I SA/Rz 609/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-10-24
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który zaskarżył 26 postanowień Dyrektora Izby Skarbowej na łączną kwotę ok. 550.000 zł, może zostać zwolniony od kosztów sądowych, jeśli jego miesięczne dochody wynoszą 1.073,24 zł, a utrzymuje się wspólnie z matką i bratem pobierającymi świadczenia z zabezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Skarżący nie został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ nie uprawdopodobnił w stopniu niebudzącym wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Sąd uznał, że wpis stały w tego typu sprawach wynosi 100 zł, a nie wpis stosunkowy zależny od wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponadto, sąd powziął wątpliwości co do rzeczywistej wysokości dochodów skarżącego, biorąc pod uwagę jego zatrudnienie na stanowisku kierowcy i możliwość otrzymywania diet, a także fakt, że nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec matki i brata.Stan faktyczny
Skarżący B.P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący argumentował swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, wspólne gospodarstwo domowe z matką i bratem pobierającymi świadczenia, a także konieczność ponoszenia wydatków na utrzymanie rodziny i leczenie. Do wniosku dołączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
B.P. (skarżący) zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych argumentował, że zaskarżył łącznie 26 postanowień Dyrektora Izby Skarbowej na kwotę ok. 550.000 zł, co według skarżącego spowoduje wysokie opłaty. On sam uzyskuje dochody w kwocie 1.073,24 zł, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i bratem, którzy pobierają świadczenia z zabezpieczenia społecznego w kwotach odpowiednio 1.029,22 zł i 634,64 zł, a z uwagi na problemy zdrowotne obojga, skarżący pomaga finansowo zarówno matce jaki i bratu. W sprawie wydatków gospodarstwa domowego skarżący oświadczył, że ogrzewanie domu to wydatek ok. 2000 zł rocznie, leki matki – 300 zł, brata – 200 zł, wyżywienie trzech osób – 1500 zł, odzież i środki higieny – ok. 200 zł, energia elektryczna, gaz i telefon – każde ok. 100 zł (wszystkie wydatki w skali jednego miesiąca). Jako majątek skarżący zadeklarował jedynie dom mieszkalny o pow. 130 m² i zaznaczył, że jego matka i brat nie tylko że nie posiadają majątku w jakiejkolwiek postaci, to jeszcze korzystają z pomocy skarżącego. Do wniosku skarżący załączył kserokopię zaświadczenia o wysokości swoich zarobków, potwierdzenia wysokości pobieranych świadczeń emerytalnego i rentowego przez matkę i brata, a także na wezwanie przedłożył kserokopie: decyzji o wykreśleniu z ewidencji prowadzonej działalności gospodarczej, nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r., rachunków za dostawę energii elektrycznej, dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego, zeznań o wysokości osiągniętych dochodów za 2009 i 2010 rok i informacji PIT-11, kart leczenia szpitalnego matki i brata, a także oświadczenie o nieposiadaniu rachunków bankowych przez skarżącego i pozostałych domowników, zaświadczenie od pracodawcy o pobieraniu wynagrodzenia w formie gotówki (ww. załączniki w aktach sprawy o sygn. I SA/Rz 599/11).
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych, które reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., ma zastosowanie w sytuacji gdy osoba ubiegająca się o takie prawo wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a), tj. nie posiada koniecznych środków finansowych ani obiektywnych możliwości na ich zdobycie. Argumenty uzasadniające zwolnienie w takim zakresie winny świadczyć o tym, że poniesienie kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową wnoszącego w stopniu, który nie pozwoli na zapewnienie minimum warunków socjalnych.
Odnosząc się na wstępie do argumentacji skarżącego o hipotetycznej niemożności udźwignięcia ciężaru kosztów sądowych z uwagi na liczbę zaskarżanych postanowień i łączną wartość przedmiotu zaskarżenia (ok. 550.000 zł), należy stwierdzić, że skarżący nie ma racji w tej kwestii, zważywszy na treść § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), zgodnie z którą wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym – a z takimi mamy do czynienia – wynosi 100 zł. Zatem w sprawie nie znajdzie zastosowania regulacja dotycząca wpisu stosunkowego, który zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy powinno kierować się także zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a te, zdaniem rozpoznającego wniosek, przeczą tak niskim oświadczonym dochodom skarżącego i pomimo przedłożenia zeznań podatkowych, wątpliwości tych nie eliminują. W sprawie zwraca uwagę fakt, że skarżący -jak wynika to z zaświadczenia – zatrudniony jest na stanowisku kierowcy. Praktyką stało się, że takim pracownikom pracodawca wypłaca również diety i inne należności z tytułu podróży służbowych na terenie kraju i poza nim, które dla pracodawcy stanowią koszt uzyskania przychodów, a dla pracownika są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. Dodatkowo w sytuacji gdy skarżący nie posiada, jak podał, rachunku bankowego nie sposób zweryfikować oświadczenia o dochodach, a jego prawdziwość dot. ich wysokości budzi wątpliwości w konfrontacji z oświadczeniem o pomocy materialnej dla matki i brata, biorąc pod uwagę wysokość zarobków skarżącego – średnio 1073,42 zł. Dodać w tym miejscu należy, że na ocenę możliwości płatniczych skarżącego nie mogą mieć wpływu wydatki ponoszone w ramach pomocy świadczonej matce i bratu sytuacji gdy na skarżącym nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem nich. Z kolei fakt wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego pozwala przyjąć, że wszyscy domownicy partycypują we wspólnych kosztach utrzymania, które nie są nadmiernie wysokie. Skarżący nie podnosi, że korzysta z pomocy instytucji wspierających osoby będące w ubóstwie ani że w jakiejkolwiek formie korzysta z pomocy osób trzecich lub inni domownicy.
W takiej sytuacji, zdaniem rozpoznającego wniosek skarżący nie uprawdopodobnił w stopniu nie budzącym wątpliwości, że nie jest w stanie wnieść wpisu, a także innych opłat, jeśliby wystąpiły, w wysokości określonej w powołanym rozporządzeniu Rady Ministrów.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło