I SA/Rz 603/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska, Sędziowie Asesor Małgorzata Niedobylska (spr.),, WSA Kazimierz Włoch, Protokolant Sek. sąd. Joanna Hanus, po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 12 grudnia 2006 sprawy ze skargi R.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia podatku od nieruchomości za 2004r. - oddala skargę - R. N. w dniu 13 maja 2004r. złożył w Urzędzie Skarbowym informację o posiadanych nieruchomościach i obiektach budowlanych, wykazując do opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowle o wartości 3.000,00 zł. W adnotacjach organu podatkowego zawarto charakterystykę budowli, jako obiektu wykonanego z kątowników i blachy, posiadającego dach z rynnami oraz drewniane lady, nie związanego trwale z gruntem. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] marca 2006r. [...] odmówił ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2004 od straganów o łącznej wartości 3.000,00zł. W uzasadnieniu powołał się na wyniki kontroli przeprowadzonej w miejscu położenia obiektu w dniu 19 grudnia 2005r., podczas której stwierdzono, że R. N. posiada dwa stragany zgłoszone do opodatkowania, a w chwili kontroli dostawiony był trzeci stragan. Stargany te są przestawiane, nie związane z gruntem, posadowione bezpośrednio na kostce brukowej. Składają się z zadaszenia, konstrukcji wsporczej i stołu. Ponadto organ stwierdził, że w toku postępowania ustalono, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2004r. wydał pozwolenie na użytkowanie obiektów handlowych (typ-S-1-25 szt.) położonych na placu targowym, ponieważ decyzją z dnia [...] maja 2003r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, zaś przepisy prawa budowlanego nie przewidywały przeprowadzenia obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego. Zdaniem organu, zachowanie powyższej procedury nie przesadza o uznaniu przedmiotowego straganu za obiekt budowlany podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż stanowi on tymczasową budowlę, która nie jest tożsama z budowlą w rozumieniu przepisów podatkowych. Organ uzasadnił, iż tymczasowe obiekty budowlane stanowią odrębną kategorię, właściwą jedynie prawu budowlanemu i nie posiadają odpowiednika w przepisach podatkowych. Nie jest zatem możliwe, zdaniem organu, uznanie tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207 z 2003r., poz.2016 ze zm.), zwanej dalej prawem budowlanym, a w szczególności tymczasowej budowli jaką jest stragan, za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W odwołaniu od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium odwoławczego R. N. zarzucił, iż niezasadnie odmówiono mu ustalenia podatku od nieruchomości, gdyż obiekt który zgłosił do opodatkowania spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego a zatem winien być uznany za obiekt budowlany, opodatkowany podatkiem od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W uzasadnieniu powołano się na opinię techniczną w sprawie sklasyfikowania, na podstawie przepisów prawa budowlanego, wytypowanych obiektów, położonych na terenie targowiska, sporządzoną przez biegłego sądowego z zakresu architektury i budownictwa, z której wynika, iż stragany handlowe nie są obiektami budowlanymi. Stragany uznane zostały w przedmiotowej opinii za obiekty niebudowlane, stanowiące urządzenia targowiskowe przeznaczone do czasowego użytkowania, przeniesienia lub przewozu, nie stanowiące tymczasowego obiektu budowlanego i nie związane trwale z gruntem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zatem, iż przedmiot zgłoszony przez R. N. do opodatkowania nie spełnia wymogów prawa budowlanego, nie może zatem podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ zauważył ponadto, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy prawa miejscowego w szczególności Uchwała Rady Miasta z dnia [...] marca 2004r. w sprawie opłaty targowej, w której zdefiniowano pojęcie "straganu" jako obiektu niebudowlanego, a tym samym nie podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Regionalna Izba Obrachunkowa oddalając skargę na powyższą uchwałę uznała, ze jest ona zgodna z prawem, podobnie jak pobieranie opłaty targowej z tytułu sprzedaży przy wykorzystaniu obiektów typu stragan. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R.N., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości podnosząc, iż narusza ona przepisy art.3 pkt 1 lit. b, pkt 3 i art.5 prawa budowlanego oraz art.2 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 z 2002r., poz.84 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.o.l. W uzasadnieniu wywiódł, iż zgodnie z art. 3 pkt 5 prawa budowlanego stragan kopertowy zwany szczęką kupiecką, zaliczany jest do tymczasowych obiektów budowlanych, wśród takich obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe oraz inne, zaś zgodnie ze stanowiskiem NSA (wyrok z 8 grudnia 1992r. sygn. akt SA/Lu 694/92) budynkiem w rozumieniu ustawy p.o.l. jest budynek stały lub tymczasowy w rozumieniu prawa budowlanego. Skarżący powołał się na przedłożone w postępowaniu podatkowym opinie biegłych z zakresu budownictwa E. M. (opinia z dnia 15 września 2000r.) i W. W. (z lutego 2004r.), w których uznali oni, iż stragany kopertowe - "szczęki kupieckie" są punktami sprzedaży zamykanymi, składanymi i zadaszonymi, a zatem są tymczasowymi obiektami budowlanymi, które nie są trwale połączone z gruntem, a także na stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku z dnia 14 kwietnia 2004r. sygn. akt OSK 104/2004 (publ. ONSAiWSA 2004/1, poz.27), uznające obiekty kontenerowe za obiekty budowlane w rozumieniu prawa budowlanego. Na tej podstawie wywiódł, iż skoro stragan zgłoszony do opodatkowania, został wzniesiony w oparciu o wymagany dla takiej konstrukcji projekt budowlany oraz pozwolenie na budowę, a następnie zostało udzielone pozwolenie na jego użytkowanie, to świadczy to o charakterze obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu prawa budowlanego. Dalej skarżący argumentował, iż tymczasowy obiekt budowlany, który spełnia definicje budowli będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Powołał się także na pismo Ministerstwa Finansów –Naczelnika Wydziału Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru (pismo z dnia 21.02,2002r, [...]), iż budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem ani obiektem małej architektury, a wyliczenie w art.3 pkt 3 prawa budowlanego jest tylko i wyłącznie wyliczeniem przykładowym. Przedmiot zgłoszony przez skarżącego do opodatkowania - tzw. szczęka, w której prowadzi działalność gospodarczą, winien zatem zostać uznany za tymczasowy obiekt budowlany spełniający definicję budowli, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) i art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest nieuzasadniona. Stan faktyczny ustalony w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości. Spór pomiędzy stronami dotyczy zakwalifikowania obiektu, w którym skarżący R. N. prowadzi działalność gospodarczą na placu targowym w K. Zdaniem skarżącego posiadany przez niego stragan handlowy jest tymczasowym obiektem budowlanym i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Natomiast w ocenie organów podatkowych stragan ten nie jest objęty opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, z tym, że zdaniem Prezydenta Miasta jest on tymczasowym obiektem budowlanym (który jednak nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości), natomiast zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedmiotowy stragan jest obiektem niebudowlanym, urządzeniem targowiskowym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji, uznające stragan, a w zasadzie stragany, w których R. N. prowadzi działalność gospodarczą na targowisku, za obiekty niebudowlane, nie podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ ten zasadnie przyjął za wiarygodną opinię sporządzoną w postępowaniu podatkowym przez biegłego sądowego – W. D., który dokonał wyczerpującej charakterystyki i sklasyfikowania, w oparciu o przepisy prawa budowlanego, wszystkich obiektów położonych na terenie miejskiego targowiska Z treści tej opinii wynika, że stragany to obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania, przeniesienia lub przewozu, nie stanowią tymczasowego obiektu budowlanego, nie są związane trwale z terenem, posiadają własną konstrukcję metalową z elementów profilowanych z zadaszeniem, mocowane są z gruntem prowizorycznie. Charakterystyka straganów jest niemalże identyczna z charakterystyką stołów zadaszonych z własną konstrukcją - stragany od stołów różni jedynie to, że stół zadaszony jest urządzeniem targowiskowym nie zakotwionym w gruncie, podczas gdy stragan posiada prowizoryczne zakotwienie. Zarówno stoły zadaszone, jak i stargany zostały przez biegłego zaklasyfikowane do kategorii "Obiekty niebudowlane", rodzaj "Urządzenia budowlane". W ocenie Sądu uznanie przedmiotowego obiektu handlowego za stragan w powyższym znaczeniu znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym (protokół z kontroli, dokumentacja fotograficzna). Nie można natomiast uznać przedmiotowego obiektu za "szczękę", gdyż nie posiada on hermetycznie wykonanych ścian z blachy, ani za wiatę, gdyż nie jest umocowany na gruncie (fundament punktowy), ani też za kontener, bo nie jest obudowany konstrukcyjnie. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego co do zaliczenia straganu skarżącego do obiektów niebudowlanych. Zgodnie z przepisem art.3 pkt 1 prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury. Bez wątpienia stragan handlowy nie jest ani budynkiem, ani obiektem małej architektury. W ocenie Sądu, nie jest on również budowlą w rozumieniu art.3 pkt 3 prawa budowlanego. Trzeba przyznać, że istnieją wątpliwości co do rozumienia pojęcia budowli, ponieważ definicja budowli zamieszczona w powołanym przepisie nie jest zupełna, na co wskazuje użycie sformułowania "każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak:..." , co oznacza, że za budowle może być uznany również inny obiekt budowlany, nie wymieniony w przepisie, ale zbliżony do obiektów w nim wymienionych. Stragan (stół zadaszony) nie jest jednak podobny do żadnego z obiektów, o których mowa w art.3 pkt 3 prawa budowlanego. Zdaniem Sądu przedmiotowy obiekt nie mieści się również w pojęciu "tymczasowego obiektu budowlanego", o której mowa w art.3 pkt 5 prawa budowlanego. Wprawdzie istnieją wątpliwości co tego, czy jest to odrębna, czwarta kategoria obiektów budowlanych (obok budynku, budowli i obiektu małej architektury), czy za tymczasowy obiekt budowlany należy uznać każdy obiekt wymieniony w art.3 pkt 1 prawa budowlanego, o ile jest on przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, albo nie jest połączony trwale z gruntem. Wykładnia językowa omawianych przepisów i systematyka pojęć w przepisach prawa budowlanego przemawia za przyjęciem drugiego stanowiska, tj. nie uznawania tymczasowego obiektu budowlanego za odrębną, czwartą kategorię obiektów. Takie stanowisko prezentuje również skarżący, powołując się w skardze na pisma urzędowe Ministerstwa Finansów. Ponieważ, jak już wyżej wywiedziono, przedmiotowy stragan nie jest ani budynkiem, ani budowlą, ani obiektem małej architektury, to nie może być uznany, ani za tymczasową budowlę - jak chce skarżący, ani inny tymczasowy obiekt budowlany. W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie uznał, że stragany zgłoszone do opodatkowania są obiektami niebudowlanymi. W konsekwencji zaś, stragany nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, bo nie mieszczą się w katalogu przedmiotów opodatkowania tym podatkiem, zawartym w przepisie art.2 ust.1 ustawy p.o.l. Należy zaznaczyć, że nakładanie podatków i innych danin publicznych wymaga ustawowego określenia podmiotowo-przedmiotowego zakresu opodatkowania, a jakakolwiek interpretacja rozszerzająca obowiązek podatkowy jest niedopuszczalna. W tej sytuacji wątpliwości odnośnie istnienia obowiązku podatkowego co do straganów nie mogą przemawiać za ich opodatkowaniem. W ocenie Sądu istotne jest również to, że przepisy prawa miejscowego tj. powołanej przez Kolegium uchwały Rady Miejskiej, zdefiniowały pojecie "straganu" jako obiektu niebudowlanego, co potwierdza prawidłowość zajętego stanowiska. Wszystkie powyższe rozważania uzasadniają ocenę Sądu, że stargany nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a zatem organy podatkowe zasadnie odmówiły ustalenia tego podatku. Oceny powyższej nie zmienia fakt uzyskania pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie obiektów, wśród których wymieniono m.in. obiekt typu S-1. Nie dokonując oceny konieczności uzyskania na tego typu obiekty pozwolenia na budowę, zwłaszcza, że decyzje organów budowlanych nie wiążą organów podatkowych w zakresie klasyfikacji przedmiotu opodatkowania, należy zauważyć, że przedmiotem powołanych rozstrzygnięć jest nie tylko przedmiotowy stragan, ale również obiekty innego rodzaju, a także sieci uzbrojenia terenu. Przedstawione przez skarżącego opinie biegłych z zakresu budownictwa są jednym z dowodów w sprawie, podobnie jak opinia biegłego W. D. charakteryzują obiekty na targowisku, lecz żadna z tych opinii nie wiąże organów podatkowych ani w zakresie zaliczenia przedmiotowego straganu do określonej kategorii obiektów, ani tym bardziej nie mogą przesądzać o podleganiu opodatkowaniu, gdyż jest to kompetencja organów podatkowych, które działają na podstawie wyżej omówionych przepisów ustawowych. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy uznać je za nieuzasadnione. Trzeba zaznaczyć, że postępowanie podatkowe prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8 z 2005r., poz. 60 ze zm.), a nie na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego zarzut naruszenia przepisów art.7 i 11 k.p.a. jest nietrafny. Przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie nie narusza prawa. Stan faktyczny został należycie ustalony i udokumentowany, a strona nie była pozbawiona prawa udziału w postępowaniu. Drobne wadliwości w zakresie uzasadnienia podjętych decyzji nie mają, w ocenie Sądu, wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.