I SA/Rz 618/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lipca 2011 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek. B. P. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc na wstępie, że zaskarżył 26 postanowień Dyrektora Izby Skarbowej, "na łączną kwotę 550 000 zł", od których, w jego ocenie, będą bardzo wysokie opłaty sądowe. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i pełnoletnim bratem, który jest osobą niepełnosprawną. Źródło utrzymania wszystkich wyżej wymienionych osób stanowi: wynagrodzenie skarżącego ze stosunku pracy, w wysokości 1 620,73 zł brutto miesięcznie, emerytura jego matki, w wysokości 1 217,22 zł brutto miesięcznie oraz renta brata, wynosząca 728,18 zł miesięcznie brutto. Odnośnie ponoszonych wydatków, w oświadczeniu podano, że obejmują one koszty: ogrzewania domu, w wysokości 2 000 zł rocznie, zakupu leków dla matki - 300 zł i dla brata - 200 zł miesięcznie, zakupu żywności dla trzech osób – 1 500 zł miesięcznie, zakupu odzieży i środków czystości – 200 zł miesięcznie, opłaty za energię elektryczną – 100 zł miesięcznie, gaz – 100 zł miesięcznie, opłaty za telefon – 100 zł miesięcznie. Skarżący zaznaczył także, że z własnych środków pomaga matce, jak również niepełnosprawnemu bratu, gdyż uzyskują oni niskie dochody, ponadto nie posiadają żadnego innego majątku, z którego możliwe byłoby sfinansowanie ich potrzeb. Składając oświadczenie odnośnie swojego stanu majątkowego skarżący, w pozycji 6 urzędowego formularza PPF, wymienił jedynie dom o pow. 180 m2. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy załączył zaś, między innymi, kserokopię zaświadczenia o wysokości swoich zarobków oraz potwierdzenia wysokości pobieranych świadczeń przez matkę i brata. Postanowieniem z dni 17 listopada 2011 r., sygn. I SA/Rz 618/11 Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, na które to postanowienie skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu przedmiotowego środka odwoławczego, postanowieniem z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. I FZ 589/11, uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. W ocenie NSA, dokonana przez WSA w Rzeszowie analiza sytuacji majątkowej skarżącego nie była dostatecznie wnikliwa, albowiem nie wyjaśniono kwestii związanej z ewentualnym pobieraniem przez niego diet, z tytułu podróży służbowych w charakterze kierowcy. Mając na uwadze powyższe Sąd, zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2012 r., wezwał skarżącego do przedłożenia, wystawionego przez jego pracodawcę zaświadczenia, dotyczącego jego wynagrodzenia za okres ostatnich trzech miesięcy, z jednoznacznym wskazaniem czy w tym okresie rozliczał on diety w związku z wykonywaniem podróży służbowych, ze wskazaniem wysokości wypłat otrzymywanych z tego tytułu. Ustosunkowując się do wyżej wymienionego wezwania skarżący przedłożył żądane zaświadczenie, zgodnie z którym w okresie od października do grudnia 2011 r. pobrał tytułem wynagrodzenia za pracę: za październik 1 670,99 zł brutto, za listopad 1 507,74 zł brutto i za grudzień 1 860,46 zł brutto. Dodatkowo, w wyżej wymienionym okresie skarżący uzyskał tytułem diet, w związku z odbytymi podróżami służbowymi, następujące kwoty: za październik 2011 r. – 2 964,33 zł, za listopad 2011 r. 3 225,03 zł i za grudzień 3 240 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze treść złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także przedłożonych przez niego dokumentów źródłowych nie sposób przyjąć, że spełnia on przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na wstępie niniejszych rozważań należy jednak podkreślić, że wpis od skargi w niniejszej sprawie, jak również w każdej z pozostałych 25 spraw ze skarg B. P. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, o których wspomina on we wniosku, jest wpisem stałym i wynosi 100 zł. Jest więc niezależny od wartości przedmiotu zaskarżenia, który określił on we wszystkich sprawach na kwotę 550 000 zł. Odnosząc się do sytuacji materialnej skarżącego i jego możliwości płatniczych nie sposób przyjąć, że konieczność uiszczenia kosztów sądowych, związanych z przedmiotową sprawą, jak również innymi zawisłymi przed sądem sprawami, wiązałaby się z pozbawieniem go niezbędnego utrzymania. Wynika to bowiem z porównania uzyskiwanych przez niego dochodów, które łącznie z pobranymi dietami wynoszą, jak to wynika z przedłożonego przez niego zaświadczenia o zarobkach, z dnia 25 stycznia 2012 r., ponad 4 000 zł miesięcznie, z wysokością tychże kosztów (suma wpisów od skargi we wszystkich zawisłych przed Sądem sprawach ze skargi B. P. wynosi 2 600 zł). W tym miejscu należy zaznaczyć, że skarżący w oświadczeniu o stanie majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu, nie uwzględnił swoich dochodów w pełnej wysokości, gdyż nie wymienił pobieranych przez siebie diet, wypłacanych mu w związku z wykonywaniem podróży służbowych. Tymczasem okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla oceny jego rzeczywistych możliwości finansowych, w aspekcie konieczności uiszczenia wpisów. Ze specyfiki czasu i sposobu pracy kierowcy wynika bowiem, że część rzeczywiście uzyskiwanego przez niego wynagrodzenia może pochodzić z diet, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 24 października 2011 r., sygn. I SA/Rz 631/11, w przedmiocie odmowy przyznania mu prawa pomocy w sprawie (sprawy spośród wskazanych wyżej 26 spraw ze skarg B. P.). Odnośnie wyszczególnionych przez skarżącego wydatków należy stwierdzić, że nie przekraczają one przeciętnej wysokości wydatków trzyosobowej rodziny. Tak więc konieczność partycypowania w nich przez skarżącego, a także fakt udzielania przez niego matce i bratu pomocy materialnej nie wpływa na zakres jego możliwości finansowych w takim stopniu, który uniemożliwiałby mu pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, co uzasadniałoby pokrycie tychże kosztów ze środków publicznych. Mając więc na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia, o oddaleniu wniosku.