I SA/Rz 612/08

WyrokWSA w Rzeszowie2009-01-29

Skład orzekający: Barbara Stukan-Pytlowany, Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zgodne z prawem, jeśli skarżąca kwestionuje datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania było zasadne. Sąd oparł się na dowodzie w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru, które wskazywało na skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji pełnoletniemu domownikowi w ustawowym terminie. Skarżąca nie przedstawiła dowodów przeciwnych ani nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu.
Stan faktyczny
Skarżąca J.U. wniosła skargi na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawach podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Skarżąca kwestionowała datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, twierdząc, że nastąpiło to dzień później niż wskazał organ, a także zarzucała utrudnianie dostępu do akt sprawy. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu, ponieważ odwołania zostały nadane po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany (spr.) Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skarg J.U. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargi - Pięcioma postanowieniami z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołań J.U. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2008r. w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz odwołania od decyzji tego organu w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania we wszystkich sprawach. W stosunku do skarżącej J.U. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "A" J.U. przeprowadzono postępowanie kontrolne oraz kontrolę podatkową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa, a także innych należności pieniężnych budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych za rok 2003. W wyniku kontroli Dyrektor Urzędu Kontroli w dniu [...] marca 2008r. wydał szereg decyzji: nr [...] określającą skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. nr [...] określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za styczeń 2003r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 4.513zł nr [...] określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za luty 2003r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 5 685 zł. nr [...] określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za marzec 2003r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 0 zł. oraz wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ten miesiąc w kwocie 1996 zł. nr [...] określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za kwiecień 2003r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 0 zł oraz wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ten miesiąc w kwocie 4091 zł. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawartym w aktach sprawy powyższe decyzje zostały doręczone pełnoletniemu domownikowi strony w dniu 3 kwietnia 2008r., zatem określony w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania, upłynął w dniu 17 kwietnia 2008r. Natomiast odwołania od powyższych decyzji zostały nadane w placówce pocztowej w Rzeszowie w dniu 18 kwietnia 2008r., a więc po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji, mając na uwadze, iż strona nie złożyła wniosku w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w powołanych wyżej postanowieniach stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołań. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisane na wstępie postanowienia strona wniosła o ich uchylenia wskazując na szereg nieprawidłowości w postępowaniu organu podatkowego, które jej zdaniem mogły wpłynąć na treść wydanych rozstrzygnięć. Wskazała, iż pracownicy Izby Skarbowej utrudniali jej dostęp do akt przedmiotowej sprawy twierdząc, iż nie ma ona prawa do zapoznania się z materiałami zawartymi w tychże aktach, a także iż w jej obecności wypięto z akt szereg dokumentów z którymi nie mogła się zapoznać. Podniosła ponadto, iż przesyłka zawierająca decyzje organu I instancji w przedmiocie podatku dochodowego oraz VAT- zostały doręczone pełnoletniemu domownikowi strony - matce skarżącej T.M. - nie jak twierdzi organ w dniu 3 kwietnia 2008r. lecz w dniu 4 kwietnia 2008r. W odpowiedziach na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, powołując się na dowód w postaci pisma Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej w R. z dnia 11 sierpnia 2008r. informującego, iż sporna przesyłka polecona nr [...] adresowana do skarżącej, została wydana matce adresatki w dniu 3 kwietnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.nr.153 poz.1270) zwanej dalej jako p.p.s.a, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi są nieuzasadnione, gdyż przeprowadzona kontrola zaskarżonych postanowień nie wykazała niezgodności kwestionowanego rozstrzygnięcia z prawem. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego konkretnie z zwrotnego potwierdzenie odbioru (k-146 akt administracyjnych) wynika, że decyzje organu I instancji z dnia 31 marca 2008r., z powodu nieobecności skarżącej w miejscu zamieszkania, zostały doręczone, dniu 3 kwietnia 2008r. pełnoletniemu domownikowi tj. matce skarżącej T.M., która pokwitowała ich odbiór w tym dniu, własnoręcznym podpisem. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje też podpis doręczającego wraz z datą doręczenia - 3 kwietnia 2008r. Potwierdzają to dodatkowo pisma Dyrektora Oddziału Regionalnego w R. Poczty Polskiej z dnia 6 sierpnia i 11 sierpnia 2008r. Należy tez mieć na względzie to, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej co oznacza, że stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jest oczywiście możliwe przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art.194§3 Ordynacji podatkowej) ale należy mieć na uwadze, że również w postępowaniu podatkowym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Taką osobą jest skarżąca, która z tej możliwości nie skorzystała, ograniczając się do jedynie do twierdzeń niczym nie popartych, że przesyłka została doręczona 4 kwietnia 2008r (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999r. III SA 1594/98, Lex).. Ustawodawca określił w art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. powołanej dalej jako Ordynacja podatkowa), że doręczeniem pisma adresatowi podczas jego nieobecności, będzie doręczenie tego pisma za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, zatem za datę skutecznego doręczenia należy uznać datę, w której matka skarżącej pokwitowała odbiór pism tj. dzień 3 kwietnia 2008r., co potwierdzają ww. dokumenty. Zgodnie z treścią dyspozycji art. 223 § 2 pkt.1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Art. 12 §1 Ordynacji podatkowej stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za 3 koniec terminu. W stanie faktycznym sprawy początkiem terminu (nie uwzględniając zdarzenia, którym jest dzień doręczenia pism) jest dzień 4 kwietnia 2008r. a końcem terminu dzień 17 kwietnia 2008r. Tak więc termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2008r. upłynął w dniu 17 kwietnia 2008r. Skarżąca złożyła odwołania w dniu 18 kwietnia 2008r. za pośrednictwem poczty poprzez nadanie ich w Urzędzie Pocztowym "R. 2", uchybiając tym samym 14 -dniowemu terminowi do ich wniesienia. Skarżąca nie złożyła wniosków o przywrócenie terminu do złożenia odwołań. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, iż Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie przepisów art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wydał w pełni zasadne postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołań. Sąd podkreśla, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego , gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 6.06.2003r. sygn. akt SA/Bk 271/2003). Obowiązek ten na mocy przywołanego wyżej przepisu Ordynacji podatkowej pozostaje wyłącznie w kompetencji organu odwoławczego. Tym samym, wbrew zarzutom skarg, nie stanowi naruszenia prawa fakt, że organ I instancji nie odniósł się do uchybień formalnych przekazując odwołania organowi II instancji zgodnie z art. 227 §1 Ordynacji podatkowej. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i wnioskowanych dokumentów, bowiem zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a Sąd może przeprowadzać dowody uzupełniające jedynie z dokumentów i to jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Należy zauważyć, że skarżąca nie przedłożyła dokumentu w postaci koperty pocztowej zawierającej przedmiotową przesyłkę co uniemożliwia sądowi, ocenę czy dowód ten jest przydatny dla dokonania sądowej kontroli legalności zaskarżonych postanowień. W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów Sąd nie miał wątpliwości, co do dnia doręczenia decyzji stronie a w konsekwencji zaistniał obowiązek organu odwoławczego wynikający z treści art. 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Eksponowany w skargach dokument - protokół z dnia 25 lipca 2008r. dotyczy sposobu i okoliczności udostępnienia akt sprawy stronie tj. okoliczności, które nie mogłaby być przydatne dla oceny legalności zaskarżonych postanowień z dnia [...] czerwca 2008r. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa i dlatego skargi jako nieuzasadnione oddalił po myśli art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło