I SA/Rz 6/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi H. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 17 października 2024 r. nr 1801-IGC.4361.2.2024 w przedmiocie zajęcia towaru 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącej H. H. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi H.H. (dalej: skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS/organ odwoławczy) z dnia 17 października 2024r. nr 1801-IGC.4361.2.2024, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: NPUCS/organ I instancji) z dnia 18 marca 2024r. nr 408000- 401010-OC.4361.1.2024.1 w przedmiocie zajęcia towaru. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 12 lutego 2024r. H.H., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą K.T. H.H. w R., złożyła zgłoszenie celne o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru – N. płyn do spryskiwaczy (etanol) -22°C, 5l, 4 320 szt. Zgłoszenie zostało przez organ celny przyjęte i zarejestrowane pod pozycją [...]. W toku czynności kontrolnych organ dokonał poboru próbek towaru, które następnie były przedmiotem badania w laboratorium celno-skarbowym Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu. W wyniku wykonanych badań stwierdzono, że obie pobrane próbki zawierają w składzie m.in. alkohol metylowy w ilości przekraczającej 0,6% (tj. odpowiednio 0,74 ± 0,07 [% m/m] i 0,75 ± 0,08 [% m/m]). W związku z podejrzeniem naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18.12.2006r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE Dz. U.UE.L.2006.396.1 z 30.12.2006r. - dalej: rozporządzenie 1907/2006), Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu zwrócił się do Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej o wydanie opinii w sprawie spełnienia wymagań przez "N. płyn do spryskiwaczy (etanol) -22°C, 5l", a następnie do Granicznej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Przemyślu o zajęcie stanowiska w sprawie wprowadzenia do obrotu przedmiotowego towaru. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej stwierdził, że badane próbki posiadają zawartość metanolu w ilości 0,75 ± 0,08% m/m i 0,74 ± 0,07% m/m, a więc wyższą niż dopuszczalna zawartość określona w rozporządzeniu. Pismem z dnia 27 lutego 2024r., Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w Przemyślu poinformował, że wskazane jest, aby "N. płyn do spryskiwaczy (etanol) -22°C, 51" nie znalazł się na unijnym rynku. W produkcie stwierdzono bowiem zawartość metanolu w ilości 0,75 ± 0,08 % m/m i 0,74 ± 0,07% m/m, co stanowi naruszenie wymogu określonego w pkt 69 załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006. Ponadto na opakowaniu produktu stwierdzono brak oznakowania w języku urzędowym kraju przeznaczenia oraz identyfikatora dostawcy/importera, co stanowi naruszenie art.17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16.12.2008r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 – dalej: rozporządzenie (WE) nr 1272/2008. Nadto elementy etykiety zamieszczone w karcie charakterystyki produktu oraz treść etykiety produktu są ze sobą niezgodne, co narusza art.18 ww. rozporządzenia nr 1272/2008. Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z dnia 18 marca 2024r. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno- Skarbowego w Przemyślu postanowił dokonać zajęcia towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego o nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: - art.73 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2023r., poz.1590 ze zm. – dalej: Prawo celne) w związku z art.210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, przez niepodanie podstawy prawnej zajęcia towaru, ograniczając się jedynie do powołania art.198 ust.1 lit.b UKC, podczas gdy lit.b zawiera pkt od i do iv, co uniemożliwia kontrolę instancyjną i odniesienie się do podstaw faktycznych i prawnych decyzji. - art.30 ust.1 Prawa celnego, w związku z art.203 ust.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 09.10.2013r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE seria L Nr 269 z 10.10.2013r. – dalej: UKC), przez zajęcie towaru objętego procedurą dot. towarów powracających określoną w art.203 ust.1 ww. rozporządzenia, który w tej samej postaci (w tym samym składzie chemicznym i z tymi samymi oznaczeniami na opakowaniach zbiorczych) był dopuszczony do obrotu na terytorium UE. Skarżąca kupiła go bowiem na terytorium RP, od polskiego producenta, a procedura dot. towarów powracających nie została zakończona wydaniem decyzji. Decyzją z dnia 17 października 2024r. nr 1801-IGC.4361.2.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że NPUCS w Przemyślu podjął niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego, właściwie ocenił materiał dowodowy i na jego podstawie, w oparciu o przepisy prawa materialnego, tj. art.198 ust.1 lit.b (iv) UKC, wydał prawidłową decyzję w przedmiocie zajęcia towaru. Niewskazanie natomiast konkretnej jednostki redakcyjnej w ramach przepisu art.198 ust.1 lit.b UKC nie stanowi o wadliwości skutkującej wzruszeniem zaskarżonej decyzji. DIAS zaznaczył, że zajęcie towaru jest środkiem tymczasowym zabezpieczającym towar do dalszego postępowania w celu uregulowania jego sytuacji prawnej, zatem nie przesądza co do istoty sprawy zainicjowanej zgłoszeniem celnym o dopuszczenie towaru do obrotu. Odnosząc się natomiast do wskazywanych w odwołaniu odmiennych rozstrzygnięć organ wskazał, że zostały one podjęte w innych okolicznościach faktycznych i prawnych, bo ich przedmiotem była odmowa przyjęcia zgłoszenia celnego o dopuszczenie do obrotu towarów o odmiennym stanie faktycznym oraz bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie z należności przywozowych tych towarów na podstawie art.203 ust.1 UKC oraz art.45 ust.4 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem H.H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na ww. decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art.198 ust.1 lit.b (iv) UKC, w związku z art.30 ust.1 Prawa celnego, przez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowym stanie faktycznym koniecznym jest zajęcie towaru, podczas gdy ograniczenie we wprowadzaniu do obrotu dotyczące metanolu w płynach do spryskiwaczy szyb samochodowych lub do odmrażania szyb samochodowych wskazane w punkcie 69 załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 jest jedynie częściowe i zezwala na obrót inny niż wprowadzenie do powszechnej sprzedaży (obrót konsumencki) i masowy, a skarżąca złożyła stosowne oświadczenie, że nie wprowadzi produktów do powszechnej sprzedaży. 2) punkt 69 załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 w związku z art.30 ust.1 Prawa celnego, przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że z powodu zawartości metanolu znajdującego się w przedmiotowym towarze nie może on być wprowadzony do obrotu w Polsce, podczas gdy zawarte w tym punkcie ograniczenie jest jedynie częściowe, tj. dotyczy obrotu powszechnego i masowego, np. z konsumentami, a nie dotyczy obrotu między przedsiębiorcami, zakupu na potrzeby przedsiębiorstwa, powrotu towaru do producenta w ramach realizacji praw z tytułu rękojmi, co nie uprawniało organu do odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego, 3) art.73 ust.1 pkt 2 Prawa celnego w związku z art.210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej, przez niewyjaśnienie jakie elementy etykiety dołączonej do wniosku karty charakterystyki oraz treść etykiety produktu są ze sobą niezgodne i w jaki rzekomo sposób narusza to art.18 Rozporządzenia 1272/2008 - co uniemożliwia skarżącej poprawienie lub wyjaśnienie ewentualnych rozbieżności oraz ustosunkowanie się do stanowiska organu w tej kwestii, pomimo iż skarżąca pismem z dnia 16.05.2024r. zwracała się do organu I instancji o udzielenie ww. informacji oraz pismem z dnia 26.06.2024r. wnosiła o umożliwienie umieszczenia nowych etykiet na zajętym towarze. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano na decyzje wydane przez DIAS w Rzeszowie podnosząc, że w rozstrzygnięciach tych organ zupełnie odwrotnie stwierdza, że tożsame towary mogą być dopuszczone do obrotu, albowiem ograniczenie obrotu dotyczy jedynie obrotu konsumenckiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną decyzji w przedmiocie zajęcia towaru w niniejszej sprawie były m.in. przepisy art.30 ust.1 Prawa celnego, w związku z art.198 ust.1 lit.b (iv) UKC. Zgodnie z dyspozycją wynikającą z art.198 ust.1 lit.b (iv)UKC, organy celne podejmują wszelkie środki niezbędne do dysponowania towarami, włącznie z orzeczeniem ich przepadku i sprzedażą lub zniszczeniem, jeżeli nie można zwolnić towarów, ponieważ są one przedmiotem zakazów lub ograniczeń. Jak stanowi art.30 ust.1 i 3 Prawa celnego, w celu podjęcia środków, o których mowa w art.198 UKC, organ celny może dokonać zajęcia towaru. Zajęcie towaru następuje w drodze decyzji. Sąd nie kwestionuje co do zasady uprawnienia organu celnego do zajęcia towaru w sytuacji m.in. konieczności podjęcia środków, o których mowa w wyżej powołanym przepisie art.198 ust.1 lit.b UKC. Zdaniem organów były one niezbędne z uwagi na to, że wnioskowany do dopuszczenia do obrotu towar był przedmiotem ograniczeń, które wynikały z rozporządzenia nr 1907/2006 (zał. nr XVII pkt 36). Ograniczenia te dotyczyły w niniejszej sprawie dopuszczenia do powszechnego obrotu metanolu – w płynach do spryskiwaczy szyb samochodowych lub do odmrażania szyb samochodowych, w stężeniu równym lub większym niż 0,6% masowo i jest to okoliczność niesporna. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy towar – płyn do spryskiwaczy N., zawierał metanol w stężeniu przekraczającym 0,6% masowo, co wynika z badania próbek tego towaru przeprowadzonego przez laboratorium celno-skarbowe. W ocenie Sądu wyniki tych badań są wiarygodne i mogą stanowić dowód w sprawie, w przeciwieństwie do przedłożonych przez skarżącą wyników badań wykonanych przez prywatne laboratorium na zlecenie producenta towaru – z uwagi na brak danych odnośnie do terminu i okoliczności, w jakich próbki te były pobierane. Powyższe oznacza, że zasadnie uznały organy, że będący przedmiotem zgłoszenia celnego towar podlega ograniczeniom w zakresie wprowadzenia go do powszechnej sprzedaży. Obowiązujące przepisy nie wskazują jednak, w jaki sposób powinna nastąpić weryfikacja tego warunku. W szczególności przepisy nie wprowadzają ograniczenia w obrocie w odniesieniu do określonej pojemności zbiorników, w których konfekcjonowany jest płyn do spryskiwaczy. Tymczasem organ odwoławczy uznał za istotne, że produkt znajdował się w pojemnikach 5–litrowych, bo to – w jego ocenie - jednoznacznie wskazuje na możliwość przeznaczenia do obrotu konsumenckiego. Organ nie powołał się jednak na żadne uregulowania w tym zakresie, a poza tym nie odniósł się do pozostałych dowodów, w tym w szczególności do oświadczenia strony, że przedmiotowy towar nie zostanie przez nią wprowadzony do powszechnej sprzedaży. W ocenie Sądu takie postępowanie DIAS, bez oceny pozostałych dowodów, nosi cechy dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego. Organ zignorował oświadczenie strony z 6 marca 2024r. w tym przedmiocie, mimo że nie zakwestionował rzetelności strony, jej wiarygodności, nie powołał się na wyniki kontroli ujawniających jakieś ewentualnie wcześniejsze nierzetelności strony w tym zakresie. Jak zasadnie twierdzi skarżąca, towary zawierające w składzie metanol o zawartości powyżej 0,6% podlegają ograniczeniom, a nie zakazowi sprzedaży, a ograniczenia te dotyczą powszechnego obrotu. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie deklarowała, że produkt zamierza wprowadzić do powszechnej sprzedaży, a wręcz przeciwnie, konsekwentnie wskazywała, że przedmiotowego towaru nie wprowadzi do powszechnego obrotu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest w związku z tym niepełne, bo organ nie podaje faktycznych powodów uznania, że skarżąca, wbrew zapewnieniom, przeznaczy towar do powszechnej sprzedaży. Wskazywanie jedynie na to, że przedmiotowy produkt znajduje się w 5-litrowych opakowaniach samo w sobie nie przesądza o jego przeznaczeniu. Z kolei jeśli chodzi o stwierdzone nieprawidłowości w oznakowaniu towaru, to decyzja jest niejasna i nie poddaje się kontroli sądu. Organy bowiem nie wskazały, na czym konkretnie polega zarzucana niezgodność pomiędzy treścią etykiety, a wzorem etykiety w karcie charakterystyki produktu. Organy obu instancji powielają stwierdzenia Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego zawarte w piśmie z dnia 27 lutego 2024r., nie weryfikując w żaden sposób tych twierdzeń i nie wyjaśniając istniejących wątpliwości - mimo wniosków strony o sprecyzowanie tego zarzutu. Jeśli, jak twierdzi obecnie DIAS, zarzuty dotyczące oznakowania nie mają znaczenia w sytuacji przekroczenia dopuszczalnego stężenia metanolu w produkcie, to organy nie powinny w ogóle wskazywać tych nieprawidłowości jako uzasadniających wydanie decyzji o zajęciu towaru. Z powyższych względów Sąd uznał za zasadne te zarzuty skargi, które odnoszą się do naruszenia przepisów postępowania, w tym w szczególności co do braków uzasadnienia decyzji tj. art.73 ust.1 w zw. z art.210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Dodać też trzeba, że przed wydaniem decyzji organ wezwał skarżącą do uregulowania sytuacji prawnej towaru w terminie 3 dni, lecz w żaden sposób nie ustosunkował się do proponowanych przez stronę w piśmie z 8 marca 2024r. czynności, które miały zmierzać do uregulowania sytuacji prawnej towaru i umożliwiłyby dopuszczenie towaru do wnioskowanej procedury. W kolejnych pismach z 26 czerwca 2024r. i 26 sierpnia 2024r. strona wnosiła o umożliwienie jej umieszczenia etykiet na towarze, stosownie do treści art.198 ust.2 UKC w zw. z art.220 UKC, o pozwolenie na dokonanie zwyczajowych czynności, ale organ wnioski te zupełnie zignorował. Żaden z organów nie wskazał jakie czynności mogłaby strona podjąć w celu uregulowania sytuacji prawnej towaru. Z tych względów bezpodstawne są twierdzenia DIAS, że oprócz składania wyjaśnień i formułowania żądań, skarżąca nie podjęła żadnych kroków związanych z uregulowaniem sytuacji towaru. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania tj. art.187 § 1, art.191 i art.210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w zw. z art.73 ust.1 Prawa celnego. W tej sytuacji ocena co do prawidłowości zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisów prawa materialnego tj. art.198 ust.1 lit.b (iv) UKC w związku z art.30 ust.1 Prawa celnego i zasadności podjętego rozstrzygnięcia o zajęciu przedmiotowego towaru, jest przedwczesna. Odnosząc się zaś do załączonych do skargi kopii decyzji DIAS, w których organ prezentuje odmienne stanowisko co do przeznaczenia do powszechnej sprzedaży płynu N., Sąd stwierdza, że nie mają one bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Decyzje te nie zostały wydane w tożsamych okolicznościach, bo dotyczyły innego przedmiotu postępowania tj. odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego i odmowy zwolnienia z należności celno-podatkowych, a także odmiennych cech towaru – w opakowaniach o pojemności 200 l. Trzeba jednak zauważyć, że w decyzjach tych DIAS wskazał na brak w rozporządzeniu nr 1907/2006 definicji "powszechnej sprzedaży" i na konieczność dokonania wykładni tego pojęcia w kontekście przepisów krajowych stanowiących transpozycję regulacji unijnego prawa w tym zakresie oraz na uprawnienia organów do monitorowania faktycznego wykorzystania towarów po jego dopuszczeniu do obrotu w kraju. Zdaniem Sądu, zastosowanie tych instrumentów mogłoby być wskazane również w rozpoznawanej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i art.205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023r. poz. 1935 ze zm.).