I SA/Rz 596/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-12-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli skarżący został już wcześniej zwolniony od kosztów sądowych, a jego sytuacja finansowa i majątkowa nie uległa zmianie, ale pojawiła się nowa okoliczność w postaci prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego i wspierania finansowego innych osób?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze całkowite zwolnienie. Jednocześnie, uwzględniając nową okoliczność prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego i wspierania finansowego innych osób, sąd zmienił wcześniejsze postanowienie i ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu. Uzasadniono to koniecznością zapewnienia skarżącemu prawa do sądu i możliwości skorzystania z przysługujących mu uprawnień, w tym wniesienia skargi kasacyjnej, na co nie pozwalała jego sytuacja finansowa.Stan faktyczny
Skarżący S. O. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego jego skargę na decyzję dotyczącą płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na niskie dochody i posiadanie domu oraz nieruchomości rolnej. W kolejnym wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodziną i wspiera ich finansowo.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Zmieniono pkt 2 postanowienia z dnia 4 września 2008 r. i ustanowiono dla skarżącego S. O. adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania -postanawia- 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. zmienić pkt 2 postanowienia z dnia 4 września 2008 r. i ustanowić dla skarżącego S. O. adwokata z urzędu
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Skarżący wnosząc o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku wniósł jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu oświadczając przy tym, iż poza rentą w wysokości 720zł nie posiada dostatecznych środków finansowych do poniesienia jakiejkolwiek kosztów postępowania.
W złożonym w wyniku wezwania na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF dodatkowo podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie wraz z córką, zięciem oraz trójką wnuków. W skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 60m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 2ha. Poza wskazanymi składnikami majątku skarżący nie posiada żadnego majątku. Przeważająca część wydatków związanych z utrzymaniem domu pokrywana jest przez skarżącego. Pomaga on także w utrzymaniu pozostałych domowników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy zauważyć, iż S. O. postanowieniem z dnia 4 września 2008r. został już w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych w całości. Skoro zatem został już w całości zwolniony od obowiązku ich ponoszenia, ponowne składanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Natomiast jeżeli chodzi o wniosek o ustanowienie adwokata to z uwagi na wcześniejsze zwolnienie od kosztów sądowych podlega on analizie pod względem spełniania przez skarżącego przesłanki do przyznania całkowitego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Ponieważ jednak wniosek skarżącego jest kolejnym wnioskiem dotyczącym przyznania prawa pomocy należy go w tym zakresie rozpoznać w oparciu o przepis art. 165 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane lub zmienianie wskutek zmiany okoliczności sprawy. Stąd też dla oceny zasadności kolejnego wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy, decydującym jest ocena zaistnienia "zmiany okoliczności sprawy".
We wniosku o przyznanie prawa pomocy podlegającemu obecnie ocenie Sądu skarżący wykazuje takie same dochody oraz składniki majątku jak w poprzednim wniosku. Nową okolicznością wskazaną przez skarżącego jest fakt prowadzenia przez niego wspólnego gospodarstwa domowego w wraz z córką, jej mężem oraz wnukami. Skarżący pomimo niskich dochodów (720zł miesięcznie) wspomaga finansowo wskazane osoby.
Uwzględniają powyższą okoliczność oraz mając na uwadze to, iż skuteczne wniesienie niektórych środków zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym (m.in. skargi kasacyjnej) wymaga ich sporządzenia przez osobę uprawnioną (adwokata, radcę prawnego), a skarżący nie jest w stanie wygospodarować na to środków we własnym zakresie, zasadnym jest uwzględnienie złożonego przez niego wniosku i ustanowienie dla niego adwokata w ramach prawa pomocy. Związane jest to z zapewnieniem wnioskodawcy szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących mu jako stronie uprawnień, bez względu na złą sytuację ekonomiczną (możliwości płatnicze stanowią jedyny ustawowy wyznacznik przyznawania prawa pomocy).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 165 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło