I SA/Rz 601/08
WyrokWSA w Rzeszowie2009-01-27
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Bożena Wieczorska, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej za 2007 r., wraz z nałożonymi sankcjami, są zgodne z prawem, w sytuacji gdy skarżąca kwestionuje ustalenia kontrolne dotyczące użytkowania gruntów rolnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że decyzje organów administracyjnych odmawiające przyznania płatności rolnych i nakładające sankcje były zgodne z prawem. Ustalenia kontrolne, które stanowiły podstawę tych decyzji, zostały uznane za prawidłowe i zgodne z przepisami prawa unijnego i krajowego, w tym dotyczące wymogu prowadzenia działalności rolniczej, utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz prawidłowego określenia powierzchni gruntów kwalifikujących się do dopłat. Sąd podkreślił, że nie jest organem właściwym do dokonywania nowych ustaleń faktycznych, a jedynie do kontroli legalności działań organów administracji.Stan faktyczny
Skarżąca B.T. wniosła skargi na decyzje Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej za 2007 r. i nakładające sankcje finansowe. Podstawą decyzji były ustalenia kontrolne wskazujące na zawyżenie powierzchni gruntów, brak prowadzenia działalności rolniczej na niektórych działkach oraz nieutrzymanie ich w dobrej kulturze rolnej. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych ustaleń, zarzucając stronniczość kontrolerów i błędną interpretację stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skarg.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz(spr.) Sędziowie NSA Bożena Wieczorska WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skarg B.T. na decyzje Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 1) z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]- w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej na 2007r , 2) z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]- w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW na 2007r. , 3) z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]- w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2007r. - oddala skargi-
I SA/Rz 601/08
UZASADNIENIE
1. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. T. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], odmawiającej przyznania jednolitej płatności obszarowej - zwanej dalej JPO - do gruntów rolnych na 2007r. i nakładającej sankcję w wysokości 3 362,17 zł, potrącaną z płatności do której rolnik będzie uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
2. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. T. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], odmawiającej przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania - zwanej dalej ONW - na rok 2007 i nakładającej sankcję w wysokości 1995,85 zł, potrącaną z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
3. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. T. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2007 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
4. B. T. w dniu 27 kwietnia 2007 r. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych (JPO). W wyniku przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie wnioskodawczyni stwierdzono, iż odnośnie działki A, położonej na działce ewidencyjnej 40/2 w miejscowości N., gmina T., woj. [...], w treści wniosku zawyżono jej powierzchnię, która faktycznie wynosi 0,22 ha, a nie jak podano 0,29 ha. Ponadto na przedmiotowej działce nie jest prowadzona działalność rolnicza, gdyż jest ona wykorzystywana w celach rekreacyjnych (na działce znajduje się trawnik przydomowy), w związku z tym nie kwalifikuje się ona do dopłat. Na tej podstawie działka ta została wykluczona z wniosku o przyznanie płatności.
Podobnie w przypadku działki B, położonej na działce ewidencyjnej 2/35 w G., gmina W., woj. [...], sposób jej użytkowania nie kwalifikuje się do dopłat ze względu na brak utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Na przedmiotowej działce stwierdzono zeschnięte kwiatostany traw i kilkuletnie drzewka. Na tej podstawie działka ta również została wykluczona z wniosku o przyznanie JPO.
Ze względu na stwierdzone różnice między deklarowaną powierzchnią, a powierzchnia stwierdzoną, kwalifikującą się do przyznania płatności, która po kontroli na miejscu wyniosła 0,00 ha, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję, w wysokości 3 362,17 zł.
5. Wnioskodawczyni w dniu 27 kwietnia 2007 r. złożyła wniosek o przyznanie ONW. W wyniku kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu 13 września 2007 r. stwierdzono, iż w przypadku działki A położonej w miejscowości N. zawyżono powierzchnię działki, która wynosi 0,22 ha, a nie jak podano we wniosku 0,29 ha., a ponadto na tej działce nie prowadzono działalności rolniczej. Z kolei działka B, położona w miejscowości G. nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Obydwie działki zostały więc wykluczone z wniosku o przyznanie płatności. Ze względu na stwierdzone różnice między deklarowaną powierzchnią kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do przyznania płatności, która po kontroli na miejscu wyniosła 0,00 ha, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa domówił przyznania płatności i nałożył sankcję, w wysokości 1995,85 zł.
6. W dniu 31 sierpnia 2006 r. B. T. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...], przyznał B. T. płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Po wpłynięciu do organu protokołu kontroli na miejscu gospodarstwa B. T. i wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r., nr [...], wznowił postępowanie w sprawie. W wyżej wymienionym protokole kontrolnym, który stanowi nowy dowód w sprawie, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071, ze zm., zwanej dalej k.p.a./ stwierdzono, iż na działkach oznaczonych jako A i B nie jest prowadzona działalność rolna. Ponadto w przypadku działki A zadeklarowana jej powierzchnia jest większa od powierzchni stwierdzonej, zaś odnośnie działki B ustalono, iż nie była ona użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003r., oprócz tego położona jest w kompleksie działek rolnych, pokrytych jednolitą uprawą, bez możliwości identyfikacji jej granic.
W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z [...] marca 2008 r., uchylił decyzję dotychczasową i odmówił wnioskodawczyni przyznania płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2007 r.
7. Odwołania od powyższych decyzji organu I instancji wniosła B. T., kwestionując ustalenia czynności kontrolnych. Stwierdziła bowiem, iż trawa zasiana na działce A jest wykorzystywana rolniczo, a obecność rabaty kwiatowej na obrzeżach działki nie przeszkadza w koszeniu trawy i uzyskiwaniu siana. Odnośnie działki B wnioskodawczyni nie zgodziła się z ustaleniami, iż działka ta nie była wykorzystywana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Według jej twierdzeń działka ta cały czas była wykorzystywana rolniczo, począwszy od 2003 r., co może potwierdzić M. W., który osobiście wykonywał tam zabiegi rolnicze. On to, wiosną 2007 r., zasiał na przedmiotowej działce nową trawę, w celu podniesienia jej wydajności. Niekorzystne warunki pogodowe w 2007 r. sprawiły jednak, iż zaniechano koszenia trawy na tej działce.
Odwołująca się podniosła również, iż w dniu 27 czerwca 2007 r. w jej gospodarstwie przeprowadzona została kontrola w systemie rolnictwa ekologicznego, która nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości.
B. T. nie zgodziła się również ze stwierdzeniem, zawartym w protokołach kontrolnych, iż brak jest możliwości identyfikacji granic działki. Jej zdaniem działka jest oznaczona w sposób prawidłowy, zgodnie z wymaganiami geodezyjnymi, a oznakowanie to zostało umiejscowione w terenie przed dokonaniem zakupu przedmiotowej działki, co było niezbędne do sporządzenia aktu notarialnego, planów i map.
8. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu wskazanych wyżej odwołań, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W ocenie organu odwoławczego zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, a wszystkie działki rolne, zadeklarowane we wnioskach, nie kwalifikują się do przyznania płatności, ponieważ nie była na nich prowadzona działalność rolnicza lub nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Wymóg należytego utrzymania gruntów rolnych wynika z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm., zwana dalej: ustawą z 2007 r.), który to wymóg został sprecyzowany w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306, ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem z 2007 r.). Z kolei wymóg utrzymania użytków rolnych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. wynika z art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, /Dz.UrzUEL.2003.270.1, ze zm./. W przypadku stwierdzonych nieprawidłowości organ był zobligowany do odmowy przyznania wnioskowanych płatności. Podstawę do nałożenia sankcji był zaś przepis art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców /Dz.UrzUEL.2004.345.1/.
Odnośnie płatności ONW warunki przyznania płatności zostały określone w ustawie z 2007 r., a sprecyzowane w § 4 rozporządzenia z 2007 r. oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, /Dz. U. Nr 68, poz. 448, ze zm./. Ustanowienie sankcji w tym zakresie znajduje umocowanie w art. 16 ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich /Dz.UrzUEL.2006.368.74, ze zm./.
Wydając decyzję nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, iż brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń kontrolnych, dokonanych w trakcie kontroli gospodarstwa B. T., a postępowanie polegające na pominięciu terenów nieuprawnionych, należy uznać za prawidłowe. Zgodnie z art. 67 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) /Dz.UrzUEL.2004.153.30 ze zm./ kolejne wnioski o płatności są sprawdzane w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Jak stanowi art. 68 powołanego wyżej rozporządzenia kontrole administracyjne są wyczerpujące i obejmują kontrole przekrojowe, tam gdzie stosowne, między innymi z danymi pochodzącymi ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli. Odnoszą się do powierzchni i zwierząt gospodarskich objętych danym środkiem wsparcia w celu uniknięcia wszelkich nieuzasadnionych płatności pomocy finansowej. Kontrolowana jest również zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.
9. Skargi na wyżej opisane decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. wniosła B. T. podnosząc, iż ponowne szczegółowe zapoznanie się z całością dokumentacji dotyczącej przedmiotowych spraw ujawniło nowe aspekty związane między innymi z raportem kontroli, nr [...], z dnia 13 września 2007 r. oraz dokumentacją fotograficzną, które wymagają ponownego rozpatrzenia i wyjaśnienia. Skarżąca zaznaczyła także, iż w toku całej sprawy wielokrotnie wnosiła zastrzeżenia na piśmie oraz ustnie do podjętych decyzji, lecz w związku z tym nie złożyła na żadnym dokumencie oświadczenia, iż nie wnosi żadnych zastrzeżeń. Podpisała jedynie oświadczenie, że została zawiadomiona o treści dokumentacji pokontrolnej i powiadomiona o przygotowanej decyzji.
10. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
11. W piśmie procesowym z dnia 15 października 2008 r. skarżąca zakwestionowała prawidłowość i rzetelność przeprowadzonej na miejscu kontroli oraz zasadność wydanych decyzji. Podkreśliła jednocześnie, iż na działce B - była prowadzona działalność rolnicza, począwszy od 2003 r., a interpretacja załączników zdjęciowych, jakoby działkę porastały kilkuletnie drzewka, była całkowicie subiektywna i tendencyjna. Zauważyła ponadto, że kontrolerzy w raporcie z kontroli na miejscu z 13 września 2007 r. wskazują jedynie na obecność chwastów na działce B, nie wspominając o kilkuletnich drzewkach.
Odnosząc się do kontroli przeprowadzonej na drugiej z działek - oznaczonej jako działka A - B. T. stwierdziła, iż przedmiotowa działka znajduje się na ogrodzonym terenie i przylega do działki przydomowej. Tymczasem kontrolerzy weszli na tę działkę podczas jej nieobecności (właścicielki), bez uzyskania jej zgody. Świadczy to o tym, że przekroczyli oni swoje uprawnienia. Niezależnie od powyższego działka ta porośnięta jest trawą łąkową, dlatego też nie sposób określić jej jako "trawnik rekreacyjny", które to określenie znalazło się w sporządzonym raporcie. Skarżąca podniosła również, iż kontrolerzy w trakcie przeprowadzanych czynności wykazali się brakiem profesjonalizmu, udzielając informacji o celu i wynikach kontroli osobie postronnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
12. Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na wstępie należy zaznaczyć, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jednakże nie posiadają uprawnień do dokonywania ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego. Tak więc w następstwie wniesienia skargi Sąd nie posiada kompetencji do rozpatrzenia sprawy na nowo, jest natomiast związany ustaleniami organu administracyjnego, badając jedynie czy zostały one poczynione w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszystkich wymogów, przewidzianych przez przepisy prawa procesowego. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 28 stycznia 2005 roku, FSK 1457/2004 (niepubl.), iż sądy administracyjne nie zastępują organów administracyjnych w rozpoznawaniu spraw.
Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonych decyzji stanowiły ustalenia kontrolne, poczynione w trakcie kontroli na miejscu w dniu 13 września 2008r., których prawidłowość kwestionuje skarżąca. Ocena prawidłowości tychże czynności stanowi więc główny przedmiot sporu, którego rozstrzygnięcie determinuje zasadność skarg. W tym miejscu należy jednak podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., powoływanej dalej jako P.p.s.a. /, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie natomiast do art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Ustalenia kontrolne zostały zawarte w protokole z czynności kontrolnych, nr [...], z dnia 13 września 2007 r. i wynika z nich w sposób jednoznaczny, iż w przypadku działki A nie stwierdzono, aby była ona wykorzystywana na cele rolnicze, a jej powierzchnia została zawyżona we wniosku, w stosunku do powierzchni zmierzonej. W przypadku działki B ustalono, iż jest ona porośnięta przez chwasty wieloletnie o wyszczególnionych odmianach. W pkt XXI protokołu zamieszczono listę załączników, które stanowią jego integralną część, wśród których znajdują się załączniki graficzne.
Zgodnie z art. 67 rozporządzenia Komisji 817/2004 wstępne wnioski o udział w systemie i kolejne wnioski o płatności są sprawdzane w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Państwa Członkowskie określają odpowiednie metody i sposoby kontroli każdego środka wsparcia, a także osoby podlegające kontrolom. We właściwych przypadkach Państwa Członkowskie wykorzystują zintegrowany system zarządzania i kontroli ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003. Jak stanowi natomiast ust. 2 art. 67 powołanego wyżej aktu kontrole przeprowadzane są poprzez kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Kontrole administracyjne są wyczerpujące i obejmują kontrole przekrojowe, tam gdzie stosowne, między innymi z danymi pochodzącymi ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli. Odnoszą się do powierzchni i zwierząt gospodarskich objętych danym środkiem wsparcia w celu uniknięcia wszelkich nieuzasadnionych płatności pomocy finansowej. Kontrolowana jest również zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi (art. 68 rozporządzenia 817/2004). W zakresie sposobu kontroli art. 69 zd. 1 rozporządzenia odsyła do regulacji tytułu III rozporządzenia (WE) nr 2419/2001. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż przepisy rozporządzenia 817/2004, za wyjątkiem art. 11, zostały uchylone na mocy art. 64 zd. 1 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW),/Dz.UrzUEL.2006.368.15/, z dniem 1 stycznia 2007 r., jednakże na mocy art. 64 zd. 2 tego aktu rozporządzenie przepisy te mają nadal zastosowanie do środków zatwierdzonych przed dniem 1 stycznia 2007 r. na mocy rozporządzenia (WE) nr 1257/1999.
Rozporządzenie 2419/2001 /Dz.UrzUEL.2001.327.11/ do którego odsyła art. 69 zd. 1 rozporządzenia 817/2004 zostało uchylone na mocy art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników /Dz.UrzUEL.2004.141.18 (R)/. Jak stanowi art. 80 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004 odniesienia ( w innych aktach) do rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 będą interpretowane jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i będą rozumiane zgodnie z tabelą korelacji przedstawioną w załączniku III. W myśl art. 28 ust. 1 rozporządzenia 796/2004 z każdej kontroli na miejscu będącej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Raport taki wykazuje w szczególności:
a) skontrolowane programy pomocy i wnioski;
b) osoby obecne przy kontroli;
c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, (...), wyniki pomiarów każdej zmierzonej działki i zastosowane metody pomiaru.
d) liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono, oraz, w stosownych przypadkach, numery pasków informacyjnych na uszach zwierząt, wpisy do rejestru, skomputeryzowanej bazy danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów towarzyszących, wyniki kontroli, oraz, w razie potrzeby, szczegółowe spostrzeżenia odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kody identyfikacyjne;
e) czy rolnik został powiadomiony o kontroli, a jeżeli tak, o ile wcześniej;
f) informacje o wszelkich szczególnych środkach kontrolnych stosowanych w ramach poszczególnych programów pomocy;
g) informacje o wszelkich środkach kontroli zastosowanych później.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, iż kontrola przeprowadzona na miejscu - w gospodarstwie B. T., odpowiadała wymaganiom wynikającym z wyżej przytoczonych przepisów. Nie stwierdzono także uchybień, podnoszonych przez skarżącą, a mających znaczenie w niniejszych sprawach. Zarzuty odnośnie braku obiektywizmu i stronniczości kontrolerów nie znajdują potwierdzenia na gruncie stanu faktycznego poszczególnych spraw, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Do raportu z kontroli dołączona została dokumentacja fotograficzna, która potwierdza opisane spostrzeżenia. Jeżeli zaś chodzi o zarzut nieuprawnionego wejścia na nieruchomość (dotyczący działki A) to należy stwierdzić, iż okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonych decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z tego też względu pozostaje poza zakresem kognicji Sądu. Uwaga ta odnosi się również do zarzutu, że kontrolujący ujawnili informację o celu i wynikach kontroli osobie postronnej.
13. W treści pisma procesowego z 15 października 2008 r. skarżąca zakwestionowała także całokształt ustaleń faktycznych organów administracyjnych zarówno I jak i drugiej instancji, przyjętych za podstawę wydanych decyzji, zarzucając im dowolność w interpretacji materiału dowodowego, jak również skrajny subiektywizm i tendencyjność, mającą na celu pozbawienie jej dopłat. W tym przypadku Sąd również uznał przedmiotowe zarzuty za nieuzasadnione, nie dopatrując się naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wynikającej z art. 77 § 1 k.p.a. i swobody oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Organy administracyjne rozstrzygające niniejsze sprawy oparły swe ustalenia na opisanym wyżej raporcie kontrolnym, wraz z załączaną do niego dokumentacja fotograficzną i na tej podstawie uznały, że wyjaśnienia strony, odnośnie wykorzystania objętych wnioskiem działek, oznaczonych jako A i B, nie są wiarygodne. Zajęcie takiego stanowiska, w kontekście zasad logicznego rozumowania, nie pozwala na stwierdzenie, iż jest ono wyrazem kierunkowego nastawienia organów, mającego na celu pozbawienie skarżącej dopłat tym bardziej, że wyjaśnienia strony, dotyczące stanu działki B, nie przemawiają za zaistnieniem wskazanych nieprawidłowości, które w ocenie uchodzą za poważne.
14. Odmowa przyznania JPO na rok 2007 znajduje uzasadnienie w przepisach prawa i nie może być kwestionowana. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2007 r. rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Przepis art. art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z 2007 r. zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia w drodze rozporządzenia minimalnych norm, z uwzględnieniem art. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 oraz załącznika IV do tego rozporządzenia, a także biorąc pod uwagę warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarowania, wykorzystanie gruntów rolnych, metody upraw i strukturę gospodarstw rolnych, jak również art. 30 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004. W wykonaniu tej delegacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 2007 r., które w § 4 pkt 1, które stanowi, że grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów niepodlegających wycięciu zgodnie przepisami o ochronie przyrody, mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, nie wpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną. Ponadto zgodnie z art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych (...). W niniejszej sprawie działka B nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., ponadto nie spełnia warunków sprecyzowanych w § 4 rozporządzenia z 2007r., w związku z tym nie może zostać objęta systemem płatności. Jeżeli zaś chodzi o działkę A, to jako teren rekreacyjny również nie może być objęta systemem płatności.
Nałożenie sankcji znajduje z kolei uzasadnienie w brzmieniu art. 138 ust .1 rozporządzenia 1973/2004, który stanowi, iż z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. W przypadku wnioskodawczyni różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnia stwierdzoną w czasie kontroli, uzasadnia nałożenie i wysokość sankcji.
15. Podobne uwagi można odnieść do odmowy przyznania ONW. W tym przypadku również, wobec stwierdzenia, iż objęte wnioskiem grunty nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., ponadto nie są wykorzystywane na potrzeby produkcji rolnej, nie mogą być objęte systemem płatności ONW. W przypadku tego rodzaju płatności podstawę nałożenia sankcji stanowi art. 16 ust. 3 zd. 2 i ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006, zgodnie z którymi jeżeli różnica wynosi więcej niż 50 %, beneficjenta dodatkowo wyklucza się z otrzymania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem i obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004. Kwota wynikająca z wykluczeń przewidzianych w ust. 3 akapit drugi i ust. 5 podlega odliczeniu od płatności pomocowych w ramach wszystkich działań wsparcia ustanowionych na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, do których dany beneficjent jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono rozbieżność. Jeżeli ta kwota nie może zostać w pełni odliczona od tych płatności pomocowych, pozostające saldo zostaje anulowane.
16. Za prawidłowe należy uznać także rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Jak stanowi bowiem § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz. U. z 2004 r., Nr 174, poz. 1809, ze zm./ płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i spełnia warunki wymienione w pkt 1-4 tego przepisu. § 3 ust 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia precyzuje, iż płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, użytkowanych również jako sady. W przypadku B. T., działki A i B - objęte przedmiotowym wnioskiem nie były wykorzystywane na potrzeby produkcji rolnej, w związku z tym, wobec niespełnienia wymogów wynikających z powołanych wyżej przepisów, nie mogą być objęte systemem płatności, z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodkowiskowych.
17. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, w oparciu o art. 151 P.p.s.a., oddalił skargi jako niezasadne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło