I SA/Rz 604/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-11-22

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która mieszka z mężem za granicą i pozostaje na jego utrzymaniu, posiada wystarczające środki finansowe, aby zostać uznana za osobę uprawnioną do całkowitego przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił skarżącą od kosztów sądowych, uznając, że jej potrzeby socjalne i potrzeby rodziny są w całości zaspokojone przez męża, a możliwości finansowe rodziny pozwalają na pokrycie części kosztów. Całkowite przyznanie prawa pomocy nie było uzasadnione, ponieważ skarżąca nie wykazała braku środków na obronę swoich interesów przed sądem, a jej sytuacja finansowa, mimo poszukiwania pracy, nie kwalifikowała jej do całkowitego zwolnienia od kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wskazała, że poszukuje pracy, mieszka z mężem za granicą i pozostaje na jego utrzymaniu. Argumentowała brak możliwości finansowych do pokrycia kosztów sądowych i zobowiązań wobec Agencji. Zadeklarowała, że nie posiada majątku, ale jej rodzina posiada dochody z pracy męża za granicą, a także nieruchomości i samochód. Skarżąca przedłożyła dokumenty dotyczące sytuacji materialnej i wyciągi bankowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od uiszczenia kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałej części odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. postanawia I. zwolnić skarżącą od uiszczenia kosztów sądowych w ½ części , II. w pozostałej części odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 604/16 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika adwokata wskazując w uzasadnieniu wniosku, że aktualnie poszukuje pracy, mieszka z mężem za granicą (Szwajcaria) i pozostaje na jego utrzymaniu (skarżąca wyjaśniła, że małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową). Skarżąca argumentuje wniosek brakiem możliwości finansowych, zarówno jeżeli chodzi o uregulowanie zobowiązań wobec Agencji, jak i uregulowania opłat związanych z wniesieniem skargi do Sądu, które wiążą się z pozbawieniem jej posiadania prowadzonego gospodarstwa i w konsekwencji doprowadziło do zadłużenia i wyjazdu za granicę. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku, który mógłby zabezpieczyć opłacenie ww. należności. Zadeklarowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwojgiem dzieci w wieku szkolnym. Jako majątek wskazała nieruchomość rolną o powierzchni 4,30 ha (współwłasność), dom o pow. 80 m² (współwłasność), dom o pow. 100 m² (ustanowiona służebność osobista), samochód Honda CRV. Jako dochody rodziny skarżąca wskazała zarobki męża w wysokości 4588 CHF. Uściśliła, że czynsz za mieszkanie wynosi 2140 CHF, opłaty: energia elektryczna, abonamenty, ubezpieczenia to wydatek 500-800 CHF, paliwo 400-600 CHF, dentysta 100 CHF, koszty utrzymania samochodu (ubezpieczenie i podatek drogowy) ok. 2000 CHF na rok, wydatki na wyżywienie, odzież itp. 1000 CHF. Skarżąca zadeklarowała, że posiada karty kredytowe w bankach szwajcarskich i polskich; spłaca regularnie zadłużenie. Przedłożyła wyciągi z tych rachunków bankowych i kart kredytowych. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzą w zakres prawa pomocy, uregulowanego w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. Prawo pomocy może być udzielone stronie na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów, a zasadność takiego wniosku rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. Chcąc ubiegać się o pomoc w toku prowadzenia swojej sprawy przed sądem administracyjnym w całkowitym zakresie, czyli jak w niniejszej sprawie, strona musi wykazać, że nie posiada praktycznie żadnych środków na obronę swoich interesów przed sądem. W oparciu o dane zawarte we wniosku i na podstawie akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów (dokumenty uzupełniające informacje o sytuacji materialnej skarżącej złożone zostały w sprawie o sygn. I SA/Rz 603/16) uznać należało, że istnieje podstawa do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia w ½ części od kosztów sądowych. W sprawie wzięto pod uwagę, że skarżąca wniosła skargi w dwóch sprawach; w sprawie o sygn. I SA/Rz 603/16 wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 43802,31 zł i należny jest w tej sprawie wpis stosunkowy na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 221, poz. 2193 ze zm.), w sprawie o sygn. I SA/Rz 604/16 (rozpoznawanej) wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 170034,32 zł i należny jest wpis stosunkowy na podstawie § 1 pkt 4 ww. rozporządzenia. Skarżąca w czasie starania się o przyznanie prawa pomocy nie pracuje, ale potrzeby socjalne skarżącej i jej rodziny są w całości zaspokojone przez męża, który utrzymuje rodzinę. Co więcej - możliwości finansowe rodziny skarżącej pozwalają również na pomoc w postaci finansowania zakupu opału, ponoszenie ciężaru opłat za gaz, telefon w gospodarstwie teścia skarżącej (rodziców męża skarżącej), co wynika z akt sprawy o sygn. I SA/Rz 605/16. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wyjaśniła, że czynnie poszukuje pracy , a z racji, że jest osobą młodą, prawdopodobieństwo poprawy sytuacji finansowej jest realne szybko. Wysokość dochodów rodziny i dokumenty bankowe (wyciągi z rachunków) nie wskazują na sytuację, która kwalifikowałaby skarżącą jako osobę uprawnioną do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, o jaki wnioskowała. Skarżąca nie podała, że korzysta ze wsparcia materialnego innych osób lub powołanych do tego instytucji, ponosi nadzwyczajne koszty, np. związane z leczeniem, spotkała ją sytuacja losowa niecodzienna, bezprecedensowa. Z tych powodów szerszy zakres przyznania prawa pomocy w sytuacji skarżącej jest nieuzasadniony. Zatem okoliczności sprawy uznano jako kwalifikujące skarżącą do kategorii osób, której przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło