, że przy deklarowanym dochodzie rodziny spełniają kryterium dochodowe określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769), ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518), ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 180), a także ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851). To zaś bez większego wysiłku, ponieważ pomoc taka ma charakter bezzwrotny i nieodpłatny, mogłoby znacząco i w krótkim czasie polepszyć byt rodziny, zwłaszcza że na żywność mają przeznaczać zaledwie około 5 zł dziennie na osobę. Wnioskodawca mógłby również pobierać czynsz od ciotki zamieszkującej w domu w P., albo zbyć udział w tej nieruchomości, skoro rodzina z niej nie korzysta ani nie czerpie dochodu. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 Ppsa, odmówiłem zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 marca 2017 r. Na podstawie złożonego oświadczenia nie można bowiem uznać wnioskodawcy za osobę ubogą, a tylko takim powinno służyć prawo pomocy.