I SA/Rz 596/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-10-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, pomimo posiadania znacznego majątku w postaci środków trwałych?Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Sama strata bilansowa nie jest równoznaczna z niewypłacalnością, a posiadanie znacznego majątku w postaci środków trwałych, nawet przy chwilowych problemach z płynnością, może świadczyć o zdolności do poniesienia kosztów sądowych. Prawo pomocy nie może służyć ochronie prywatnego majątku.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W oświadczeniu o stanie majątkowym wskazano wartość majątku 100 000 zł, środki trwałe o wartości ok. 3 mln zł, stratę z działalności oraz zablokowane środki na rachunku bankowym w toku egzekucji komorniczej. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki komandytowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] czerwca 2017 r. nr [.] w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł skarżąca Spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach podano, że wartość majątku i środków finansowych Spółki wynosi 100 000 zł. Wartość środków trwałych na koniec 2016 r. wynosiła 3 243 236,21 zł, zaś na 30 września 2017 r. wyniosła 2 926 807,62 zł. Na koniec 2016 r. strata z działalności wyniosła 663 940,76 zł, a na 30 września 2017 r. wyniosła 330 590,41 zł. Na rachunku bankowym posiada środki w kwocie 32 460,17 zł, ale zostały one "zablokowane" w toku egzekucji komorniczej. Nie posiada środków w kasie. W polu 10 formularza PPPr nie wymieniono żadnych zobowiązań, dochodów i wydatków, ani jakichkolwiek innych danych dotyczących majątku Spółki. Nie przedstawiono także faktów, które przemawiałyby za zasadnością wniosku.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca przesłanek tych nie wykazał. Spółka jest uczestnikiem obrotu gospodarczego, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki komandytowej, której przeważającym przedmiotem działalności jest produkcja wyrobów stolarskich i ciesielskich. Zajmuje się również robotami budowlanymi związanymi ze wznoszeniem budynków, handlem hurtowym i detalicznym oraz działalnością związaną z obsługą rynku nieruchomości. Komplementariuszem jest F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w [...], a komandytariuszami dwie osoby fizyczne, które swoje wkłady wnieśli w całości. Wartość jej majątku określono na 100 000 zł. Ponadto Spółka posiada znaczący majątek w postaci środków trwałych (a więc kontrolowanych przez nią rzeczowych aktywów trwałych - zasobów majątkowych o wiarygodnie określonej wartości) oscylujący w okolicach 3 milinów zł. Wprawdzie na koniec ubiegłego roku osiągnęła stratę, podobnie jak na dzień 30 września 2017 r. (łącznie niemal 1 mln zł), to jednak z przedłożonego wydruku aktualnych informacji z KRS nie wynika, aby toczyło się wobec niej postępowanie upadłościowe albo restrukturyzacyjne. Na okoliczność tę nie wskazuje zresztą prezes jej zarządu. Strata nie jest jednak równoznaczna ze stanem niewypłacalności, a więc utratą zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych albo – w przypadku osoby prawnej, także stan, kiedy jej zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku i utrzymuje się on od 24 miesięcy. W takich bowiem okolicznościach istniałby, wynikający z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 10 i 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2171), obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Stara w sensie rachunkowym (ekonomicznym) stanowi natomiast różnicę pomiędzy przychodami a kosztami jednostki i może wynikać np. z realizacji inwestycji, a nie koniecznie z braku regulowania zobowiązań przez dłużników (kontrahentów) Spółki. Posiadając zaś majątek warty około 3 milionów zł oraz prowadząc działalność gospodarczą pomimo wskazanej straty Spółka bez uszczerbku dla bieżącej działalności, a w szczególności swej wypłacalności, dysponuje odpowiednimi środkami (majątkiem) na pokrycie pełnych kosztów inicjowanego przez siebie postępowania (por. uzasadnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lipca 2014 r. II FZ 1130/14; opubl. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dowodzi tego także stan zajętego przez komornika rachunku bankowego, do którego zapewne Spółka nie ma dostępu, ale zgromadzone na nim środki potwierdzają fakt osiągania przychodów (dochodów). Zobowiązania prywatnoprawne, także związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie korzystają jednak z pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, a prawo pomocy nie może być wykorzystywane do ochrony prywatnego majątku. Ocenie referendarza podlega zaś tylko stan majątkowy wnioskodawcy w oparciu o złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osoby prawnej także celowość przyznania prawa pomocy. Nie przedstawiono natomiast żadnego uzasadnienia, z jakich to powodów powinno ono zostać Spółce przyznane, w tym chociażby w zakresie wpisu od skargi wynoszącego zaledwie 100 zł, a tym samym odstąpienie od wynikającej z art. 199 Ppsa zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę, z którą ich powstanie jest związane. Osoba prawna powinna zaś wykazać nie tylko, że aktualnie nie dysponuje odpowiednimi środkami, ale także to, że nie ma ich pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, aby zdobyć fundusze na pokrycie takich wydatków.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa, odmówiłem przyznania Spółce prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło