I SA/Rz 621/08
WyrokWSA w Rzeszowie2009-01-29
Skład orzekający: Barbara Stukan-Pytlowany, Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zgodne z prawem, jeśli skarżąca twierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji została jej doręczona później niż wskazuje dowód doręczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania było zgodne z prawem. Kluczowe znaczenie miał dowód doręczenia decyzji organu pierwszej instancji pełnoletniemu domownikowi skarżącej w dniu 3 kwietnia 2008 r., co zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej stanowiło skuteczne doręczenie. Skoro odwołania zostały nadane 18 kwietnia 2008 r., a termin upływał 17 kwietnia 2008 r., organ odwoławczy miał obowiązek stwierdzić uchybienie terminu.Stan faktyczny
Skarżąca J.U. wniosła skargi na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dotyczących podatku od towarów i usług za cztery miesiące 2003 r. Skarżąca zarzuciła, że decyzje organu pierwszej instancji zostały jej doręczone 4 kwietnia 2008 r., a nie 3 kwietnia 2008 r., jak twierdził organ, oraz że utrudniano jej dostęp do akt sprawy. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu, ponieważ odwołania zostały nadane 18 kwietnia 2008 r., po upływie ustawowego terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie NSA Jacek Surmacz (spr.) WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skarg J.U. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -oddala skargi-
Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniami z dnia [...] czerwca 2008 r., nr nr: [...]; [...]; [...], [...], w związku z wniesieniem przez J. U. odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2008 r., nr nr: [...], [...], [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za: wrzesień, październik, listopad i grudzień 2003 r., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania we wszystkich sprawach.
W stosunku do skarżącej J. U., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "S." J. U., przeprowadzono postępowanie kontrolne oraz kontrolę podatkową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa, a także innych należności pieniężnych budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych za rok 2003. W wyniku kontroli Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu [...] marca 2008 r. wydał decyzje:
▪ nr [...], określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za wrzesień 2003 r., w wysokości 8 252 zł,
▪ nr [...], określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 2003 r. w wysokości 5 558 zł,
▪ nr [...] określającą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, w podatku od towarów i usług za listopad 2003 r., do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 4 379 zł,
▪ nr [...] określającą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 4 952 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawartym w aktach sprawy, powyższe decyzje zostały doręczone pełnoletniemu domownikowi strony w dniu 3 kwietnia 2008 r., zatem określony w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zm. – zwanej dalej Ordynacją podatkową/ czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, upłynął w dniu 17 kwietnia 2008 r., natomiast odwołania od powyższych decyzji zostały nadane w placówce pocztowej w R. w dniu 18 kwietnia 2008 r., a więc po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania.
W tej sytuacji, mając na uwadze, iż strona nie złożyła wniosku w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej, o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej, w powołanych wyżej postanowieniach, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołań.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisane na wstępie postanowienia strona wniosła o ich uchylenia, podnosząc szereg nieprawidłowości w postępowaniu organu podatkowego, które jej zdaniem mogły wpłynąć na treść wydanych rozstrzygnięć. Wskazała między innymi, iż pracownicy Izby Skarbowej utrudniali jej dostęp do akt przedmiotowej sprawy twierdząc, iż nie ma ona prawa do zapoznania się z materiałami zawartymi w tychże aktach. Zarzuciła ponadto, iż w jej obecności wypięto z akt szereg dokumentów z którymi nie mogła się zapoznać. Skarżąca zaznaczyła również, iż przesyłka zawierająca decyzje organu I instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług - zostały doręczone pełnoletniemu domownikowi strony - matce skarżącej T. M. - nie jak twierdzi organ w dniu 3 kwietnia 2008 r., lecz w dniu 4 kwietnia 2008 r.
W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, powołując się na dowód w postaci pism Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej w R. z 3 i 11 sierpnia 2008 r. informujących, iż sporna przesyłka polecona, adresowana do skarżącej, została wydana matce adresatki w dniu 3 kwietnia 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.nr.153 poz.1270, ze zm. zwanej dalej jako P.p.s.a.), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargi są nieuzasadnione, gdyż przeprowadzona kontrola zaskarżonych postanowień nie wykazała niezgodności tychże rozstrzygnięć z prawem. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a konkretnie ze zwrotnego potwierdzenie odbioru (k-147 akt administracyjnych) wynika, że decyzje organu I instancji z dnia [...] marca 2008r., z powodu nieobecności skarżącej w miejscu zamieszkania, zostały doręczone dniu 3 kwietnia 2008 r. pełnoletniemu domownikowi, tj. matce skarżącej T. M., która pokwitowała ich odbiór w tym dniu własnoręcznym podpisem. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje także podpis doręczającego wraz z datą doręczenia - 3 kwietnia 2008 r. Potwierdzają to dodatkowo pisma Dyrektora Oddziału Regionalnego w R. Poczty Polskiej z dnia 6 sierpnia i 11 sierpnia 2008 r. W tym miejscu należy podkreślić, iż pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, w rozumieniu art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Co prawda możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art.194 § 3 Ordynacji podatkowej) ale należy mieć na uwadze, że również w postępowaniu podatkowym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Taką osobą jest skarżąca, która z tej możliwości nie skorzystała, ograniczając się jedynie do niczym nie popartych twierdzeń, że adresowana do niej przesyłka została doręczona 4 kwietnia 2008 r. (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999 r., sygn. III SA 1594/98, Lex).
Ustawodawca określił w art. 149 Ordynacji podatkowej, że doręczeniem pisma adresatowi podczas jego nieobecności, będzie doręczenie tego pisma za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, zatem za datę skutecznego doręczenia należy uznać datę, w której matka skarżącej pokwitowała odbiór pism, tj. dzień 3 kwietnia 2008 r., co potwierdzają w/w dokumenty.
Zgodnie z treścią dyspozycji art. 223 § 2 pkt.1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl natomiast art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia w którym zdarzenie to nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
W stanie faktycznym niniejszych spraw początkiem terminu (nie uwzględniając zdarzenia, którym jest dzień doręczenia pism) jest dzień 4 kwietnia 2008 r., a końcem terminu dzień 17 kwietnia 2008 r. Tak więc termin do wniesienia odwołań od decyzji z dnia [...] marca 2008 r. upłynął w dniu 17 kwietnia 2008 r. Skarżąca złożyła odwołania w dniu 18 kwietnia 2008 r. za pośrednictwem poczty, poprzez nadanie ich w Urzędzie Pocztowym, uchybiając tym samym 14 -dniowemu terminowi do ich wniesienia. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, iż Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie przepisów art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wydał w pełni zasadne postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołań. Sąd podkreśla, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 6.06.2003 r.; sygn. akt SA/Bk 271/2003). Obowiązek ten na mocy przywołanego wyżej przepisu Ordynacji podatkowej pozostaje wyłącznie w kompetencji organu odwoławczego. Tym samym, wbrew zarzutom skarg, nie stanowi naruszenia prawa fakt, że organ I instancji nie odniósł się do uchybień formalnych przekazując odwołania organowi II instancji, zgodnie z art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i wnioskowanych dokumentów, bowiem zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a sąd może przeprowadzać dowody uzupełniające jedynie z dokumentów i to jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Należy zauważyć, iż skarżąca nie przedłożyła dokumentu w postaci koperty pocztowej zawierającej przedmiotową przesyłkę, co uniemożliwia sądowi ocenę czy dowód ten jest przydatny dla dokonania sądowej kontroli legalności zaskarżonych postanowień. W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów Sąd nie miał wątpliwości co do dnia doręczenia stronie decyzji, a w konsekwencji zaistniał obowiązek organu odwoławczego, wynikający z treści art. 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Eksponowany w skargach dokument - protokół z dnia 25 lipca 2008 r. dotyczy sposobu i okoliczności udostępnienia akt sprawy stronie, tj. okoliczności, które nie mogłaby być przydatne dla oceny legalności zaskarżonych postanowień z dnia [...] czerwca 2008 r.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa i dlatego złożone skargi oddalił, jako niezasadne, po myśli art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło