I SA/Rz 603/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku A. Z. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) czerwca 2010 r., nr: (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za październik 2005 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia (...) czerwca 2010 r. określił A. Z. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za październik 2005 r., na którą to decyzję, w dniu 3 sierpnia 2010 r., wniósł on skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się jej uchylenia. W dniu 30 września 2010 r. A. Z. z. wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Z przedmiotowego wniosku, jak również, przedłożonego w wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym, odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w R. wynika, że Sąd ten, postanowieniem z dnia 3 września 2009 r., sygn. [...] ogłosił upadłość A. Z., mającą charakter upadłości likwidacyjnej Uzyskawszy od sędziego komisarza informację co do przebiegu postępowania upadłościowego i osoby oraz adresu syndyka, Przewodniczący Wydziału I, zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2010 r., wezwał syndyka masy upadłości do podpisania skargi i uiszczenia należnego od niej wpisu, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl natomiast art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Z uwagi fakt, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z podatnikiem, co do którego została ogłoszona upadłość likwidacyjna, oceniając kwestię jego uprawnień procesowych w postępowaniu sądowym, w szczególności sądowoadministracyjnym, należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1361, ze zm., zwanej dalej: prawem upadłościowym i naprawczym), która to w art. 144 ust. 1 stanowi, że jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowanie sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Art. 144 ust. 2 prawa upadłościowego i naprawczego stanowi z kolei, że postępowania o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz we własnym imieniu. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika jednoznacznie, że skarżący (wnioskodawca) nie może wszcząć postępowania przed sądem administracyjnym, a w konsekwencji nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Przedsięwzięcie tychże czynności leży bowiem w gestii syndyka, który działając na rachunek upadłego może wnieść skargę - jednakże we własnym imieniu. W takiej sytuacji to jego obciąża obowiązek poniesienia kosztów sądowych. Skoro więc wnioskodawca nie może wnieść skargi w przedmiotowej sprawie, nie przysługuje mu również status strony, a tym samym nie może się on domagać przyznania mu prawa pomocy, co wynika z art. 243 § 1 P.p.s.a. W konsekwencji wniosek A. Z. jest bezprzedmiotowy. Ustawa P.p.s.a. nie reguluje konsekwencji procesowych takiej sytuacji, w zakresie prawa pomocy. W orzecznictwie i piśmiennictwie dominuje jednakże pogląd, że wniosek takie podlega oddaleniu. Niezależnie od powyższego podkreślić w tym miejscu należy, że u podstaw podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie leżała ocena sytuacji osobistej i materialnej wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.