I SA/Rz 610/06
WyrokWSA w Rzeszowie2006-11-07
Skład orzekający: Barbara Stukan-Pytlowany, Maria Piórkowska, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kar porządkowych na podatnika, który odmówił umożliwienia przeprowadzenia oględzin nieruchomości w postępowaniu podatkowym, było zgodne z prawem, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik kwestionował uczciwość jednego z urzędników mających przeprowadzić oględziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kar porządkowych na podatnika było zgodne z prawem. Odmowa umożliwienia przeprowadzenia oględzin nieruchomości, mimo wielokrotnego wyznaczania terminów, stanowiła podstawę do zastosowania art. 262 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że podatnik miał możliwość wniesienia wniosku o wyłączenie urzędnika, zamiast odmawiania przeprowadzenia czynności dowodowej, która była niezbędna do zakończenia postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienia Prezydenta Miasta o nałożeniu na J.M. kar porządkowych w kwotach 100 zł i 200 zł. Kary te zostały nałożone z powodu odmowy umożliwienia przeprowadzenia oględzin nieruchomości w toczącym się postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od nieruchomości za 2005 r. J.M. kwestionował uczciwość jednego z urzędników mających przeprowadzić oględziny i uważał postępowanie za manipulację. Skarżący domagał się uchylenia postanowień organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant sek.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 7 listopada 2007r. sprawy ze skarg J. M. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej - oddala skargi -
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dni [...] czerwca 2006r. znak [...] po rozpoznaniu zażalenia J.M. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] w sprawie nałożenia na niego kary porządkowej w kwocie 100 zł, zaś postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. znak [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2006r. nr [...] w sprawie nałożenia kary porządkowej w kwocie 200 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż pismem z dnia 12 kwietnia 2006r. Prezydenta Miasta stosowanie do artykułu 190 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej Ord. pod., zawiadomił podatnika o wyznaczeniu w dniu 26 kwietnia 2006r. terminu oględzin nieruchomości budynkowych położonych w M. przy ul U. Konieczność przeprowadzenia oględzin wynikała z faktu prowadzenia postępowania podatkowego – wymiarowego dla ustalenia podatku od nieruchomości za 2005r. W piśmie zawiadamiającym o treści oględzin, poinformowano podatnika o możliwości ukarania go karą porządkową w przypadku bezzasadnej odmowy okazania przedmiotu oględzin.
Wówczas podatnik w piśmie z dnia 18 kwietnia 2006r. skierowanym do Prezydenta Miasta stwierdził, iż organowi I instancji znana jest wielkość powierzchni nieruchomości, zadeklarował, że po zakończeniu inwestycji włącznie z odbiorem budowlanym, zgłosi obiekty budowlane do opodatkowania, wobec czego uważa korespondencję z organem za zakończoną.
W tych okolicznościach organ I instancji uznał stanowisko zajęte przez podatnika w powyższym piśmie za bezzasadną odmowę okazania przedmiotu oględzin i w wyżej opisanym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2006r. nałożył na J.M. karę porządkową w kwocie 100 zł w oparciu o art. 262 § 1 pkt. 3 Ord. pod. Następnie w piśmie z dnia 26 kwietnia 2006r. ponownie zawiadomiono podatnika o wyznaczeniu następnego terminu oględzin nieruchomości na dzień 17 maja 2006r., w którym zawarto identyczne pouczenie jak poprzednio. Wówczas podatnik pismem z dnia 4 maja 2006r. dokonał zwrotu zawiadomienia informującego o wyznaczeniu terminu oględzin i oświadczył, że podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 18 kwietnia 2006r. W tej sytuacji analogicznie jak poprzednio Prezydenta Miasta, uznał, że podatnik bezzasadnie po raz kolejny odmówił okazania przedmiotu oględzin i wyżej opisanym postanowieniem z dnia [...] maja 2006r. nałożył na J.M. ponownie karę porządkową w wysokości 200zł, w oparciu o art. 262 § 1 pkt. 3 Ord. pod.
Od obydwu postanowień organu I instancji J.M. wniósł zażalenia, które wyżej przedstawionymi postanowieniami Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] czerwca 2006r. i [...] czerwca 2006r. zostały utrzymane w mocy.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu obu postanowień podniósł, że kara porządkowa jest środkiem dyscyplinującym uczestników postępowania od uchylania się od obowiązków procesowych, które jako zjawisko dezorganizują pracę organów podatkowych. Nałożenie kary porządkowej w jednym i drugim przypadku było konsekwencją kolejnej odmowy podatnika na przeprowadzenie dowodu w postaci oględzin nieruchomości podatkowych. Jak wynika z akt postępowania podatkowego – wymiarowego odnośnie ustalenia podatku od nieruchomości za 2005r., organ I instancji kilkakrotnie wyznaczał terminy do przeprowadzenia oględzin, do których nie doszło na skutek przeszkód czynionych ze strony podatnika.
W całokształcie okoliczności sprawy organ odwoławczy, uznał za zasadne w obu przypadkach zastosowanie przez organ I instancji powyższego środka dyscyplinującego wobec podatnika dla właściwego przeprowadzenia postępowania podatkowego – wymiarowego i jego zakończenia.
W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006r. i [...] czerwca 2006r. skarżący domagał się ich uchylenia oraz poprzedzających je postanowień organu I instancji.
W uzasadnieniu skarg skarżący podniósł, że kara porządkowa byłaby środkiem dyscyplinującym , ale w sytuacji gdyby postępowanie podatkowe było prowadzone uczciwie. Tymczasem podatnik spotkał się z manipulacją urzędników i musiał przeciwstawić się oszustwu urzędników. Postępowanie podatkowe zmierzało w istocie do znalezienia na skarżącego "haka". Skarżący domagał się przeprowadzenia oględzin ale z udziałem uczciwych urzędników a nie oszusta. Pozostałe zarzuty dotyczyły stricte postępowania podatkowego-wymiarowego.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko i wnosiło o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej - pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego do Sądu aktu nie jest związany skargą tzn. rodzajem i treścią podniesionych zarzutów, a także jej wnioskami (art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej w skrócie jako: p.p.s.a.).
Prezydenta Miasta prowadząc postępowanie podatkowe- wymiarowe dla ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2005r., uznał za konieczne przeprowadzenie oględzin nieruchomości budynkowych i w tym celu kilkakrotnie wyznaczał terminy oględzin: w dniu 23 lutego 2005r., 31 maja 2005r., 14 czerwca 2005r., 19 lipca 2005r., 26 września 2005r., które nie doszły do skutku na skutek przeszkód ze strony skarżącego.
Stanowisko podatnika zawarte w piśmie z dnia 18 kwietnia 2006r., słusznie potraktował organ I instancji jako odmowę okazania przedmiotu oględzin, zwłaszcza w kontekście już wielokrotnego wyznaczania terminu oględzin do których nie doszło na skutek przeszkód ze strony skarżącego.
Również stanowisko podatnika zawarte w piśmie z dnia 4 maja 2006r. którym dokonał zwrotu zawiadomienia o terminie oględzin w dniu 17 maja 2006r. i oświadczył, że podtrzymuje stanowisko zawarte w jego piśmie z dnia 18 kwietnia 2006r., słusznie potraktowano jako odmowę okazania przedmiotu oględzin. Ponadto z wyjaśnień złożonych przez skarżącego na rozprawie w dniu 7 listopada 2006r. wynika jednoznacznie, iż odmówił umożliwienia przeprowadzenia czynności w postaci oględzin, a motywem jego zachowania był fakt, że w komisji która miała przeprowadzać oględziny brał udział nieuczciwy urzędnik – którego określił z imienia i nazwiska. W tych okolicznościach nałożenie przez organ I instancji na skarżącego kar porządkowych było zgodne z prawem i znalazło oparcie w art. 262 § 1 pkt. 3 Ord. pod. Jeżeli skarżący nie miał zaufania do urzędnika który miał brać w oględzinach, mógł wnosić o jego wyłączenie. Z brzmienia wyżej cyt. przepisu wynika, iż wydanie postanowienia w przedmiocie nałożenia kary porządkowej jest pozostawione uznaniu organu podatkowego, tak samo jak wysokość kar. Nałożenie kary porządkowej ma charakter środka przymusu, który w tym przypadku miał doprowadzić do zrealizowania oględzin nieruchomości budynkowych, która to czynność była konieczna dla prowadzenia i zakończenia toczącego się już postępowania podatkowego – wymiarowego. W obu postanowieniach o nałożeniu kary porządkowej organ I instancji prawidłowo pouczył podatnika o sposobie i terminie wniesienia zażalenia, jak też o sposobie i terminie złożenia wniosku o uchylenie nałożonej kary porządkowej. Skarżący skorzystał tylko z możliwości wniesienia zażalenia.
Z uwagi na powyższe ponieważ organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego jak i procesowego, skargi jako bezzasadne podlegały oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło