I SA/Rz 599/13

WyrokWSA w Rzeszowie2013-09-17

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Jarosław Szaro, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca konsumentem energii elektrycznej, która poniosła ekonomiczny ciężar podatku akcyzowego zawartego w cenie tej energii, jest uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty tego podatku?
Ratio decidendi
Spółka będąca jedynie konsumentem energii elektrycznej, która poniosła ekonomiczny ciężar podatku akcyzowego, ale nie była podatnikiem, płatnikiem ani inkasentem tego podatku, nie jest uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W związku z tym organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym od energii elektrycznej zużytej w procesach metalurgicznych za 2007 rok, twierdząc, że poniosła ekonomiczny ciężar podatku zawartego w cenie energii. Organy celne odmówiły wszczęcia postępowania, uznając spółkę za podmiot niebędący stroną postępowania, ponieważ nie była ona podatnikiem, płatnikiem ani inkasentem podatku akcyzowego. Spółka zaskarżyła te postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Jarosław Szaro / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2013r. sprawy ze skargi "A" S.A. w S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym - oddala skargę- I SA/Rz 599/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wykorzystania energii elektrycznej w procesach metalurgicznych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2007 r. Organ odwoławczy jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 233 § 1 pkt 1 i art. 165a § 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.) – dalej o.p. Z akt sprawy i zaskarżonego postanowienia wynika, że "A" Spółka Akcyjna wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym od energii elektrycznej zużytej w procesach metalurgicznych za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2007 r. w kwocie 2.599.104 zł. Za dostarczaną przez "B" sp. z o. o. energię elektryczną i usługi przesyłowe wystawnie były faktury VAT bez wykazanej kwoty podatku akcyzowego. Niemniej jednak Spółka podnosiła, iż uiściła podatek akcyzowy w cenie zakupionej energii elektrycznej. Naczelnik Urzędu Celnego rozpatrując przedmiotowe żądanie uznał, że pochodzi ono podmiotu nie będącego stroną. Organ I instancji w pierwszej kolejności wskazał, że w art. 75 Ordynacji podatkowej zawarto zamknięty katalog osób uprawnionych do składania wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Na podstawie tego przepisu podmiotami uprawnionymi są: podatnik, płatnik, inkasent, osoba, która była wspólnikiem spółki cywilnej w chwili rozwiązania spółki. Procedury określone w Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości stwierdzenia nadpłaty i jej zwrotu w przypadku, gdy podatek został uiszczony przez konsumenta w cenie wyrobu akcyzowego niezależnie od faktu, iż to właśnie on poniósł ciężar ekonomiczny podatku. Organ I instancji zwrócił również uwagę na treść art. 11 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004 (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm. - zwaną dalej ustawą), która za podatnika uznaje podmioty, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu. Czynności te zostały wymienione przede wszystkim w art. 4 ustawy, zgodnie z którym opodatkowaniu podlegają: produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, wyprowadzenie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ze składu podatkowego, sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju, eksport i import wyrobów akcyzowych, nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa wyrobów akcyzowych, nabycie lub posiadanie przez podatnika wyrobów akcyzowych, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Uwzględniając treść art. 6 ust 5 ustawy o podatku akcyzowym organ I instancji uznał, że w przypadku sprzedaży energii elektrycznej obowiązek podatkowy powstaje w momencie wydania energii elektrycznej wobec jej producenta. W związku z powyższym w stanie prawnym obowiązującym w 2007 roku wnioskodawca nie był podatnikiem podatku akcyzowego w odniesieniu do czynności polegającej na wykorzystaniu nabytej od innych podmiotów energii elektrycznej do procesów metalurgicznych. Organ I instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wykazał swojego interesu prawnego wynikającego z prawa materialnego a zatem nie jest stroną tego postępowania. Organ nie podzielił przy tym poglądu wnioskodawcy, że samo wniesienie podania z mocy prawa uruchamia postępowanie podatkowe, bowiem przekonanie podmiotu o tym, że ma interes prawny, który powinien znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu sprawy, jest wystarczające do wszczęcia i prowadzenia postępowania. Zdaniem Naczelnika Urzędu Celnego ustawodawca opowiedział się za obiektywną koncepcją strony, o czym świadczy treść art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając na względzie powyższe Naczelnik Urzędu Celnego opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 22 lutego 2013 r. na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Spółka, nie godząc się z takim rozstrzygnięciem sprawy złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: - tj. art. 165, art. 165a w zw. art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej przez odmowę wszczęcia postępowania mimo, że organ podatkowy był do tego zobowiązany, - art. 216, art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 a także art. 121 § 1, art. 122, art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, błędne sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia oraz naruszenie zasad: prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, prawdy obiektywnej i zasady przekonywania stron, gdyż organ podatkowy nie podjął wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz pominął wnioski i twierdzenia zgłaszane przez stronę. - art. 133 w zw. z art. 75 § 1 i art. 165a Ordynacji podatkowej przez uznanie, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony w postępowaniu mimo, że wykazał swój interes prawny w żądaniu czynności, do której organ podatkowy się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Spółka zarzuciła również naruszenie prawa materialnego tj. art. 7 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 11 ustawy o podatku akcyzowym oraz art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku akcyzowego i z tej przyczyny w przedmiotowej sprawie nie powstaje nadpłata w podatku akcyzowym. Z okoliczności sprawy należało natomiast wyprowadzić odmienny wniosek. Dyrektor Izby Celnej, opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 6 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym zgodnie z którym, w przypadku energii elektrycznej obowiązek podatkowy powstaje z dniem jej wydania. Zatem podatnikiem jest podmiot będący producentem bądź dystrybutorem energii elektrycznej. Nie ma natomiast podstaw prawnych pozwalających na przyjęcie, że obowiązek podatkowy ciąży na odbiorcy końcowym, który tak jak Spółka w przedmiotowej sprawie, ponosi faktyczny ekonomiczny ciężar zapłaty tego podatku. Zobowiązanym do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży energii elektrycznej na rzecz Skarbu Państwa była "B" sp. z o.o. i to ten podmiot należy uznać za podatnika podatku akcyzowego. Konsumpcyjny charakter tego podatku sprawił, że podatnik przerzucił jego ciężar finansowy na odbiorcę końcowego. Jednak faktyczne poniesienie tego ciężaru przez "A" S.A. nie prowadzi do przyznania Spółce statusu podatnika. Zatem skoro Spółka nie była zobowiązana do zapłaty podatku akcyzowego i nie posiadała statusu podatnika, nie była czynnie legitymowana do występowania na podstawie art. 75 § 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej o stwierdzenie lub zwrot nienależnie zapłaconego podatku. Analiza przepisów dotyczących nadpłaty, w szczególności art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że nadpłatami mogą być tylko kwoty wpłacone przez podmioty stosunku prawnopodatkowego, tzn. przez podatników, płatników, inkasentów, spadkobierców podatnika lub osoby trzecie wymienione w art. 107 i n. Ordynacji podatkowej. Spółka nie mogła więc być uznana za stronę postępowania opartego na przepisach regulujących zwrot nadpłaty. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej uznał, że na podstawie art. 165a § Ordynacji podatkowej należało odmówić wszczęcia postępowania z uwagi na złożenie wniosku o zwrot podatku akcyzowego przez podmiot nie będący stroną ani inną osoba posiadającą interes prawny. Organ odwoławczy powołał się również na wyroki wydane w podobnym sprawach przez Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oraz podkreślił, że jeśli z treści żądania wszczęcia postępowania oraz załączonego do niego materiału dowodowego wynika, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, obowiązkiem organu podatkowego jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na treści art. 165a Ordynacji podatkowej. "A" S.A., reprezentowana przez radcę prawnego, M.P., zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Celnej do tutejszego Sądu, wnosząc o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym postanowieniem organu I instancji, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty sądowej i opłaty skarbowej za pełnomocnictwo. Skarżąca oprócz ponowienia zarzutów, przedstawionych uprzednio w zażaleniu a dotyczących naruszenia art. 6, art. 165, art. 165a, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 75 § 1 art. 133 Ordynacji podatkowej i art. 11 ustawy o podatku akcyzowym wskazała również na niezgodność zaskarżonego postanowienia z: - art. 1, art. 2 ust. 4 lit. b Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, a także art. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, art. 1 ust. 1 lit. a, ust. 2 i ust. 3 Dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającą Dyrektywę 92/12/EWG, poprzez niezgodne z prawem wspólnotowym uznanie energii elektrycznej wykorzystywanej w procesie metalurgicznym (produkt o podwójnym zastosowaniu) za wyrób akcyzowy i jej opodatkowanie na podstawie art. 2 pkt 1 poz. 61 załącznika nr 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, - art. 91 ust. 3 Konstytucji, art. 2 i art. 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. 0490.864/2), art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z 25 marca 1957 r. (Dz. U. WE C 1997 r. Nr 340, poz. 173), polegające na stosowaniu przepisów ustawy o podatku akcyzowym, jako niezgodnych z postanowieniami art. 11, art. 2 ust. 4 lit. b Dyrektywy Rady 2003/96/WE a także art. art. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG oraz art. 1 ust. 1 lit. a i ust. 2 i ust. 3 Dyrektywy Rady 2008/118.WE, mimo, że art. 91 ust. 3 Konstytucji nakazuje w pierwszej kolejności stosować przepisy prawa wspólnotowego, - art. 64, art. 77 ust. 1, art. 84, art. 217 Konstytucji, polegające na nie uznaniu wskazanej kwoty za nadpłatę i odmowie zwrotu nadpłaconego podatku na podstawie art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 w zw. z art. 75 § 1 i § 2 pkt 1 lit. c Ordynacji podatkowej, jako opartej na wadliwej podstawie prawnej. Skarżąca podkreśliła, że żądanie wszczęcia postępowania nie jest wnioskiem o wszczęcie postępowania lecz żądaniem rozstrzygnięcia określonej sprawy z zakresu materialnego prawa podatkowego. W ocenie skarżącej samo żądanie uruchamia postępowanie, którego dalszy byt zależy od treści prawa materialnego. Wnioskodawca będący podatnikiem a także stroną postępowania ma więc prawo oczekiwać, że organ podatkowy na skutek złożonego wniosku podejmie rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Skarżąca wskazała, że może być uznana za podatnika podatku akcyzowego w rozumieniu art. 7 i art. 11 ustawy o podatku akcyzowym. Art. 133 Ordynacji podatkowej nie zawiera zamkniętego katalogu podmiotów uznawanych za stronę postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 2 stroną w postępowaniu podatkowym może być również inny podmiot niż wymieniony w art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego, przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na nim szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. Skarżąca wskazała, że zgodnie z poglądami doktryny przepis ten pozwala na uznanie za stronę podmiotu, na którym nie ciąży obowiązek podatkowy np. osoby, która otrzymała numer identyfikacji podatkowej, a na której nie ciąży aktualnie obowiązek podatkowy w żadnym podatku. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej stroną jest nie tylko podmiot, który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny oraz podmiot, którego interesu prawnego dotyczy działanie organu, lecz również osoba, do której czynność organu się odnosi. Zatem legitymacja procesowa strony może w oparciu o art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej wynikać również z interesu faktycznego. Skarżąca podkreśliła, że konkretny podmiot staje się stroną z mocy przepisów prawa materialnego, ustanawiających prawa i obowiązki a nie w wyniku uznania za stronę przez organ podatkowy. Składając żądanie wszczęcia postępowania wnioskodawca staje się stroną postępowania a w wyniku konkretnych czynności organ podatkowy ustala, czy konkretny podmiot ma interes prawny. Mając na względzie powyższe skarżąca stwierdziła, że składając wniosek z dnia 24 grudnia 2012 r. wystąpiła jednocześnie z żądaniem wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym. Wniosek ten był wystarczająca podstawą do przeprowadzenia postępowania i końcowego rozstrzygnięcia o zasadności żądania zwrotu podatku akcyzowego i o posiadaniu przez skarżącą przymiotu strony postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa procesowego. Kwestia kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nadpłaty podatku została uregulowana w art. 75 § 1 i 2 o.p. Z przepisu tego wynika, że z uprawnienia takiego mogą skorzystać: -podatnik kwestionujący zasadność lub wysokość podatku pobranego przez płatnika, -podatnik, którego zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 §1 ust. 1 o.p. jeżeli w zeznaniu (deklaracji) wykazał podatek wyższy od należnego i wpłacił kwotę podatku wyższą od należnej, lub nie będąc zobowiązany do składania deklaracji wpłacił kwotę nienależnego podatku lub w wysokości wyższej od należnej, osobom, które były wspólnikami spółki cywilnej w sytuacjach powyżej opisanych, płatnik i inkasent. Przepis ten reguluje w sposób kompleksowy sytuacje złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i zakreśla krąg osób uprawnionych do złożenia takiego wniosku. Osoby nie wymienione w tym przepisie nie są uprawnione do złożenia takiego wniosku (por. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Brolik Jacek, Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir, Stachurski Wojciech, Komentarz do art. 75 autorstwa L. Etel – SIP Lex). Jednocześnie przepis art.75 § 3 o.p. nakłada na podatnika lub płatnika czy inkasenta obowiązek złożenia skorygowanych deklaracji podatkowych w sytuacji , gdy wykazany przez nich podatek do zapłaty, który został w rzeczywistości zapłacony wynikał, z tych deklaracji (zeznań). Podatnikiem z mocy art.7 § 1 o.p. jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Płatnikiem na podstawie art. 8 jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Natomiast na podstawie art. 9 o.p. inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. W przedmiotowej sprawie wnioskująca o stwierdzenie nadpłaty "A" S.A. w S.W. nie spełnia kryteriów zaliczenia jej do którejkolwiek grupy tych podmiotów. Jak wynika z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku o stwierdzenie nadpłaty była ona jedynie konsumentem energii elektrycznej dostarczanej jej przez spółkę "B" na podstawie zawartych umów na dostawę energii elektrycznej. W cenie tej energii zawarty był podatek akcyzowy, który podnosił jej wysokość . Podatek ten był deklarowany przez dystrybutora energii i wpłacany na konto właściwego urzędu celnego. Skarżąca spółka jakkolwiek ponosiła ekonomiczny ciężar podatku, to jednak ani go nie deklarowała ani też nie uiszczała. Była klasycznym konsumentem towaru obciążonego podatkiem akcyzowy z tytułu sprzedaży takiego towaru. Podatnikiem podatku akcyzowego jest natomiast osoba, która wykonuje określoną w ustawie czynność podlegającą temu podatkowi. W przedmiotowej sprawie zastosowanie miała ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2004 nr 29 poz. 257 z zm.) dalej ustawa akcyzowa, która w art. 4 ust. 1okresliła, że opodatkowaniu akcyzą podlegają: 1) produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych; 2) wyprowadzenie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ze składu podatkowego; 3) sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju; 4) eksport i import wyrobów akcyzowych; 5) nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa. W art. 11 ust.1 natomiast określiła, że podatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu. Nałożyła także obowiązek podatkowy na podmioty: 1) nabywające lub posiadające wyroby akcyzowe, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości; 2) u których powstają nadmierne ubytki lub niedobory wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, o których mowa w art. 5 ust. 1; 3) będące zleceniobiorcami usług polegających na wytwarzaniu wyrobów akcyzowych w ramach umowy o dzieło lub innej umowy. Analiza powyżej przedstawionych przepisów ustawy akcyzowej prowadzi do wniosku, że skarżąca spółka nie jest podatnikiem podatku akcyzowego. Nie dokonała bowiem czynności sprzedaży wyrobu akcyzowego, w tym przypadku energii elektrycznej i nie odprowadziła z tego tytułu podatku. Nie został na nią przekazany obowiązek podatkowy na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy. Nie jest również kwestionowane, że skarżąca nie jest płatnikiem ani też inkasentem podatku akcyzowego. W takiej sytuacji nie może ona skutecznie złożyć wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Dodatkowo można tutaj powołać fakt, że do skuteczności wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, gdy wynikał on ze złożonej deklaracji (zeznania) podatkowej, a obowiązek złożenia deklaracji istnieje w przypadku podatku akcyzowego, konieczne jest złożenie korekty takiej deklaracji. W sytuacji gdy stwierdzenia nadpłaty domaga się podmiot inny niż podatnik złożenie takiej deklaracji jest niemożliwe, z uwagi na to że korekta może być złożona jedynie przez podmiot, który złożył deklaracje pierwotna lub jego następcę prawnego. Nie może takiej deklaracji złożyć konsument wyrobu akcyzowego (art. 18 ust. 1 ustawy akcyzowej). Podstawa żądania stwierdzenia nadpłaty podatku nie może być przy tym powoływany przez nią przepis art. 133 o.p. Wzajemne usytuowanie tych dwóch przepisów (art. 133 i 75 o.p.) wskazuje bowiem, że ten drugi jest przepisem szczególnym regulującym konkretnie sytuację wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty, ten pierwszy zaś określa , kto jest strona postępowania podatkowego, odnosząc się do wszystkich rodzajów tego postępowania. Posługuje się on przy tym również pojęciem podatnika, którym jak już wyżej wykazano skarżąca nie jest, jak też nie jest płatnikiem ani inkasentem podatku. Nie spełnia również kryteriów podmiotu określonego w art. 110 – 117a o.p. Przepisy te dotyczą bowiem odpowiedzialności osób trzecich, członków rodziny czy następców prawnych podatników za ich zobowiązania podatkowe. Skarżąca spółka nie była w żadnym razie odpowiedzialna za zobowiązania podatkowe spółki "B". Jak wynika z zestawienia omawianych przepisów podmiot określony w art. 110 – 117a jako nie będący podatnikiem nie ma prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Wynika to z tego ,że odpowiedzialność takiego podmiotu za zobowiązania podatkowe innej osoby będzie zawsze wynikać z decyzji organu podatkowego, a w takiej sytuacji nie może składać wniosku o nadpłatę, ale doprowadzić do uchylenia decyzji określającej jego odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe. Powyżej przedstawiona argumentacja w ocenie Sądu administracyjnego wskazuje jednoznacznie, że skarżąca nie jest osoba uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jak słusznie przyjęły organy podatkowe. W tej sytuacji trafnie uznały również, że należy odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 165 a § 1 o.p. Przepis ten został wprowadzony do porządku prawnego z dniem 01.01.1998 r. w celu uproszczenia postępowania organów podatkowych w sytuacji, gdy już z samego wniosku wynika, że prowadzenie postępowania jest zbędne lub niedopuszczalne z uwagi na to, że składający wniosek żądanie wszczęcia postępowania nie jest do tego uprawniony. Procedowanie zatem nie może doprowadzić do uwzględnienia żądań danej osoby i w swoim efekcie doprowadzić może jedynie do umorzenia postępowania. Uznając nieracjonalność takiego postępowania ustawodawca wprowadził możliwość wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w dwóch przypadkach, a więc w sytuacji, gdy zadanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub postępowanie z jakichkolwiek przyczyn nie może być wszczęte. Należy przy tym zaznaczyć, że w związku z datą wejścia tego przepisu do porządku prawnego powołane w skardze orzecznictwo w zakresie pkt. 1 nie może być uznane za aktualne. Jak już wyżej była o tym mowa skarżąca nie może być uznana za stronę postępowania o zwrot nadpłaty, bowiem nie jest podatnikiem, ani też płatnikiem czy inkasentem takiego podatku i nie może złożyć wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Już na etapie złożenia wniosku organy słusznie uznały, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w tym zakresie i powinna nastąpić odmowa jego wszczęcia. Stwierdzenie zaś przesłanki z art. 165a § 1 o.p stanowi podstawę do obligatoryjnej odmowy wszczęcia postępowania. Przepis wyraźnie stwierdza, że organ "wydaje postanowienie". Wskazuje to, że wydanie takiego postanowienia jest obowiązkiem organu i nie może on prowadzić postępowania po ujawnieniu się okoliczności, że składający żądanie nie może być stroną – tak jak to ma miejsce w sprawie niniejszej. Wobec stwierdzenia, że skarżąca nie mogła złożyć wniosku o stwierdzenie nadpłaty, bowiem nie mieści się w kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia takiego wniosku bezprzedmiotowe byłoby rozważanie przepisów prawa materialnego regulujących kwestie opodatkowania podatkiem akcyzowym energii elektrycznej w zakresie wskazanym w skardze, czyli odnośnie zasadności opodatkowania tym podatkiem energii sprzedawanej przez spółkę "B" "A" S.A. w S.W. Rozważania takie należałoby przeprowadzić dopiero w sytuacji, gdyby doszło do wszczęcia postępowania i merytorycznego badania sprawy. Ponieważ jednak wszczęcie postępowania było niedopuszczalne wszelka argumentacja w tym zakresie nie może być poddana ocenie Sądu Administracyjnego. Z tych względów Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło