I SA/Rz 605/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku K. Z. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) czerwca 2016 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności, z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, w którym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a źródłem ich utrzymania jest pobierana przez żonę emerytura, w wysokości 1 260 zł miesięcznie. Zgodnie z oświadczeniem, małżonkowie nie posiadają żadnych nieruchomości ani wartościowego majątku. Przedkładając listę ponoszonych wydatków skarżący wymienił następujące pozycje: telefon – 78 zł, gaz – 46 zł, energia elektryczna 102 zł, zakup leków 400 zł, wywóz śmieci – 45 zł, zakup wyżywienia 260 zł, spłata należności na rzecz komornika – 300 zł. W dodatkowych oświadczeniach o stanie majątkowym skarżący zaznaczył, że po przekazaniu gospodarstwa synowi, zamieszkuje w nim dożywotnio bez żadnych opłat. Dodał również, że koszty zakupu opału, podatków, a także koszty opłat za gaz i telefon ponosi syn. Jeżeli chodzi o kwestię zaopatrzenia w produkty spożywcze, to ze złożonych oświadczeń wynika, że w znacznym zakresie pochodzi ona z działalności rolniczej, prowadzonej przez skarżącego i jego żonę dla zaspokojenia własnych potrzeb. Wraz z dodatkowymi oświadczeniami skarżący przedłożył również dokumenty źródłowe, w postaci między innymi kopii rachunków za media, umowy dotyczącej kredytu i wyciągów z rachunku bankowego żony, na którym odnotowano przychód z tytułu sprzedaży żywca, na kwotę 2 326,35 zł, co miało miejsce w dniu 11 lipca 2016 r. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 2000 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (o co wnosi skarżący) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przez wykazanie, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, należy zaś rozumieć uprawdopodobnienie spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie jest w stanie, chociażby w minimalnym zakresie, partycypować w kosztach postępowania, związanych z niniejszą sprawą. Wprawdzie, jak zaznaczył, dochody w jego gospodarstwie domowym kształtują się na niskim poziomie, jednakże wskazując kwotę dochodu (1 260 zł) pominął to, że wraz z żoną uzyskuje również dochody z działalności rolniczej, czego dowodem jest przychód ze sprzedaży żywca. Sam fakt sprzedaży żywca przeczy też jego twierdzeniom, że działalność rolniczą prowadzi jedynie na własne potrzeby. Jeżeli chodzi o wydatki, to oświadczenia skarżącego w tym wypadku też są niekonsekwentne. Najpierw bowiem przedstawia listę wydatków, obciążających jego gospodarstwo domowe, później zaś stwierdza, że część tych wydatków ponosi syn – właściciel gospodarstwa. W związku z tym, skoro część wydatków ponosi syn, to ponoszone wydatki nie pochłaniają wszystkich dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skarżący posiada możliwości przynajmniej częściowego partycypowania w kosztach przedmiotowego postępowania, co wyklucza przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Niemniej jednak nie sposób jest nie zauważyć, że konieczność uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie byłaby dla niego znacznym obciążeniem, jako że sam wpis od skargi (2 000 zł) przekracza nominalną wysokość emerytury jego żony. Z tego więc względu, na podstawie art. 246 § pk1 pkt 2 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od kosztów sądowych. Na marginesie niniejszych rozważań zasygnalizować jedynie należy, że w postepowaniu sądowoadministracyjnym, przed sądem I instancji, strona skarżąca nie jest zobligowana do działania poprzez zawodowego pełnomocnika, a sąd rozpoznający sprawę, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Oprócz tego, jak stanowi art. 6 P.p.s.a., w razie uzasadnionej potrzeby, sąd udziela stronom występującym bez zawodowego pełnomocnika, niezbędnych pouczeń, co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.